Վարդան Արամյանը կկրճատի՞ Գագիկ Խաչատրյանի շռայլ ծախսերը

Բազմաթիվ հրապարակումներ են եղել, որ Ջրային տնտեսության պետական կոմիտեի նախկին նախագահ Արամ Հարությունյանը պետության հաշվին ահռելի գումարներ է աշխատում տարիներ առաջ սեփականացրած մի տարածքի հաշվին:

Դա Երեւանի կենտրոնում, գրեթե Հանրապետության հրապարակում՝ Տիգրան Մեծ 4 հասցեում գտնվող «Հանարդնախագիծ» ընկերության տարածքն է, որը նա վարձակալության է տալիս տարբեր՝ այդ թվում եւ պետական կառույցներին ու մեծ եկամուտներ ստանում: Օրինակ, միայն  2016թ. Ֆինանսների նախարարությունը պետական բյուջեից 127,2 մլն դրամ է հատկացնում այդ շենքում 2150 քմ տարածքի վարձակալման համար: Այդ տարածքում  են տեղակայված այդ նախարարության որոշ ստորաբաժանումներ: Վարձակալությամբ այնտեղ տարածքներ է զբաղեցնում նաեւ Միջազգային տնտեսական ինտեգրման եւ բարեփոխումների նախարարությունը: Ընդ որում, որոշ տեղեկությունների համաձայն, ֆիննախի համար իր շենքում նեղվածություն է առաջացել հատկապես նախկին նախարար Գագիկ Խաչատրյանի օրոք, երբ նա իր մեծաքանակ թիկնապահների եւ օգնականների համար նախարարության շենքում տարածքներ է ազատել: Իսկ հիմա, երբ նոր կառավարությունն ու ֆինանսների նոր նախարար Վարդան Արամյանը արդյունավետ կառավարման եւ նպատակային ծախսերի քաղաքականության մասին են հայտարարում, մենք փորձեցինք վերջինից պարզել, թե արդյոք վերանայվելո՞ւ են այս եւ նման այլ շռայլումները:

- Պրն. Արամյան, տեղյա՞կ եք, որ ձեր ղեկավարած նախարարությունը տարածքներ վարձակալելու համար մեծ գումարներ է վճարում Ա. Հարությունյանին: Փոխարենը, ըստ որոշ տեղեկությունների, նախարարության շենքում հարմարավետ սենյակներ էին հատկացվել Գագիկ Խաչատրյանի թիկնապահներին:

- Այո, տեղի խնդիր կա, բայց ես դեռ չեմ հասցրել ամբողջությամբ ծանոթանալ դրան: Ընդամենը գիտեմ, որ այդ շենքում են տեղակայված մեր որոշ ստորաբաժանումներ: Բայց դուք ինձանից պահանջում եք մեկնաբանել իմ նախորդի աշխատանքը, մինչդեռ ես կարծում եմ, որ մենք պետք է խոսենք համակարգերի գործունեության մասին: Ճիշտ չի, որ ես անդրադառնամ իմ նախորդի աշխատանքին:

- Բայց չէ՞ որ այդ ծախսը բյուջեից մեծ գումար է տանում: Եթե այդ եւ նման այլ խնդիրներին չանդրադառնաք, կնշանակի, որ շարունակելու եք ձեր նախորդի քաղաքականությունը:

- Բայց դրա համար էլ ես կխոսեմ համակարգից, թե ինչպես անել, որ յուրաքանչյուր միավոր գումարն ավելի արդյունավետ ծախսվի, քանի որ դա հարկատուների վճարած փողն է: Ես նաեւ խոստացել եմ, որ պետական գնումների եւ բյուջետային ծրագրավորման գործիքակազմի միջոցով պետք է այդ ամենը կանոնակարգվի: Հիմա եթե դուք սպասում եք, որ ասեմ, թե Գ. Խաչատրյանը լավ է արել կամ վատ է արել, ես դա չեմ անի:

- Ես չեմ ասում գնահատեք, ես ձեզ հարցնում եմ, կկրճատե՞ք բյուջեի հաշվին գերատեսչությունների  նման շռայլ ծախսերը:

