Մեր փողոցային պայքարի ժամանակ ոչ մեկի քթից արյուն չի եկել, երբեք խեթ չենք նայել նրանց, ովքեր մեզ չեն միացել․ Մարտիրոսյան

Երեկ երեկոյան Երեւանում բողոքի ակցիա իրականացնող ընդդիմադիր ցուցարարները հարձակվել էին «Անտարես» հրատարակչության տնօրեն Արմեն Մարտիրոսյանի վրա, հարվածել վերջինս, նրա հասցեին հնչեցրել սեռական բնույթի հայհոյանքներ: Որոշ ցուցարարներ էլ Մարտիրոսյանի ուղղությամբ շիշ ու այլ առարկաներ էին նետել: Նրանցից ոմանք անգամ սոցիալական ցանցերի իրենց էջերում հպարտորեն գրում էի, որ թքել են «Անտարեսի» տնօրենի վրա:

Սա թերեւս առաջին դեպքը չէր, երբ ընդդիմադիրները հարձակվում են քաղաքացու վրա, ծեծում և նվաստացնում: Օրեր առաջ էլ մեկ այլ միջադեպ էր տեղի ունեցել. ոմն Գրիգոր Հարությունյան սպառնացել եւ հարվածել էր Ռոման Բաղդասարյանին, որը հայտնի է որպես բլոգեր: Այս ամենից հետո վերջիններիս միջև ծեծկռտուք էր սկսվել:

«Անտարես» հրատարակչության տնօրեն Արմեն Մարտիրոսյանը, «Հայկական ժամանակի» հետ զրույցում չցանկանալով մանրամասն անդրադառնալ երեկվա կատարվածին, ընդամենը ասում է՝ տարածքում կան տեսախցիկներ, եւ եթե ոստիկանությունը ցանկանա, այդ անձանց շատ արագ եւ հեշտությամբ կարող է իդենտիֆիկացնել։

Մարտիրոսյանի կարծիքով՝ երեկվա եւ առհասարակ նմանատիպ միջադեպերի խոր արմատները թաքնված են մեր կրթական մակարդակի մեջ։

«Իմ գործունեության առնվազն վերջին 30 տարին միտված է այդ բացը լուծելուն, սակայն քանի որ մեր պետությունն այս 25 տարիների ընթացքում ոչ մի ձեւով չի աջակցել դրան, այլ հակառակ քայլերն է արել, այսօր ունենք այս իրավիճակը»,- նկատում է նա՝ հավելելով՝ այսօր Հայաստանի բնակչության ընդամենը մեկ տոկոսն է գիրք կարդում, դրա պատկերն էլ ակնառու է։

Վերջինիս խոսքով՝ նման իրավիճակի է հանգեցնում նաեւ այն գործելաոճը, երբ պետությունը, հանրությունը անընդհատ փորձում են կարճաժամկետ խնդիրներ լուծել՝ անտեսելով դրանց խորքային պատճառները։

«20 եւ ավելի տարիներ, երբ ես անընդհատ բարձրաձայնում էի նույն խնդիրը, ասում էին՝ դա հետոյի հարց է։ Բայց ես վստահ եմ՝ մինչեւ մեր գրադարանները գրքերով չլցվեն, մինչեւ այնտեղ չլինի սուպեր ինտերնետ, ու գրադարանը չդառնա ավելի հաճելի վայր, քան տունը, մենք ունենալու ենք այս պատկերը»,- վստահ է նա։

Մարտիրոսյանի դիտարկմամբ՝ մենք պետք է փրկենք մեր երեխաների գոնե 20 տոկոսին, որի 10 տոկոսը նրանք են, ովքեր առանց ուսուցչի՝ ինքնակրթությամբ, կարող են սովորել, իսկ մյուս 10 տոկոսը այն երեխաներն են, ովքեր տարբեր պատճառներով (գումարի, ծնողի անուշադրություն եւ այլն) դուրս են մնում կրթությունից՝ հայտնվելով փողոցում։

«Այդ երեխաները մրցունակ ու էներգակիր երեխաներ են, եւ իրենց պետք է փողոցից բերել դեպի գիտելիքի ոլորտ: Ես առաջարկում եմ ամենաէժան տարբերակը՝ ստեղծել գրադարաններ»,- ասում է նա:

Մարտիրոսյանի խոսքով՝ անգամ ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի եւ սպորտի նախարարության մինչեւ 2030 թվականի ռազմավարական ծրագրի մեջ գրադարան բառը չկա. աղետն այստեղ է։

«Նույն աղետը մանկապարտեզում է, երբ որ երեխային սովորեցնում են ոչ այն, ինչն իսկապես պետք է իրեն։ Հայաստանյան տարբեր ընտանիքներում փոքրիկների հետ տարբեր զրույցներ են վարում, մի ծնողն ասում է՝ եթե քեզ խփել են, դու էլ խփիր, քեն պահիր, հետը մի խոսիր։ Մյուս տեսակի մեջ մտնող ծնողն ասում է՝ բալիկ, հանդուրժողականությունը շատ կարեւոր բան է, գիտե՞ս, որ ներելը շնորհք է, ու դու ներում ես, ոչ թե հանուն ներվողի, այլ հանուն քեզ, որ հոգիդ մաքրվի, ներսումդ մաղձ չկուտակվի»,- ասում է Արմեն Մարտիրոսյանը:

Նրա համոզմամբ՝ 2020 թվականի պատերազմը բացահայտել է մեր խնդիրները, այն է՝ մեր պարտության պատճառը կրթության ցածր մակարդական էր, որը արտահայտվեց բոլոր ասպեկտներով․ «Այո, մենք աղետի միջոցով ենք դա հայտնաբերել, բայց կան երկրներ, որ դրա համար մեծ գումարներ են ծախսում։ Այսօր մենք պետք է այդ արմատները բուժենք»։

Օրենքը, այո, նմանատիպ միջադեպերի զսպող օղակը պետք է լինի, ասում է Արմեն Մարտիրոսյանը, սակայն առաջին հերթին այդ ամենը մշակութային հենք պիտի ունենա:

«Եթե 20 տարի առաջ այդ մարդկանց իրենց ծնողները դաստիարակեին իմ ասած ձեւերով, երեկ այդ միջադեպը չէր լինի։ Մենք ենք մեղավոր։ Երբ ես տեսա, որ միտինգ է, մարդիկ են հավաքվել, ինչ-որ բաներ են քննարկում, ուրախացա, որովհետեւ ինքս 25 տարի պայքարել եմ այդ մարդկանց ազատ կամարտահայտման իրավունքի համար։ Լավ է, որ մարդիկ կարողանում են ազատ իրենց մտքերը արտահատել, իրենց բողոքն ասել, անկախ նրանից, թե ինչի՞ց են բողոքում: Մենք սրա համար ենք պայքարել, բայց մեր փողոցային պայքարի ժամանակ ոչ մեկի քթից արյուն չի եկել, երբեք խեթ չենք նայել այն մարդկանց, որոնք մեզ չեն միանում կամ կողքից են նայում։ Հակառակը, ողջունել ենք բոլորին»,- ասում է զրուցակիցը:

Մարտիրոսյանի խոսքով՝ այսօր պիտի յուրաքանչյուր ծնող իր երեխային դաստիրակի ոչ թե «եղունգ ունես՝ գլուխդ քորիր» արտահայտության իմաստով, որ երեխան երբեք իր խնդիրներով չդիմի հանրությանը, այլ հակառակը, ասի, որ հանրությունը, հանրային ինստիտուտները նրան սպասարկելու համար են․ «Պետությունը քո ազատությունը սպասարկելու համար է, ոչ թե հակառակը։ Մեր լեզվամտածողության մեջ այնքան արատներ կան, օրհնանքի բացակայություն կա, ձրիի հանդեպ վերաբերմունքը։ Եթե իմ սերնդին դաստիարակեին այնպես, որ ձրին վատ է, ապա Գյումրին մինչեւ այսօր անկառույց չէր լինի։ Նույն խնդիրն Արցախին է սպասում, այնտեղ նպաստները աշխատավարձից բարձր են։ Մեզ մոտ աշխատանքն ընկալվում է որպես պատիժ, որպես վարձատրության մեխանիզմ, այլ ոչ թե ինքնաարտահայտվելու միջոց։ Արմատները այստեղ են, իսկ մենք ընկել, ինչից ասես խոսում ենք»։

«Անտարես» հրատարակչության տնօրենը դժգոհ է նաև լրատվամիջոցների գործելաոճից, ասում է՝ երբ սոցիալական ցանցերում կամ իրական կյանքում հարձակում են գործում ազատ մտածող մարդկանց վրա, լրատվամիջոցները չեն կանգնում այդ անձանց կողքին, այն մադկանց կողքին, որոնցից խլել են ազատ արտահայտվելու իրավունքը. «Լրատվամիջոցներն այսօր կանգնած են ամբոխի կողքին, որովհետեւ ամբոխի կողքին լայքերը շատ են: Պետք է կտրուկ փոխել մեդիաների ֆինանսավորման մեխանիզմները, չպետք է լայքը փող բերի: Ինչո՞ւ են այդքան շատ խորհրդարանի ծեծկռտուքները լուսաբանվում, իսկ գիտություն չի լուսաբանվում։ Սա եւս աղետ է»։

ՀՀ ոստիկանությունից ևս ճշտեցինք, թե Արմեն Մարտիրոսյանի եւ Ռոման Բաղդասարյանի դեպքերով հաղորդումներ ստացե՞լ են եւ ի՞նչ փուլում են գործերը։ Ոստիկանության լրատվականից մեզ հայտնեցին, որ Արմեն Մարտիրոսյանի դիմումի հիման վրա ՀՀ ոստիկանությունում նյութեր են նախապատրաստվում։ Իսկ Ռոման Բաղդասարյանի գործով քրեական գործ է հարուցվել քրեական օրենսգրքի 118 հոդվածով (ծեծ)։ Ապրիլի 26-ին գործն ուղարկվել է ՀՀ քննչական կոմիտե։

ՀՀ քննչական կոմիտեի մամուլի քարտուղար Վարդան Թադեւոսյանից էլ տեղեկացանք, որ հարուցված քրեական գործի շրջանակներում հարցաքննվել են ոչ միայն միջադեպի մասնակից քաղաքացիները, այլ նաեւ դեպքի վայրում ծառայություն իրականացնող ոստիկանության աշխատակիցները։ Այլ մանրամասներ դեռ հայտնի չեն։