Բանակցություններից առաջ Բաքուն կրկին սրում է լարվածությունը․ կարգավորման դինամիկան հրադադարի հաստատումից ի վեր

ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը մարտի 29-ին Վիեննայում հանդիպելու է Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի հետ։ Թեև Փաշինյանն ու Ալիևն արդեն առիթ ունեցել են հանդիպել և ծանոթանալ միմյանց Մոսկվայում, ապա Դուշանբեում և Սանկտ Պետերբուրգում, իսկ այս տարվա հունվարին նաև Դավոսում, սա կլինի երկու երկրների ղեկավարների առաջին հանդիպումը ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների միջնորդությամբ։

«Իրազեկ քաղաքացիների միավորումը» ներկայացերլ է Հայաստանի և Ադրբեջանի ղեկավարների հանդիպումների հաճախականությունը։ «Ընդհանուր առմամբ, Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահները հիմնականում հանդիպում են կա՛մ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների, կա՛մ ՄԽ համանախագահող երկրների առաջնորդների միջնորդությամբ։

Հայաստանի և Ադրբեջանի ղեկավարների հանդիպումների հստակ ժամանակագրություն, որպես այդպիսին, գոյություն չունի։ Որպես հատկապես 1990-ականների և 2000-ականների հանդիպումների ժամանակագրությունը կազմելու աղբյուր՝ կարող են օգտագործվել ԵԱՀԿ մամուլի հաղորդագրություններն ու հայտարարությունները, քանի որ ԵԱՀԿ-ն ղարաբաղյան հակամարտությունում միջնորդական առաքելություն է իրականացնում 1992 թվականից։ Ուշագրավ է, որ ԵԱՀԿ նման հայտարարություններում ՀՀ առաջին նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանի և Ադրբեջանի նախագահ Հեյդար Ալիևի միջև կայացած ընդամենը մեկ հանդիպման մասին է նշվում, որը տեղի է ունեցել 1996 թվականին Լյուքսեմբուրգում։

Ըստ ԵԱՀԿ հայտարարությունների և մամուլի հաղորդագրությունների, Հայաստանի և Ադրբեջանի ղեկավարների միջև բազմաթիվ հանդիպումներ են տեղի ունեցել ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի օրոք։ Այսպես, 1999 թվականին Ռոբերտ Քոչարյանն ու Հեյդար Ալիևը հանդիպել են 6 անգամ, ընդ որում՝ ապրիլ և օգոստոսին ամիսներին նրանց միջև կայացել է երկուական հանդիպում։ Այս հանդիպումները տեղի են ունեցել Մոսկվայում, Վաշինգթոնում, Ժնևում, Յալթայում և Նախիջևանի սահմանամերձ Սարդարակ գյուղում։

2000 թվականին ևս Ռոբերտ Քոչարյանի և Հեյդար Ալիևի միջև 6 հանդիպում է տեղի ունեցել՝ Մոսկվայում, Դավոսում, Նյու Յորքում և Մինսկում։ 2001 թվականին ՀՀ և Ադրբեջանի ղեկավարների հանդիպումները մեկնարկել են տարվա սկզբից Փարիզում՝ հունվարին և մարտին, ապա շարունակվել ապրիլին Քի Վեսթում։ Եվս մեկ հանդիպում 2001 թվականին տեղի է ունեցել օգոստոսին Սոչիում։

Հարկ է նշել, որ Հայաստանի և Ադրբեջանի ղեկավարների այս շրջանի հանդիպումների նման ինտենսիվությունը պայմանավորված էր հենց Քի Վեսթի բանակցություններով, և ԵԱՀԿ միջնորդական ջանքերի արդյունքում կայացած այս հանդիպումների նպատակը հենց քիվեսթյան բանակցություններում համաձայնության հասնելն էր։ Ինչպես գիտենք, դա տեղի չունեցավ, և հետագայում կողմերը հրաժարվեցին քիվեսթյան բանակցությունների սկզբունքներից, իսկ ՀՀ և Ադրբեջանի առաջին դեմքերի հանդիպումների հաճախակիությունը նվազեց՝ պայմանավորված նաև երկու երկրներում սպասվող նախագահական ընտրություններով:

2002 թվականին Քոչարյանն ու Հեյդար Ալիևը հանդիպել են ընդամենը մեկ անգամ, որից հետո բանակցությունները տեղի են ունեցել 2003-ին Քոչարյանի և Ադրբեջանի արդեն հաջորդ նախագահի՝ Հեյդար Ալիևի որդի Իլհամ Ալիևի հետ։ 2004 թվականին Քոչարյանն ու Իլհամ Ալիևը հանդիպել են երկու անգամ, 2006-ին՝ երեք անգամ։ Քոչարյան-Իլհամ Ալիև վերջին հանդիպումը տեղի է ունեցել 2007 թվականի հունիսին Սանկտ Պետերբուրգում։

2008 թվականին Հայաստանում Ռոբերտ Քոչարյանին հաջորդում է Սերժ Սարգսյանը: Նրա և Իլհամ Ալիևի առաջին հանդիպումը տեղի է ունեցել 2008 թվականի ապրիլին Բրյուսելում ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովի ժամանակ։ 2008-ի ընթացքում Սարգսյանն ու Ալիևը հանդիպել են նաև հունիսին՝ Սանկտ Պետերբուրգում, և նոյեմբերին՝ Մոսկվայում։ Ավելի ինտենսիվ բանակցություններ տեղի են ունեցել արդեն 2009 թվականի ընթացքում․ Սարգսյանն ու Ալիևը հանդիպել են Պրահայում, Սանկտ Պետերբուրգում, Մոսկվայում, Քիշնևում և Մյունխենում։ 2010 թվականին տեղի է ունեցել Սարգսյան-Ալիև երեք հանդիպում ևս՝ Սոչիում,  Սանկտ Պետերբուրգում և Աստանայում։

Ինչպես և Քի Վեսթի բանակցությունների դեպքում, ՀՀ և Ադրբեջանի ղեկավարների շփումներն ինտենսիվացել էին կարևոր իրադարձության՝ Կազանում 2011-ին տեղի ունեցած բանակցություններից առաջ, երբ սպասվում էր, որ կողմերի միջև կարող է համաձայնագիր կնքվել։ 2011 թվականին, մինչև Կազանի բանակցությունները, Սերժ Սարգսյանն ու Իլհամ Ալիևը հանդիպել էին նաև Սոչիում։

Կազանում, սակայն, որևէ համաձայնության գալ չի ստացվում, և ըստ այդմ, նվազում է ՀՀ և Ադրբեջանի ղեկավարների հանդիպումների ինտենսիվությունը։ Այսպես, Սարգսյանն ու Ալիևը 2012-ի ընթացքում հանդիպել են ընդամենը մեկ անգամ՝ Սոչիում, 2013-ին՝ Վիեննայում։ Որոշակի աշխուժություն է նկատվում 2014-ին, երբ երեք հանդիպում է տեղի ունենում օգոստոս, սեպտեմբեր և հոկտեմբեր ամիսներին, համապատասխանաբար, Սոչիում, Նյուփորթում և Փարիզում։ 2015 թվականի դեկտեմբերին տեղի է ունեցել 2016-ի Ապրիլյան պատերազմից առաջ Սերժ Սարգսյանի և Իլհամ Ալիևի վերջին հանդիպումը Բեռնում։

Ապրիլյան քառօրյայից հետո Սերժ Սարգսյանը և Իլհամ Ալիևը երկու կարևոր հանդիպումներ են ունեցել Վիեննայում և Սանկտ Պետերբուրգում, որոնց ընթացքում ձեռք են բերվել հրադադարի ռեժիմի ամրապնդման մեխանիզմների վերաբերյալ պայմանավորվածություններ։ Սերժ Սարգսյան-Իլհամ Ալիև ձևաչափով վերջին հանդիպումը տեղի է ունեցել 2017-ի հոկտեմբերին Ժնևում, որից հետո երկու երկրների միջև բանակցությունները, մեծ հաշվով, գտնվել են սառեցված վիճակում՝ պայմանավորված նաև Հայաստանի ներքաղաքական զարգացումներով։

Ամփոփելով Հայաստանի և Ադրբեջանի ղեկավարների հանդիպումների ժամանակագրության վերաբերյալ համառոտ ակնարկը՝ կարող ենք արձանագրել, որ երկրների միջև բանակցությունները մինչ այս ակտիվացել և իրենց պիկին են հասել Քի Վեսթի և Կազանի բանակցություններից առաջ, որոնց արդյունքում, սակայն, հնարավոր չի եղել հասնել համաձայնության, և բանակցային գործընթացը սառեցվել է։

ՀՀ նոր իշխանությունների՝ ի դեմս Նիկոլ Փաշինյանի որդեգրած դիրքորոշումը՝ բանակցային սեղանին Արցախի վերադառնալու անհրաժեշտության վերաբերյալ, կարող է որոշակի փոփոխություններ մտցնել ղարաբաղյան հակամարտության բանակցային գործընթացի տրամաբանության մեջ, սակայն մինչ այդ պետք է փաստել, որ Ադրբեջանի հետ կառուցողական երկխոսության հավանականությունը քիչ է, և ինչպես նախկինում, այս դեպքում ևս պաշտոնական բանակցություններից առաջ Ադրբեջանը կրկին սրում է լարվածությունը հակամարտության շփման գծում և Հայաստանի սահմանին», - ասված է հոդվածում։

Տպել
10221 դիտում

Վանաձորի Հայքի հրապարակում զորահանդես է անցկացվել

Մատաղիսից հայտնաբերվել է ևս մեկ աճյուն

Սիրիա Հայաստան բարեկամության պատգամավորական խմբի անդամներն այցելել են Սիրիայում ՀՀ դեսպանություն

Գյումրիում Անկախության 30-րդ տարեդարձը նշվեց խոնարհումի շեշտադրումներով. պարգևատրվեցին 44-օրյա պատերազմի մասնակիցները

Չինաստանի վարչապետն Անկախության 30-ամյակի առթիվ շնորհավորական ուղերձ է հղել Նիկոլ Փաշինյանին

