Որտե՞ղ են կուտակային կենսաթոշակային հիմնադրամներին փոխանցած մեր միլիոնները. ԿԲ փոխնախագահ

Կենտրոնական բանկի նախագահի տեղակալ Ներսես Երիցյանը մեզ հետ զրույցում պնդել է, որ կենսաթոշակային հիմնադրամներում կուտակված գումարները բարձր եկամտաբերություն են ապահովում:

- Պարոն Երիցյան, կարո՞ղ եք ասել՝ ինչ վիճակում են գտնվում հիմնադրամներում կուտակված կենսաթոշակային վճարները, որքա՞ն գումար է կուտակվել, կամ քանի՞ մասնակից կա մինչեւ այժմ:

- Համակարգում մոտ 155-160 հազար անդամ կա, որից 65 հազարը պետական համակարգի մասնակիցներ են, ավելի քան 90 հազարն էլ՝ մասնավոր հատվածի: Ամսական 3-4 հազար նոր անդամներ են միանում, որոնց մեծ մասը 16-18 տարեկան են: Եվ պետք է շեշտեմ, որ մինչեւ օրենքի ամբողջական ուժի մեջ մտնելը պետությունն է հատուցում նրանց 10 տոկոսները, որպեսզի նրանց համար աշխատաշուկայում հավասար պայմաններ լինեն: Մինչեւ այժմ ֆոնդերում մոտ 60 մլրդ դրամ է կուտակվել, յուրաքանչյուր քաղաքացու հաշվին՝ միջինը մոտ 1 մլն դրամ: Մարդիկ կան, որոնց հաշվին 2 մլն եւ ավելի դրամ կուտակած միջոց կա: Եվ եթե նախապես յուրաքանչյուր փայաբաժին կազմում էր 1000 դրամ, հիմա՝ 1250 դրամ է: Դա նշանակում է, որ ստեղծման պահից ֆոնդերը 25 տոկոս եկամտաբերություն են ապահովել: Ու քանի որ այս տարիներին կուտակային գնաճը 2 տոկոսից ցածր է եղել, նշանակում է, որ ռեալ եկամտաբերությունը եղել է ավելի քան 20 տոկոս: Միայն 2016-ի տարեկան եկամտաբերությունը եղել է մոտ 14 տոկոս:

- Իսկ որտե՞ղ են ներդրված այդ գումարները:

- Ինչպես օրենքն է պարտադրում, ներդրվել են տարբեր տեղերում, որպեսզի հնարավոր ռիսկերը միաժամանակ ի հայտ չգան, եւ ապահովվի անվտանգությունն ու իրացվելիությունը: Գումարի մոտ 70 տոկոսը ներդրված է ՀՀ-ում՝ տարբեր արժեթղթերում: Եթե տնտեսության ֆինանսավորումը դիտարկենք, ապա տարբեր բանկերում ավանդ է ներդրվել, գնվել են կորպորատիվ եւ հիփոթեքային հիմնադրամի թողարկած մոտ 800 մլն դրամի արժեթղթեր: 17 մլրդ դրամի կամ մոտ 29 տոկոսի ավանդ է ներդրվել բավականին բարձր՝ առնվազն 10 տոկոս տոկոսադրույքով եւ երկարաժամկետ կտրվածքով: Այդպիսով բանկերը ՓՄՁ տնտեսության երկարաժամկետ ֆինանսավորման հնարավորություն են ստացել: Վերակառուցման եւ զարգացման եվրոպական բանկը եւ Միջազգային ֆինանսական կորպորացիան թողարկել են դրամային արժեթղթեր, որոնք նույնպես ձեռք են բերվել կուտակային ֆոնդերի կողմից, եւ որն ամբողջությամբ ուղղվում է նորից ՓՄՁ-ների ֆինանսավորմանը:

- Իսկ որքա՞ն պետական պարտատոմսեր են ձեռք բերվել:

- Գումարների տեղաբաշխման առաջին շարքերում ՀՀ տնտեսության իրական հատվածի ֆինանսավորումն է, որը կազմում է այդ 60 մլրդ-ի մոտ 35 տոկոսը, իսկ մոտ 40 տոկոսն ուղղվել է պետական պարտատոմսերի ֆինանսավորմանը: Բայց ֆոնդերը պետական պարտատոմսերը գնում են երկրորդային շուկայից, որտեղ եկամուտները շատ ավելի մեծ են: Ֆոնդերն իրավունք չունեն առաջնային շուկայից ձեռք բերել պետական արժեթղթեր: Եվ մեր գնահատականներով պետական արժեթղթերի տոկոսադրույքի նվազման վրա այս ֆոնդերի մասնակցությունը 1-2 տոկոս ազդեցություն է ունեցել: Մոտ 25 տոկոս էլ օտարերկրյա ընկերություններում կատարված ներդրումներն են, թեեւ սահմանագիծը 40 տոկոս էր: Ներդրված են շատ լուրջ արժեթղթերում՝ «Microsoft», «Nestlle», «Toyota», «Sony», «Aple» եւ այլն, ինչը հնարավորություն տվեց, որ ռուսական ճգնաժամից հետո մեր հիմնադրամներն էական վնասներ չունենան:

- Ողջ աշխատաշուկայի վրա օրենքի տարածման հետաձգումն արդյոք նաեւ այն պատճառո՞վ չէր, որ պետությունն ի վիճակի չէ ավելացնել իր համաֆինանսավորումը:

- Ոչ, պետության համար դա խնդիր չէր, քանի որ ի սկզբանե դա պլանավորել էր իր ծախսերի մեջ: Դա նախատեսված էր նաեւ միջնաժամկետ ծախսերի ծրագրում:

- Այո, բայց եկամուտներն էլ կանխատեսվածից քիչ են ստացվում:

- Խնդիրն այն է, որ եթե ռեֆորմն ամբողջությամբ իրականացվեր, պետական պարտքը շատ ավելի կէժանանար, անգամ հնարավոր կլիներ մեղմել այդ ազդեցությունները: Բացի այդ, նախնական գնահատականներով տարեկան 50-60 մլրդ դրամ կկուտակվեր, եւ հնարավոր կլիներ ավելի ագրեսիվ արժեթղթավորման սխեմաներ իրագործել, բիզնեսին կքաջալերեր ռեյտինգավորվել եւ արժեթղթեր թողարկել: Մասշտաբի էֆեկտը թույլ կտար ներքին խնայողություններն ուղղել ներքին ներդրումներին, ինչը կապահովեր մեր երկրի տնտեսական անկախությունը: Ես կարող եմ հավատացնել, որ այս բարեփոխման հետաձգումը մեր տնտեսության վրա տարեկան պոտենցյալ 2 տոկոս տնտեսական աճ է արժեցել: Ճիշտ է, սկզբում սպառման որոշակի անկում կլիներ, որովհետեւ մարդուն ստիպում ես քիչ սպառել ու շատ խնայել, բայց այդ փուլը 1-2 տարում կանցնեինք: Եթե չհետաձգվեր, մինչեւ 2018-2019թթ. կունենայինք մոտ 1 մլրդ դոլար խնայողություն, որի 60 տոկոսը կներդրվեր մեր տնտեսության մեջ:

- Ճի՞շտ են տեղեկությունները, որ կենսաթոշակային հիմնադրամների կառավարիչներ Amundi/ACBA եւ C-Quadrat/Ampega ընկերություններն այստեղ մնալու խնդիր ունեն, քանի որ օրենքի ամբողջական կիրառման հետաձգման արդյունքում նախապես սպասվող գումարները կրճատվել են:

- Գումարները ակնկալվածից առայժմ պակաս են, բայց գնալու խնդիր չկա: ՀՀ-ն փոքր շուկա է, իսկ նման հեղինակավոր ընկերությունների ներգրավումը բավական լուրջ ջանքեր է պահանջել: Նախատեսված ծավալները թույլ տվեցին նրանց համոզել մտնել Հայաստանի շուկա: Օրինակ, Amundi/ACBA-ն մոտ 1 տրլն դոլարի ակտիվներ է կառավարում, 3 մլն-ից ավելի ինստիտուցիոնալ հաճախորդ եւ մեր բնակչության տասնապատիկից ավելի կենսաթոշակային շահառուներ ունի: Նման հզորություն ուներ նաեւ C-Quadrat/Ampega-ը: Իհարկե, այս ընկերությունները շատ դժվար են որոշում կայացնում, բայց երբ որոշում են կայացնում, դա երկարաժամկետ է լինում: Դա է ապացուցում նաեւ այն փաստը, որ այդ ընկերությունները ընկալեցին ռեֆորմի հետաձգման պատճառները եւ շարունակում են իրենց գործունեությունը մեր երկրում:

- Պարոն Երիցյան, ինչո՞ւ են ներդրումները գնալով նվազում Հայաստանում: ԵՏՄ-ին անդամակցելուց հետո սպասվում էր, որ դրանք կավելանան: Հատկապես, որ ներկայացվում էր, թե ՀՀ-ն կարող է արեւմուտքի ու ԵՏՄ-ի միջեւ հարթակ լինել:

- Ես որպես անձ կարող եմ ենթադրություններ անել, դրա հասցեատերը կառավարությունն է: Ամբողջ աշխարհում ու Ռուսաստանում տնտեսական մեծ անկումներ եղան, նավթի գների նման շոկ հնարավոր չէ կանխատեսել, իսկ դա մեծ ազդեցություն ունեցավ մեր տարածաշրջանի վրա: Ընդամենը կարող եմ ասել, որ դժվար է լինելու, եւ մեծ ջանքեր են պահանջվում մեր երկրում ներդրումներ ներգրավելու համար: Նորից ասեմ, որ ներդրումները պետք է ավելացնենք մեր ներքին խնայողությունների հաշվին: Այնուամենայնիվ, ցանկացած ինտեգրում դրական երեւույթ է, բայց կարճաժամկետ հետեւանքներ սպասելը սխալ ընկալում է:

-  Տարեսկզբին ԱՎԾ-ն արտահանման 60 տոկոս աճ գրանցեց, այնուհետեւ զգալի գյուղատնտեսական աճ եղավ, մինչդեռ աշնանը հանկարծ այդ աճը կտրուկ ընկնում է: Ի՞նչն է պատճառը:

- Արտահանումը հիմա էլ է աճում, իսկ գյուղատնտեսության հիմնարար վերլուծություն մենք չենք իրականացնում: Մենք ընդամենը տենդենցների վերլուծություն ենք իրականացնում, որ հասկանանք՝ պոտենցիալից շեղված է, թե ոչ:

- Իսկ ի՞նչ եղան Գյումրիում նավահանգիստ կառուցելու կամ տուրիզմի զարգացմանը նպաստող բիոզուգարաններ տեղադրելու ձեր ծրագրերը:

- Բոլոր ծրագրերն էլ իրենց հունով գնում են, եւ կան արդյունքներ: Հայտնի է, թե Գյումրիի տեխնոլոգիական կենտրոնն ինչ հետեւանքներ եւ արձագանքներ է ունեցել: Դրա արդյունքում Վանաձորում էլ կենտրոն է կառուցվել: Կա նաեւ Գյումրի քաղաքի զարգացման ծրագիր: Դրանք երկարաժամկետ՝ 10-15 տարվա ծրագրեր են: Իսկ նավահանգիստ չկար, ընդամենը վիզուալիզացիայի համար Ֆինլանդիայի համանման տեխնոլոգիական կենտրոնի պատկերն էր բերված, բայց այդ հատվածը հանվել է ընդհանուր ծրագրի կոնտեքստից: Դրա գաղափարն այն էր, որ պետք է համալսարանները եւ արդյունաբերությունը կապող տեխնոլոգիական կենտրոն լինի, որտեղ կլինեն լաբորատորիաներ, եւ սկսնակ ընկերությունների համար հնարավորություններ, որ քիչ ծախսերով հիմնադրվեն: Իսկ դա այսօր արդեն իրականություն է:

Տպել
6488 դիտում

Ձեր կուսակցության ստեղծած կամավորական ջոկատն ի վերջո տեղ հասա՞վ․ վարչապետը՝ ԲՀԿ-ական պատգամավորին

Ֆրանսիան կաջակցի Հայաստանին առողջապահության, շրջակա միջավայրի և ենթակառուցվածքների ոլորտներում

ԱԻՆ-ը հորդորում է լինել զգոն. արգելափակումից դուրս է բերվել 117 մեքենա

Ջոզեֆ Բայդենն իր կյանքի կարեւորագույն օրերից մեկը սկսել է կաթոլիկ տաճար այցելությամբ (լուսանկարներ)

Մադրիդի կենտրոնում հզոր պայթյուն է որոտացել (տեսանյութ)

«Այո՛, ստացել եմ առաջարկ». Շիրակը նոր մարզպետ կունենա, մասնագիտությամբ՝ վիրաբույժ

Սա նոր օր է Ամերիկայում․ Ջո Բայդենը լուսանկար է հրապարակել

Ինչո՞ւ մինչև հիմա չկան այդ դավաճանների անունները, հայրենիքը ծախածների անունները․ պատգավորը՝ վարչապետին (տեսանյութ)

Դոնալդ եւ Մելանյա Թրամփները լքեցին Վաշինգտոնը. կադրեր հեռանալու րոպեներից

Լոռու մարզում էլեկտրաշչակ է փորձարկվելու

Իրենք այս գլխից արձանագրում են իրենց պարտությունն արտահերթ ընտրություններում. Նիկոլ Փաշինյան

Պետական մարմինների աշխատակիցների միջև կանցկացվի հրաձգության հանրապետական մրցույթ

Արցախի մշակութային ժառանգության մի զգալի հատված անմիջականորեն վտանված է․ ԿԳՄՍ նախարարն ընդունել է Անդրեա Վիկտորինին

Վարչապետը անընդունելի է համարում Ադրբեջանում հայատյացություն քարոզող դրոշմանիշի ստեղծումը

Սյունիքում, առհասարակ, հայ-ադրբեջանական սահմանի հետ կապված խնդիր չունենք. Ավինյանն ասաց՝ եկող շաբաթ գնալու են Սյունիք

Արցախից Շիրակի մարզ եկած և չվերադարձող ընտանիքների դպրոցականները կհրամանագրվեն որպես հիմնական աշակերտներ

Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովը արտահերթ նստաշրջան կգումարի

«Կոմերսանտ»-ի հրապարակումը կա՛մ ցանկություն է, կա՛մ ինչ-որ մտածելակերպ. նման բան չի քննարկվել. Մհեր Գրիգորյան

Կապիտան Արթուր Սարգսյանը նռնականետով ոչնչացրել է թշնամու մեկ տանկ․ ՊԲ

Հակամարտությունը մտել է մի նոր փուլ, որտեղ անհրաժեշտ է հայկական կողմերի միասնական օրակարգ ձևավորել․ Արա Այվազյան

Տնտեսական եւ տրանսպորտային կապերի ապաշրջափակումը չի կարող դրական ազդեցություն չունենալ տնտեսության վրա․ փոխվարչապետ

Ավետիք Իսահակյանի տուն-թանգարանում տեղի կունենա դասական երաժշտական համերգ՝ նվիրված Հայոց բանակի օրվան

Խնդրի ճիշտ լուծումը կարող է լինել անվտանգության երաշխիք. փոխվարչապետը՝ հաղորդակցությունների ապաշրջափակման մասին

Ադրբեջանի հետ Հայաստանի սահմանների որոշման գործընթացը չունի լեգիտիմություն և պետք է անհապաղ դադարեցվի կամ վերանայվի․ ՄԻՊ

ՀՀԿ թեկնածուի օգտին քվեարկելու համար թոշակառուին կաշառք տված թաղապետարանի նախկին աշխատակիցը դատապարտվել է

Մայրաքաղաքում ձնամաքրման աշխատանքներին ներգրավվել են «ԵԱՍՄ» 51 հատուկ տեխնիկա և շուրջ 300 աշխատակից (տեսանյութ)

ՀՀ պետական սահմանի հայ-ադրբեջանական շփման գծի ամբողջ երկայնքով շարունակվել է պահպանվել կայուն օպերատիվ իրավիճակը

Էկոնոմիկայի նախարար Վահան Քերոբյանն այցելել է Ագրարային համալսարան (լուսանկարներ)

Արա Այվազյանը ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահ երկրների ներկայացուցիչների հետ քննարկել է Արցախում ստեղծված հումանիտար իրադրությունը

Մարտակերտում, Մարտունու Կարմիր Շուկա համայնքում վնասազերծվելու է չպայթած զինամթերք. ԱԻՊԾ

Քննարկվել են Հյուսիս-հարավ ճանապարհային միջանցքի Թալին-Գյումրի հատվածի շինարարությանն առնչվող հարցեր

Նարինե Խաչատուրյանն ազատվել է ԿԳՄՍ փոխնախարարի պաշտոնից

Մեր թիմի ներսում կա կոնսենսուս, որ Նիկոլ Փաշինյանը կարող է շարունակել բանակցությունները․ Հրաչյա Հակոբյան

Թրամփի վարչակազմի վերջին ժամերին ԱՄՆ-ը և Թուրքիան «աղետալի» համաձայնագիր են ստորագրել մշակութային սեփականության մասին

Հունվարի 21-ի առավոտյան ավտոճանապարհները պատվելու են մերկասառույցով. Սուրենյանը վարորդներին զգոն լինելու կոչ է անում

Տաշիրի հրշեջ-փրկարարական ջոկատը ճանաչվել է մարզային լավագույն ջոկատը

Լոռու մարզում նախորդ տարի արտակարգ դեպքերի հետեւանքով զոհվել է 34, վիրավորվել՝ 869 քաղաքացի

Ճանապարհային ոստիկանությունը հորդորում է վարչական ակտերի, տուգանքների գումարները վճարել 30-օրյա ժամկետում

Մայթեզրերին տրանսպորտային միջոցների վաճառքի ու վարձույթի խնդիրը կլուծվի․ԱԺ-ն ընդունեց պատգամավորների հեղինակած նախագիծը

Երևանի 12 վարչական շրջաններից 10-ում կվերացվեն «կարմիր գծերը». նախագիծն ընդունվել է