- Բայց դա է դուրս գալիս: Ես պատրաստվում եմ ամեն ինչ անել, որ հարկատուները վստահ լինեն, որ իրենց վճարած գումարները նպատակային են ծախսվում: Միեւնույն ժամանակ յուրաքանչյուր աշխատող պետք է իր աշխատանքը կատարի հարմարավետ պայմաններում: Եթե 10 քմ սենյակում նստեն ութ հոգի, ապա այդ նեղվածությունը բացասաբար է ազդելու նրանց հոգեբանության, նրանց աշխատանքի արդյունավետության, արտադրողականության վրա: Եվ ի վերջո ազդելու է նաեւ տնտեսության վրա: Եթե ես տեսնեմ, որ նման խնդիր կա, ես այդ կրճատումներին չեմ գնա: Ընդհանրապես, պետական համակարգի աշխատողները պետք է իրենց աշխատանքից հաճույք ստանան: Կարեւորը այն չէ, թե որքան գումար եւ որտեղ է գնում, կարեւորն այն է, թե արդյոք այդ գումարները նպատակայի՞ն են ծախսվում:

- Դուք հարմարավետությունից եք խոսում, բայց երբ ձմռանը պետական գերատեսչություն ու, հատկապես, ֆինանսների նախարարություն այցելելու առիթ է եղել, հաճախ նկատելի է եղել, որ ի հեճուկս դրսի ցրտի, ներսում այնքան շոգ է, որ պատուհան են բացում: Հարմարավետության եւ աշխատանքի արդյունավետության բարձրացմա՞ն համար են նման պայմաններ ստեղծվում, թե՞ սա ընդամենը պետական միջոցների շռայլման, ոչ բարեխիղճ օգտագործման արդյունք է: Եվ արժի արդյո՞ք այս դեպքում էլ որոշակի խնայողություն անել, չէ՞ որ Հայաստանը դեռ Սինգապուր չի դարձել:

- Մենք մեզանից ենք սկսելու: Իմիջիայլոց, ձեր ասածը ինձ հիշեցրեց Ուկրաինայի դեպքը, որտեղ ձմեռները պատուհանները բացում են, հետո դժգոհում, թե ՌԴ գազը չի բավարարում: Կար Համաշխարհային բանկի մեծ վերլուծություն, որ այդ երկրում նոր ներդրումների միջոցով կարող էին կառավարել այդ ռիսկը եւ  քչացնել իրենց ծախսերը: Իսկ իմ՝ որպես ֆինանսների նախարարի գործառույթն այն է, որ կարողանամ այնպիսի համակարգեր ստեղծել, որ գումարները նպատակային ծախսվեն: Մենք ստեղծելու ենք համապատասխան հարթակներ, որ հանրությունից մեր աշխատանքն արդյունավետ դարձնելու ազդակներ ստանանք:

- Այդ հարթակներից մեկը Ազգային ժողովում կառավարության հետ հարցուպատասխանն է, որտեղ վերջին անգամ որպես հանրությունից եկող ազդակ՝ հնչեց թոշակները բարձրացնելու մասին հարցը: Ընդդիմադիր պատգամավորները հայտարարեցին, որ պետական կառավարման համակարգում գոյություն ունեցող չարաշահումները, ոչ արդյունավետ ծախսերը, տարեկան մոտ 700 մլն դոլար անօրինական կապիտալի արտահոսքը կանխելու արդյունքում հնարավոր է բարձրացնել կենսաթոշակները:

- 2017 թ. բյուջեն պլանավորում ենք 1 տրիլիոն 360 մլրդ դրամ, որի մեջ 700 մլն դոլար այնտեղ ահռելի մեծ գումար է կազմում: Ես չգիտեմ, թե Լեւոն Զուրաբյանն այդ ինչ թիվ հնչեցրեց: Մենք այդ հարցը կուսումնասիրենք ու կներկայացնենք պատասխանը:

- Հիշո՞ւմ եք 2012թ. Վերահսկիչ պալատի նախագահ Իշխան Զաքարյանի այն հայտարարությունը, թե մեր բյուջեի մոտ 70 տոկոսը կոռուպցիոն ռիսկի տակ է: Նա էլ գրեթե նույն բանն էր ասում: Ի վերջո, Սերժ Սարգսյանն էր հայտարարել, թե պետք է ատկատներին վերջ տալ:

- Այո, բայց հարցը չափի մեջ է: Պետք է նայել բյուջեի բաշխվածությունը: Բյուջեի մեջ 700 մլն դոլար ատկատնե՞ր: Կներեք, ես այդ թվին չեմ հավատում: Այլ բան է, որ ծախսերի արդյունավետության բարձրացման խնդիր կա: Վարչապետը տվել է այդ հանձնարարությունը: