ՀՀ-ում այլազգիները սպասարկման ոլորտում շփվում են իրենց լեզվով, տեղի բնակչությունը դժգոհում է. ինչ է ասում «Լեզվի» օրենքը

Ինչպես հայտնի է, ռուս-ուկրաինական պատերազմից հետո Հայաստան են ժամանել բավականին մեծ թվով ռուսներ և ուկրաինացիներ, որոնց մի մասը փորձում է ՀՀ-ում աշխատանք գտնել: Մեր երկիր եկած օտարերկրացիները հիմնականում տեղավորվում են սպասարկման ոլորտում՝ մատուցողի, առաքչի, վաճառողի և այլ ծառայություն կատարելով:

Սակայն, նկատենք, որ հայերենին չտիրապետող օտարերկրացիներից շատերը, որոնք աշխատում են սպասարկման ոլորտում, երբեմն մեր քաղաքացիների համար ստեղծում են անհարմար իրավիճակ:

Բանն այն է, որ Հայաստանի բնակչության որոշ հատվածը դժգոհում է՝ ինչո՞ւ պետք է իրենք սեփական երկրում՝ սրճարանում կամ խանութում, հարաբերվեն աշխատակցի հետ անգլերեն կամ ռուսերեն, եթե ՀՀ-ում պետական լեզուն հայերենն է: Հարց է բարձրացվում, թե ինչո՞ւ օտարազգի աշխատակիցները չեն փորձում սովորել հայերեն, ինչպես անում են հայերը, երբ ապրում և աշխատում են այլ երկրներում:

Ասում են, որ լինում են դեպքեր, երբ օտարերկրացի աշխատողները նույնիսկ իրենց լեզվով են բարևում: Օրինակ, եթե ռուս են՝ «здравствуйте», իսկ երբ հայերեն են արձագանքում, պատասխանում են, որ չեն հասկանում հայերեն:

Իսկ ի՞նչ է ասում այս մասին «Լեզվի մասին» ՀՀ օրենքը: Լեզվի կոմիտեի փոխանցմամբ՝ Հայաստանի Հանրապետության «Լեզվի մասին» օրենքի 3-րդ հոդվածով ասվում է՝ սպասարկման առանձին ոլորտներում աշխատող Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիները պարտավոր են տիրապետել գրական հայերենին: Հայաստանի Հանրապետության «Օտարերկրացիների մասին» օրենքի 5-րդ հոդվածի համաձայն էլ՝ Հայաստանի Հանրապետությունում օտարերկրացիները պարտավոր են հարգել Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությունը և օրենքները, իրավական այլ ակտերը, ազգային սովորույթներն ու ավանդույթները: Հայաստանի Հանրապետության տարածքում օտարերկրացիները կրում են Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիներին հավասար պատասխանատվություն, բացառությամբ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով նախատեսված դեպքերի: 

Նկատենք՝ «պետք է հարգել ՀՀ պետական լեզուն» ձևակերպումով ենթադրվում է, որ սպասարկման ոլորտի օտարերկրացի աշխատակիցները պետք է այցելուների հետ շփվեն հայերենով:

22-րդ հոդվածով էլ ամրագրվում է՝ օտարերկրացիներն իրավունք ունեն ազատորեն տնօրինելու իրենց աշխատանքային ունակությունները, ընտրելու մասնագիտության և գործունեության տեսակը, զբաղվելու Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ չարգելված տնտեսական գործունեությամբ՝ պահպանելով Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված սահմանափակումները: Ինչպես նաև «Վարչական իրավախախտումների մասին» օրենսգրքի 196-րդ հոդվածի 6-րդ մասով ասվում է՝ սպասարկման առանձին ոլորտներում աշխատող Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիների հայերենին չտիրապետելն առաջացնում է տուգանքի նշանակում՝ սահմանված նվազագույն աշխատավարձի ութսունապատիկից մինչև հարյուրապատիկի չափով:

Տուրիզմի ֆեդերացիայի ղեկավար Մեխակ Ապրեսյանը, «Հայկական ժամանակ»-ի հետ զրույցում անդրադառնալով խնդրին, այն բացասական է գնահատում:

«Չպետք է անել ամեն բան հանուն տուրիզմի ու տուրիստի, պետք է նախ մտածել սեփական երկրի քաղաքացիների հարմարավետության մասին: Ընդունված է՝ ասում են՝ փողոցները մաքուր պահենք, կանաչապատմանը հետևենք և այլն, որ տուրիստների մոտ մեր երկիրը ճիշտ ներկայանա: Սակայն այդ նույն մաքրությունը պետք է սեփական քաղաքացիների համար էլ ապահովել: Զբոսաշրջավայրը միայն տարածքը չէ. մեր կյանքն է: Որքան կյանքն անվտանգ է, հետաքրքիր, գեղեցիկ, այդքանով էլ գրավիչ է տուրիզմի համար: Որքանո՞վ է ճիշտ, որ ՀՀ քաղաքացին մտնում է ռեստորան կամ խանութ, և նրան չեն սպասարկում իր մայրենի լեզվով, այլ անգլերենով կամ ռուսերենով: Իհարկե, լավ է, որ սպասարկման ոլորտի աշխատակիցները տիրապետում են մի քանի լեզվի, որպեսզի կարողանան օտարերկրացի մեր հյուրերին սպասարկել, բայց հայ հաճախորդները պետք է սպասարկվեն միայն հայերենով: Խտրականություն չպետք է դնել, քանի որ, եթե նեղացնում ես հայ սպառողին, քո բիզնեսի վրա է դա վատ անդրադառնում»,- շեշտում է Ապրեսյանը:

Վերջինս, սակայն, ուշադրություն է հրավիրում օրենսդիր կարգավորումներին՝ նկատելով՝ պետք է հասկանալ՝ կա՞ ՀՀ-ում ամրագրված օրենք, որ սպասարկման ոլորտի աշխատակիցները պետք է հարաբերվեն միայն հայերենով: «Լեզվի մասին օրենք ունենք: Օրենքի կարգավորումներին տեսչական մարմինները պետք է հետամուտ լինեն, որպեսզի այդ կարգավորումները պահպանվեն սպասարկման ոլորտում»,- ասում է նա:

«Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության պատգամավոր, ԱԺ տնտեսական հարցերի հանձնաժողովի անդամ Հովիկ Աղազարյանն էլ նկատում է՝ առաջին անգամ է լսում նման խնդրի մասին, սակայն խոստանում՝ հանձնաժողովի նիստերին անպայման բարձրացնելու է հարցը:

«Հայաստանում պետական լեզուն հայերենն է, սպասարկման ոլորտի աշխատողները պետք է խոսեն հայերեն, եթե օտարերկրացի են, գոնե հայերեն տարրական արտահայտություններ իմանան: Ես հետամուտ եմ լինելու, այս հարցը բարձրաձայնելու եմ: Լավ կլինի, որ ԶԼՄ-ներն էլ այս մասին բարձրաձայնեն, որ մեր քաղաքացիները իմանան՝ իրենք պարտավոր չեն հարմարվեն աշխատակիցների հետ ու խոսեն, գնումներ կատարեն կամ պատվիրեն այլ լեզուներով»,- շեշտում է պատգամավորը:

Դիտարկմանը՝ կա պնդում, թե Հայաստանում աշխատողներ գտնելը դժվար է, դա է նաև պատճառը, որ գործատուները համակերպվում են աշխատակիցների հետ, ոչ թե հակառակը, Աղազարյանը համաձայնում է:

«Այո, հիմա կա խնդիր աշխատակիցներ գտնելու, բայց դա չի արդարացնում ձեր մատնանշած խնդիրը: Եթե ցանկանում են աշխատակիցների խնդիր չունենալ, գործատուները պետք է աշխատավարձերը բարձրացնեն, ոչ թե ընդունեն օտարերկրացիների և չպահանջեն նրանցից, որ գոնե հայերենի նվազագույն բազա ունենան: Կարծում եմ՝ ռուս աշխատուժն ավելի էժան է, ավելի ցածր աշխատավարձով են համաձայնում, քան հայերը, դրա համար էլ նախընտրում են նրանց աշխատանքի վերցնել»,- տեսակետ է հայտնում գործադիրի ներկայացուցիչը:

Պատգամավորը ևս հիշեցնում է, որ ՀՀ-ում «Լեզվի մասին» օրենք գոյություն ունի, նաև տեսչական մարմինները պետք է հետևողական լինեն այս մասով:

Տպել
741 դիտում

Հայոց բանակի դերն ու նշանակությունն անուրանալի է ՀՀ պաշտպանության և Արցախը հայկական պահելու հարցում․ Ռուբեն Վարդանյան

Լաչինի շրջափակման պատճառով 47 օր Գյումրիում մնացած արցախցի դերասանները վերադարձել են Ստեփանակերտ

Շիրակի մարզային և քաղաքային իշխանության ներկայացուցիչներն այցելել են Ազատամարտիկների պանթեոն (լուսանկարներ)

«Ցանկանում եմ բացառապես հաղթանակներ և անկոտրում կամք մեր զինվորներին». Լևոն Հովհաննիսյան

«Ամուր թիկունք կանգնենք մեր պաշտպաններին, ամրացնենք մեր տղաների հենարանը». Տիգրան Ավինյան

Երուսաղեմում հրեա ծայրահեղականները հարձակվել են հայկական ռեստորանի վրա, մանրամասներ դեպքից․ «Արմենպրես»

Քաղաքացիները հայ-վրացական սահմանն առանց անձնագրի կհատեն համաձայնագրի վավերացումից հետո միայն․ Վրաստանում ՀՀ դեսպանատուն

Մեր ամենօրյա աշխատանքով, ուժերի գերլարումով մշտապես լինելու ենք բանակի կողքին․ Հրաչյա Սարգսյան

Ամերիաբանկը հիփոթեքային շուկայի բացարձակ առաջատարն է 5-րդ տարին անընդմեջ

Արցախի շրջանների գազալցակայանները որոշակի ժամանակահատվածով կվերսկսեն աշխատանքը

Գոհունակությամբ փաստում ենք ՀՀ զինված ուժերի հետ մեր խորացող փոխգործակցության մասին․ ՀՀ-ում ԱՄՆ դեսպանություն

Մենք սխալվելու, հապաղելու իրավունք չունենք, միմյանց նեցուկ լինելով՝ պետք է հայացքներս ուղղենք դեպի բանակը․ Միքայելյան

Մենք կշարունակենք լինել ներգրավված և ճնշում գործադրել․ ԱՄՆ պետքարտուղարը կոչ է արել անհապաղ վերաբացել Լաչինի միջանցքը

Ադրբեջանական հատուկ ծառայությունները Ստեփանակերտի բնակիչներին տարհանելու հերթական կեղծ փաստաթուղթն են տարածում․ ԱՀ ԱԱԾ

ՀՀ կառավարության անդամները, ԱԺ պատգամավորներն ու բարձրաստիճան պաշտոնյաներն այցելել են «Եռաբլուր» (լուսանկարներ)

Առաջնային և հրատապ է ազգային ողջ ներուժի համախմբումը, որպեսզի Հայոց բանակը շուտափույթ հաղթահարի պատերազմի հետևանքները

ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն այցելել է «Եռաբլուր» պանթեոն (լուսանկարներ)

Բանակն ինքնաբավ կառույց չէ, հասարակության խտացված արտացոլանքը և պետական մտածողության բյուրեղացման արդյունքն է․ նախագահ

ՀՀ նախագահ Վահագն Խաչատուրյանն այցելել է «Եռաբլուր» զինվորական պանթեոն (լուսանկարներ, տեսանյութ)

Global Finance. Կոնվերս բանկն առևտրի ֆինանսավորմամբ Հայաստանի առաջատարն է

Բարդ ժամանակներ են, մեզ հզոր թիկունք, անվտանգ ու պաշտպանված սահմաններ են պետք․ Ալեն Սիմոնյան

Հանուն ինքնիշխանության, անկախության ու անվտանգության մեր պայքարը չի կարող ձախողվել, եթե կա նվիրում ու հավատ․ ՀՀ վարչապետ

Ողբերգական դեպք Երևանում․ մեքենան վարելիս հանկարծամահ է եղել ԱՄՆ-ում Հայաստանի նախկին փոխդեսպանը

Սպառնալիքնե՞ր, թե՞ օրինական պահանջ. տուր-օպերատորների և զբոսավարների «ջրերը սկսել են մի առվով չհոսել»

ՌԴ-ն ակնհայտորեն սխալ է հասկացել ՀՀ-ում ԵՄ առաքելության նպատակը, և ամենակարևորը, դա Ռուսաստանի գործը չէ․ Փիթեր Ստանո

Աշտարակ քաղաքի Մուղնի թաղամասում հակատանկային ական է հայտնաբերվել

Դանիել Իոաննիսյանն արձանագրել է, որ Հայաստանի արտաքին քաղաքականությունը հաջողություններ է գրանցել և մատնանշել մի քանիսը

ՀՀ և Վրաստանի քաղաքացիները սահմանը կհատեն առանց անձնագրի․ Վրաստանում գործարկվել է ՀՀ-ի հետ սահմանի մասին համաձայնագիրը

ՀՀ առանձին շրջաններում ձյուն կտեղա, սպասվում է մառախուղ

ՌԴ-ն իր հայտարարություններով ուզում է կրքեր բորբոքել և թուրք-ադրբեջանական տանդեմին նոր արկածախնդրության դրդել. քաղաքագետ

28-ամյա երևանցին Գյումրու տարբեր փողոցներում թմրանյութով լցված հարյուրից ավելի փաթեթ է տեղադրել (տեսանյութ)

Իրանի արտգործնախարարն ադրբեջանցի գործընկերոջն առաջարկել է միասին հետաքննել Ադրբեջանի դեսպանատան վրա կատարված հարձակումը

Ես ևս դժգոհ եմ տրանսպորտային համակարգից, ինքս շաբաթ-կիրակի երթևեկում եմ, նկատում՝ խնդիրներ կան. Հրաչյա Սարգսյան

Պարեկային ծառայության ընդունելության-մրցույթի փաստաթղթերի ընդունման ժամկետը երկարացվել է

Ստեփանակերտի գազալցակայանները կվերսկսեն իրենց աշխատանքը․ հայտնի է ժամանակացույցը

Ստեփանակերտում դիմավորել են Կարմիր խաչի միջնորդությամբ և ուղեկցությամբ Երևանից վերադարձած երեխաներին (լուսանկարներ)

Լևոն Տեր-Պետրոսյանն իր առանձնատանը հանդիպել է ՌԴ դեսպանի հետ և կարևորել Լաչինի միջանցքի անհապաղ վերագործարկումը

Ադրբեջանը հայկական կողմին է փոխանցել 2022թ. սեպտեմբերի 13-14-ը Ներքին Հանդի ուղղությամբ զոհված հայ զինծառայողի մարմինը

Դադարեցվել է Իսակովի պողոտայում և Փարաքար համայնքում շահագործվող «Ֆլեշ» բենզալցակայանների գործունեությունը

Արցախի նախագահը հանդիպում է ունեցել քաղաքացիների հետ, քննարկել ստեղծված իրավիճակը