Մեր պարտքը 5 անգամ ավելի արագ է աճում, քան տնտեսությունը

Երեկ 2016 թվականի պետական բյուջեի կատարման հաշվետվության քննարկման ժամանակ կրկին հարց բարձրացավ Հայաստանի պետական պարտքի մասին:

Ներկայումս մեր երկրի պետական պարտքը արդեն գերազանցում է 6 միլիարդ դոլարը, եւ դա այն դեպքում, երբ մեր ամբողջ տնտեսությունը, այսինքն համախառն ներքին արդյունքը գնահատվում է 10 միլիարդ դոլարից քիչ ավելի: «Նվազ պարտքի բեռ ունեցող երկրների սահմանագծից ներքեւ ենք գտնվում: Դեռեւս նույնիսկ չենք մտել միջին պարտքի բեռ ունեցող երկրների սահմանագծի մեջ»,- երեկ հայտարարել է ՀՀ ֆինանսների նախարար Վարդան Արամյանը:

Զուտ «հաշվապահական» իմաստով նախարարի ասածը ճշմարտությունն է: Կան շատ ավելի հզոր տնտեսություն ունեցող երկրներ, որոնց պետական պարտքը շատ ավելի մեծ է՝ համեմատած դրանց ՀՆԱ-ների հետ: Սակայն այստեղ խնդիրը ոչ թե պարտքի ֆիզիկական, քանակական մեծությունն է, այլ դրա, պատկերավոր ասած, բովանդակությունը: Իհարկե, առաջիկա տարիներին մենք ավելի մեծ գումարներ ենք հատկացնելու պարտքի սպասարկման վրա:

Օրինակ, 2020 թվականին պարտքի սպասարկման գծով մենք պետք է վճարենք մոտավորապես 1 միլիարդ դոլար, այն դեպքում, երբ մեր բյուջեի եկամուտները լավագույն սցենարի դեպքում կլինեն 3 միլիարդ դոլարի սահմաններում: Բայց սա տեխնիկական խնդիր է, եւ կառավարությունը ունի դրա լուծումը: Ընդամենը առաջիկա երկու տարվա ընթացքում կառավարությունը կգտնի մի հարմար պահ եւ այսպես կոչված «եվրոբոնդերի» միջոցով կփակի պարտքի մի զգալի մասը, իհարկե՝ նոր պարտք վերցնելով: Այսպիսով պարզապես կհետաձգի պարտքերի սպասարկումը:       

Խնդիրը ամենեւին էլ այդ «հաշվապահությունը» չէ: Խնդիրն այն է, թե պարտքեր ներգրավելով՝ որքանով է փոխվում մեր տնտեսության որակը, որքանով են հիմքեր ստեղծվում տնտեսության հետագա աճի եւ զարգացման համար: Վերը բերված գծապատկերում մուգ սյունակներով ներկայացված է մեր ՀՆԱ-ն 2009-2016 թվականներին: Ինչպես տեսնում ենք, անցած 8 տարիներին մեր ՀՆԱ-ն դոլարով հաշվարկված՝ 8.7 միլիարդ դոլարից աճել,  դարձել է 10.3 միլիարդ դոլար: Աճը կազմել է 18 տոկոսից քիչ ավելի: Նույն գծապատկերում բաց գույնով ներկայացված է մեր պետական պարտքը, որը կայուն աճել է եւ 2009 թվականին գրանցված 3.1 միլիարդ դոլարից 2016 թվականին հասել է 5.9 միլիարդ դոլարի: Այսինքն գրեթե կրկնապատկվել է:

Այլ կերպ ասած, մեր պետական պարտքի աճի տեմպը ավելի քան 5 անգամ գերազանցում է ՀՆԱ-ի աճի տեմպին: Եթե ավելի ուշադիր նայենք գծանկարին, ապա կտեսնենք նաեւ, որ 2013 թվականից սկսած մեր ՀՆԱ-ն նվազում է, այսինքն մենք տնտեսական անկում ենք ունենում, իսկ պետական պարտքի աճի տեմպը ավելի է արագանում:

Այլ կերպ ասած, պարտքի մեծացումը չի բերում տնտեսական զարգացման: Մենք պարզապես նորանոր պարտքեր ենք ներգրավում ու անիմաստ ծախսում դրանք, մի մասը «նպատակային», մի մասը մսխելով, մյուս մասը՝ ուղղակի գրպանելով:

Հաշվապահորեն մենք իրոք կարող ենք եւս մի քանի տարի հանգիստ հայտարարել, թե մենք նվազ պարտք ունեցող երկրների շարքում ենք: Բայց վաղ թե ուշ X պահը հասնելու է, երբ խնդիրը «հաշվապահականից» կտեղափոխվի բոլորովին այլ դաշտ:

Տպել
30483 դիտում

Իջևանցու բեռնատարում թեփի պարկերով քողարկված ապօրինի փայտանյութ է հայտնաբերվել (տեսանյութ)

Եվրախորհրդարանը բանաձևով խիստ քննադատել է Թուրքիայի ապակայունացնող դերը Լեռնային Ղարաբաղում

ԱԱՏՄ-ն խախտումներ է արձանագրել Արարատի մարզի որոշ դպրոցներում

Ռեկորդային թվեր չեն լինի. Հայաստանը՝ օլիմպիական 32-րդ խաղերում

Արզնի գյուղի առանձնատներից ոսկեղեն հափշտակած 24-ամյա քաղաքացին կալանավորվել է (տեսանյութ)

Սյունիքի Խոզնավար գյուղում այրվել է երկհարկանի տան 120 քմ հատվածը

Ինչ ծառայություններ կմատուցի Կապանի երեխայի եւ ընտանիքի աջակցման կենտրոնը․ քանի շահառու կունենա այն

Վանաձորում ապաստարաններից ու թաքստոցներից շատերը դարձել են խանութ, պահեստ ու գիշերային ակումբ (լուսանկարներ)

Արդարադատության նախարարությունը կբողոքարկի դատարանի վճռը՝ Ամատունի Վիրաբյանին պաշտոնում վերականգնելու մասին

19-ամյա տղան սպանվել է այն ուսումնարանի տարածքում, որտեղ սովորում էր. Սասունիկի համայնքապետ

Հայկական համադպրոցական գիտության փառատոնը այս տարի կյանքի կկոչվի․ հաղթողը ԱՄՆ-ում կմասնակցի միջազգային փառատոնին

Արցախցիների զբաղվածության ապահովման ծրագրերին դիմող շահառուների շրջանակն ընդլայնվել է․ հաստատվել է նախագիծը

Հաշմանդամություն ունեցող զինծառայողների պրոթեզավորումը Կառավարության գլխավոր առաջնահերթություններից է. Տիգրան Ավինյան

ՀՀ և Նիդերլանդների ԱԳ նախարարները կարևորել են ԼՂ խաղաղ գործընթացի վերականգնումը ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահության շրջանակներում

Սպանություն Աշտարակում. դանակի հարվածից ստացած վնասվածքներով հիվանդանոց է տեղափոխվել 19-ամյա տղայի դի. shamshyan.com

Զորամասերից մեկում իրականացվել են մարտական հերթապահության հերթափոխի նախապատրաստական աշխատանքներ

Առաջարկվում է ԱՀ ԱԻՊԾ-ն և ԱՀ ոստիկանությունը ներառել մեկ միասնական մարմնի՝ Ներքին գործերի նախարարության կազմում

Բերդ-Ճամբարակ ավտոճանապարհի Նավուր-Թթուջուր հատվածը փակ է բոլոր տրանսպորտային միջոցների համար

Ստուգայց է իրականացվել մարտական հենակետերում․ ՊՆ (լուսանկարներ)

Իմ թիմով չեմ եկել, նախապատրաստած կադրերի բանակ չունեմ. Շիրակի նորանշանակ մարզպետը հանդիպեց գյումրեցի լրագրողների հետ

Հոբելյանական միջոցառումներ՝ նվիրված Առնո Բաբաջանյանի ծննդյան 100-ամյակին

Համաշխարհային մաքսային կազմակերպության և ՊԵԿ համագործակցությունը կտեղափոխվի որակապես նոր մակարդակ

Հունգարիան Եվրամիությունում առաջին երկիրն է, որը հաստատել է «Սպուտնիկ V» պատվաստանյութի օգտագործումը  

Տիգրան Պետրոսյանը շնորհակալություն է հայտնել Շիրակ աշխարհում պատասխանատվության մեծ չափաբաժին վստահելու համար

Հենց հայտարարությունը տվեցինք, սոցցանցում անկանոն քննարկումներ սկսվեցին. Նոր Կյանքում փորձարկվեց շչակը

ՄԻԵԴ-ը հրապարակել է ռուս-վրացական պատերազմի գործով վճիռը

Հարությունյանը և Շոյգուն քննարկել են գերիների և պատանդների վերադարձի հարցը, նաև անհետ կորածներին առնչվող խնդիրները

Դատարանն անվավեր է ճանաչել Գագիկ Ջհանգիրյանին պաշտոնից ազատելու ու դասային աստիճանից զրկելու Ռ․ Քոչարյանի հրամանագրերը

Մարզառազմական խաղեր են անցկացվելու նախազորակոչային և զորակոչային տարիքի երիտասարդության համար

Ջհանգիրյանն ու Խաչատուրյանը կընտրվեն ԲԴԽ անդամ. «Իմ քայլը» վաղը ԱԺ արտահերթ նիստ է նախաձեռնում

10 ժամ ձնաբքի տակ մնացած երեխայի կյանքը փրկվել է․ ռեանիմատոլոգ Վարուժան Սարգսյան

Նախագահի հրամանագրով մի խումբ զինծառայողներ հետմահու պարգևատրվել են մեդալներով

Ռուբեն Հայրապետյանի որդու մեղադրանքը խստացվել է. նա չի ընդունում մեղադրանքը

Մրցույթ Չինաստանում բարձրագույն և հետբուհական կրթություն ստանալու նպատակով․ նախատեսված է 16 կրթաթոշակային տեղ

Արման Թաթոյանը Ժոնաթան Լաքոտին է ներկայացրել գերիների հարցը և Ադրբեջանի հետ ՀՀ սահմանների որոշման գործընթացի խնդիրները

Ես չունեմ այրած կամուրջներ թե՛ դրսի, թե ներսի որևէ քաղաքական ուժի հետ․ Էդմոն Մարուքյանը՝ վարչապետ լինելու մասին

Պարգև սրբազանն ազատվել է Արցախի թեմի առաջնորդի պաշտոնից. նա նոր առաքելություն ունի

Վճարովի կայանատեղերի («կարմիր գծերի») սակագները անփոփոխ են. Հակոբ Կարապետյան

Քաղաքակիրթ աշխարհը պետք է միավորվի և պարտադրի, որ Ադրբեջանը ետ վերադարձնի իր մոտ պահվող գերիներին․ Մարուքյան

Կատարված և կատարվող աշխատանքը հույս է ներշնչում, որ մեր գերիների կյանքին և առողջությանը վտանգ չի սպառնում. Ցոլակյան