Ընտրակեղծարար Գագուլիկենք «տեղը կբերե՞ն» Սերժ Թանկյանն ով է

Աշխարհահռչակ ռոք երաժիշտ Սերժ Թանկյանն Արսինե Խանջյանի եւ Ատոմ Էգոյանի հետ միասին աննախադեպ գործ է սկսել: Նա փորձում է կազմակերպել սփյուռքահայերին՝ դիտորդական առաքելություն իրականացնելու 2017 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում:

Արսինե Խանջյանը, Ատոմ Էգոյանն ու Սերժ Թանկյանը նախկինում էլ բազմիցս ապացուցել են, որ անտարբեր չեն Հայաստանի ու հայաստանցու խնդիրների նկատմամբ: Նրանց մոտեցումն այս առումով տարբերվում է սփյուռքում տարածված մոտեցումից, որ պետք է հայրենիքին ամեն ինչով օգնել, բայց խնդիրների մասին  բարձրաձայն չխոսել՝ թշնամու ջրաղացին ջուր չլցնելու համար: Իսկ Խորենացի փողոցում Արսինե Խանջյանի բերման ենթարկվելը, կարծես, վերջին կաթիլն է եղել, որ հայտնի եռյակը գործի անցնի:

Որպես առաջին քայլ  նախաձեռնվեց «Արդարություն Հայաստանին» խորագրով հայտնի ստորագրահավաքը: Այն, սակայն, շատ ավելի դանդաղ է առաջ գնում, քան կարելի էր ակնկալել: 10 միլիոնանոց հայկական սփյուռքից, Հայաստանից եւ Արցախից ընդամենը 2500 հոգի է միացել այս նախաձեռնությանը: Այնինչ change.org-ում հարյուր հազարներով են ստորագրություններ հավաքում (ամեն օր 161 միլիոն մարդ առնչվում է այդ կայքին): Ո՞րն է խնդիրը: Հնարավոր չէ, որ համայն հայությունը Հայաստանին արդարություն չցանկանա: Կամ չցանկանա, որ ՀՀ-ում «մարդկանց հավասարություն, մարդու իրավունքների պաշտպանություն, օրենքի գերակայություն» տիրի, ինչպես նշված է ստորագրման դրված տեքստում:

Խնդիրն այն է, որ նշված պահանջների հասցեատեր գոյություն չունի: Առանց կոնկրետ հասցեատիրոջ այս ամենը դեկլարատիվ բնույթ է ստանում, ինչը մեծապես նվազեցնում է պոտենցիալ միացողների մոտիվացիան: Իրենց նախաձեռնությունը մեկնաբանելով՝ Թանկյանն ասում է, որ դա արվում է «ի աջակցություն Հայաստանի ժողովրդի»: Հնարավոր միակ հասցեատերն էլ նշվում են «Հայաստանի քաղաքական առաջնորդները», որոնցից ակնկալվում է «սկզբունքայնություն, հաշվետվություն, իմաստություն, խելամտություն, դիվանագիտություն, կարեկցանք, արդյունավետություն եւ տեսլական մտածողություն...»:

Նման գործերում, թերեւս, հաջողության առաջին թշնամիները ընդհանրական ձեւակերպումներն ու ընդհանրական հասցեատերերն են: Հասկանալի է, որ նախաձեռնության հեղինակները խուսափում են ներգրավվել ներհայաստանյան քաղաքական անցուդարձին: Շեշտում են, որ նախաձեռնությունը քաղաքական չէ, իրենք կուսակցությունների ներկայացուցիչներ չեն եւ ոչ էլ փորձում են Հայաստանում հեղափոխություն անել: Սակայն change.org-ում սկսված ստորագրահավաքի հայտարարության դեկլարատիվ բնույթը նման հեռանկարից խուսափելու լավագույն տարբերակը չէ: Միեւնույն է, այստեղ կգտնվեն մարդիկ, ովքեր իշխանահաճո հայտարարություններ կանեն, թե սույնով սփյուռքի ներկայացուցիչները իրենց  քիթը մտցնում են ՀՀ ներքաղաքական կյանքի մեջ: Երեկ արդեն Լեւոն Իգիթյանը բացել էր այս թեման:Եվ հակառակը. նման ընդգրկուն, դեկլարատիվ բնույթի եւ անհասցե պահանջներով կարելի է էապես փոքրացնել նախաձեռնության  վերջնական նպատակի հնարավոր հաջողությունը:

Իրականում պետք է ընդամենը ամեն ինչ այսքան չբարդացնել. նպատակը ձեւակերպել պարզ, կոնկրետ եւ առանց բարդույթների: Մոտավորապես` Սերժ Թանկյանի, Արսինե Խանջյանի եւ սփյուռքում բնակվող մի քանի հազար հայերի համար կարեւոր է, որ 2017 թվականի ընտրություններն անցնեն ազատ, արդար եւ թափանցիկ: Դրա համար նրանք անձամբ որպես դիտորդ  կլինեն ընտրատեղամասերում: Իրավունք ունեն, չէ՞ նրանք ազատ եւ արդար ընտրություններ «ցանկանալ» իրենց հայրենիքին: Իհարկե, ունեն: Իրավունք ունեն, չէ՞ այդ նպատակին անձամբ ծառայել: Իհարկե, ունեն:

Բայց որպեսզի օգգ-ի մեծ պոտենցիալ ունեցող այս նախաձեռնությունը չփոշիացվի, անհրաժեշտ է, որ Սերժ Թանկյանը, Արսինե Խանջյանը եւ մյուս բոլոր սփյուռքահայ դիտորդները հատուկ պատրաստվածություն անցնեն: Ամեն ինչ կփչանա, եթե նրանք, ապավինելով իրենց հեղինակությանը, ընտրության օրը պարզապես շրջեն ընտրատեղամասերով: Նախ` թաղային ընտրակեղծարարները նրանց չեն ճանաչի, ինչպես Խորենացի փողոցում Արսինե Խանջյանին չճանաչեցին նրան բերման ենթարկող շարքային ոստիկանները:

Եվ բացի այդ, քաղաքական այլ մշակույթ կրող մեր հայրենակիցների երեւակայությունը պարզապես չի բավարարի ընտրատեղամասերում հնարավոր ընտրակեղծարարությունները նկատելու համար: Այսինքն, իսկապես արդյունք ստանալու համար բոլոր հայտնի եւ ոչ հայտնի սփյուռքահայերը պետք է ՀՀ օրենքներով սահմանված կարգով  դիտորդի կարգավիճակ ստանան եւ համապատասխան գիտելիքներ ունենան: Հակառակ դեպքում մեծ է վտանգը, որ ամեն ինչ կավարտվի բռնություններն ու ընտրակեղծիքները դատապարտող հերթական հայտարարությամբ, ինչի պակաս հայաստանյան ընտրություններում երբեք չի  չի զգացվել: