Անունները կախվածության մեջ են պահում ընտրողին. նոր ստեղծվող կուսակցություններն այլևս անձնանունով չեն կարող կոչվել

ՀՀ ընտրական օրենսգրքի նոր փոփոխության համաձայն՝ կուսակցությունների և դաշինքների անվանումները չեն կարող լինել անձնանուններ, դրանց հոլովաձևերը, շփոթելու աստիճան նմանություններ, պետական ու տեղական ինքնակառավարման մարմինների անուններ։

Համահեղինակների կարծիքով՝ քաղաքացին պետք է ընտրի՝ ոչ թե ցուցակում անձի անունը տեսնելով, այլ քաղաքական ծրագրին ծանոթանալով։

ՀՀ Ազգային ժողովի «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության պատգամավոր, ընտրական օրենսգրքում փոփոխության համահեղինակ Հերիքնազ Տիգրանյանի խոսքով՝ երբ կուսակցությունը կամ դաշինքը լինում է կոնկրետ անձի անունով, ապա այս դեպքում վերանում է համամասնական ընտրակարգի բովանդակությունը։

«Հայկական ժամանակի» հետ զրույցում վերջինս շեշտում է՝ համամասնական կարգը ներդրվել է, որ կուսակցությունները և քաղաքական ուժերը ակտիվանան, սակայն անձնանուններով գործող կուսակցության կամ դաշինքի պարագայում բացակայում է քաղաքական բովանդակությունը։

«Կուսակցությունների և դաշինքների անունները, երբ լինում են գործող քաղաքապետի կամ հայտնի որևէ մեկի անունով, այս պարագայում վերանում է համամասնական կարգի էությունը։ Երբ ուժի անունը դնում են կոնկրետ անձի անուն, պայքարը անձերի միջև է ընթանում արդեն։ Այսինքն՝ մարդիկ կողմնորոշվում են անձերով, չեն ուսումնասիրում և հետաքրքրվում տվյալ ուժերի քաղաքական ծրագրերի մասին, ընտրում են այդ կուսակցությանը կամ անձին միայն անվան համար»,- ասում է նա։

Ըստ Տիգրանյանի՝ այս փոփոխությունը կնպաստի, որ թաղային հեղինակությունները, գործող քաղաքապետը և այլք իրենց անվանումները չօգտագործեն՝ քաղաքացիներին կախվածության մեջ պահելու համար։ Փոփոխությունը վերաբերելու է միայն նոր ստեղծվող կուսակցություններին, գործող կուսակցությունները կամ դաշինքները կարող են շարունակել իրենց գործունեությունը, անգամ եթե անձնանունով են կոչվում կամ տեղական ինքնակառավարման մարմնի։

«Մարդիկ պետք է քաղաքական ծրագրերը կամ կուսակցությունների գաղափարախոսությունները հասկանան։ Այս պարագայում նայում են՝ կուսակցության կամ դաշինքի առաջնորդը, անձը ով է ու դրանով էլ կողմնորոշվում»,- նկատում է նա։

Հայաստանում քանի՞ դաշինք կամ կուսակցություն կա, որոնց անունները անձնանուններով են, պետական ու տեղական ինքնակառավարման մարմինների անուններ են, պատգամավորը նշել չի կարողանում, քանի որ դեռևս վերլուծություն այս մասով չեն արել։

Նրա փոխանցմամբ՝ լինում են նաև դեպքեր, երբ դաշինքի անվանումը անձնանուն է, սակայն կուսակցության մեջ այդ անունով անձ չկա։

«Օրինակ՝ «Բալասանյան» կոչվող դաշինքում Բալասանյան անվանումով անձ չկար։ Այս ընթացքում դեռ թեկնածուների գրանցման ընթացքը չի սկսվել, հարթակը դեռ բաց չէ՝ կուսակցությունների կամ դաշինքների ձևավորման համար։ Սակայն այս դրույթները նոր ձևավորվող կուսակցությունները կամ դաշինքները պետք է հաշվի առնեն»,- ընդգծում է ՔՊ պատգամավորը։

Ընտրական օրենսգրքում փոփոխությունների նախագծի համահեղինակ, ընտրական գործընթացների փորձագետ Դանիել Իոաննիսյանն էլ մեզ հետ զրույցում շեշտում է՝ այս փոփոխության հիմնական նպատակը կուսակցությունների չանձնավորումն է։

«Մենք Հայաստանում ուզում ենք կառուցել խորհրդարանական հանրապետություն, իսկ այդ հանրապետությունը լինում է կա՛մ կուսակցությունների վրա հիմնված համամասնական, կա՛մ մեծամասնական կերպով։ Միասնական ընտրակարգը ՀՀ-ին հարմար չէ, այդ պատճառով քննարկվում է անցում կատարել համամասնական ընտրակարգին։ Նախկին ընտրություններում շատ դրսևորումներ տեսանք, երբ մարդկանց անուն-ազգանուններով կուսակցություններ էին ստեղծվում։ Սա խնդիր է։ Ընտրողի համար պետք է պարզ լինի՝ ո՞ւմ և ո՞ր ուժին է ձայն տալիս»,- նկատում է Իոաննիսյանը։

Նրա խոսքերով՝ անձանց «մեջքի հետևում» բրենդինգ անելը խանգարում է ընտրություններին՝ ընդգծելով՝ շատ դաշինքներ և կուսակցություններ կան, որոնք անձնանուններով են գործում, դրանցից մի քանիսն անգամ հաղթանակ է տարել ընտրությունների ժամանակ։

Նոր փոփոխությունը ուժի մեջ է մտնելու առաջիկա ՏԻՄ ընտրությունների ժամանակ։

Մերի Խաչատրյան