30-ամյա Անկախության համար մեր քաջորդիներն են իրենց կյանքը դրել, պարտավոր ենք երբե՛ք չմոռանալ նրանց. Փամբուկչյան

Հրդեհ է բռնկվել Մուշավան թաղամասում. հայտարարվել է հրդեհի բարդության «1 ԲԻՍ» կանչ

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը շնորհավորական ուղերձներ է ստանում Անկախության տոնի առթիվ

Փա՜ռք նրանց, ովքեր հավատում են հաղթանակին ու մեր անկախ ընթացքի շարունակականությանը. Վահե Ղազարյան

Մենք երբեք չպետք է դադարենք մտածել անկախության և պետականության մասին. նախագահը պետական պարգևներ է հանձնել (տեսանյութ)

Արմեն Գևորգյանը դատական հայց է ներկայացրել ընդդեմ Խաչատուր Սուքիասյանի

Երասխում բարձրացվել է Հանրապետությունում ամենամեծ եռագույնը (լուսանկարներ)

Քարի լիճ տանող ճանապարհին ավտոմեքենան կողաշրջվել է. կան հոսպիատալացվածներ

Երգիչ Հայկոն ծանր վիճակում տեղափոխվել է հիվանդանոց. նա վերակենդանացման բաժանմունքում է

ՄԻԵԴ-ը բավարարել է «Հայկական ժամանակն» ընդդեմ Ռոբերտ Քոչարյանի գանգատը

Նախագահ Արմեն Սարգսյանը շնորհավորել է ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինին

Բելառուսի նախագահն Անկախության 30-ամյակի առթիվ շնորհավորական ուղերձ է հղել Նիկոլ Փաշինյանին

Վարչապետը հարգանքի տուրք է մատուցել հանուն Հայրենիքի անկախության կյանքը նվիրաբերած հայորդիների հիշատակին (տեսանյութ)

Արայիկ Հարությունյանը շնորհավորական ուղերձ է հղել Վլադիմիր Պուտինին

Ազատության օրն է ու խոզուկի ծնունդը. փոքրիկները՝ անկախության օրվա մասին (տեսանյութ)

Համատեղ ուժերով կարող ենք նոր լիցք հաղորդել հայ-ղազախական համագործակցությանը. Ղազախստանի նախագահն ուղերձ է հղել

Հայաստանը պայքարում է իր և իր ժողովրդի գոյատևման համար. Վալերի Բուայե

Առաքել Մովսիսյանը դատարանի որոշմամբ սնանկ է ճանաչվել. 1lurer

Ժամանակն է վերաիմաստավորելու մեր բոլոր կորուստներն ու ձեռքբերումները. Գնել Սանոսյան

Արայիկ Հարությունյանն այցելել է ՀՀ առաջին նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանին

Այս օրը սրբազան խորհուրդ ունի, և մենք պարտավոր ենք այն իր ողջ պատասխանատվությամբ փոխանցել սերունդներին. ԱԻ նախարար

Սպորտի վաստակավոր գործչի և վաստակավոր մարզչի կոչումներ են ստացել մի շարք սպորտսմեններ

Արմեն Մարտիրոսյանը պարգևատրվել է Երախտագիտության մեդալով

ՀՀ նախագահի հրամանագրով՝ Սմբատ Գրիգորյանին շնորհվել է գեներալ-մայորի զինվորական կոչում

Գնդապետ Արմեն Վարդանյանին հետմահու շնորհվել է «Մարտական խաչ» 1-ին աստիճանի շքանշան

Մարտական ծառայության և հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար հետմահու պարգևատրվել են կամավորականներ և զինծառայողներ

Տղաները, որոնք զոհվել են, Անկախության համար են զոհվել, օրը պետք է նշել՝ ի փառս զոհված տղերքի. Սասուն Միքայելյան

Կատարվեց Հանրապետական մաղթանք Հայաստանի անկախության 30-ամյակի առիթով

Վարչապետը հարգանքի տուրք է մատուցել հանուն հայրենիքի հերոսաբար կյանքը զոհած հայորդիների հիշատակին (տեսանյութ)

Մեր անկախության հաջորդ տարիները պիտի խարսխվեն սփյուռքի մտավոր և գիտական ներուժի լիարժեք ներգրավման վրա. Զարեհ Սինանյան

Աղոթում եմ, որ օրհնվեն բոլոր մարդկանց ջանքերը, ովքեր աշխատում են հանուն ժողովրդի բարգավաճման. Հռոմի պապի շնորհավորանքը

Եկե՛ք փառք տանք այս հողի վրա իր ամենօրյա աշխատանքով անկախություն կերտող ամեն հային. Անահիտ Ավանեսյան

Մեր ժողովուրդը դուրս կգա այս իրավիճակից, և մենք կունենանք այն երազած հայրենիքը, որի համար պայքարել ենք. Արտակ Դավթյան

Արմեն Սարգսյանը ծաղիկներ է խոնարհել զոհված զինծառայողների շիրիմներին (լուսանկարներ)

Իսպանական Լա Լիգան շնորհավորել է Հայաստանի անկախության 30-ամյակը (տեսանյութ)