Տաթեւիկ Հայրապետյանը համամիտ չէ, որ գերիների վերադարձի հարցը ԵԽԽՎ նիստի օրակարգ չընդգրկելը ձախողում է

Այսօր ԵԽԽՎ-ում մեկնարկեց ձմեռային նստաշրջանը, որին մասնակցելու նպատակով Ստրասբուրգ են մեկնել նաեւ հայկական պատվիրակության անդամները:

Լիագումար նիստի ընթացքում առաջարկ էր ներկայացվել քննարկել հայ ռազմագերիների վերադարձի անհիմն ձգձգման հարցը: Առաջարկը, սակայն, մերժվեց վեհաժողովի պատվիրակների մեծամասնության կողմից: Փոխարենը, վեհաժողովի պատվիրակների մեծամասնությունը կողմ քվեարկեց ռուսաստանցի ընդդիմադիր գործիչ Ալեքսեյ Նավալնիի հարցով հրատապ քննարկում կազմակերպելու հարցին:

Չնայած գերիների հարցի քննարկման մերժմանը՝ հայ պատվիրակները ԵԽԽՎ-ում ամեն ջանք գործադրեցին գերիների հարցը բարձրացնելու համար: «Լուսավոր Հայաստան» խմբակցության ղեկավար, Եվրոպայի խորհրդի խորհրդարանական վեհաժողովում (ԵԽԽՎ) Հայաստանի պատվիրակության անդամ Էդմոն Մարուքյանը ԵԽԽՎ նիստին ներկայացել էր «Ազատություն Ադրբեջանում պահվող հայ ռազմագերիներին» գրությամբ պաստառով:

ԵԽԽՎ-ում հայկական պատվիրակության ղեկավար Ռուբեն Ռուբինյանն էլ հայտարարեց՝ 44-օրյա պատերազմում Արցախի եւ Հայաստանի դեմ կռվում էին Թուրքիայի կողմից վարձված եւ Միջին Արեւելքից տարածաշրջան բերված վարձկանները: Ռուբինյանը խոսեց նաեւ կիրառված անթույլատրելի զենքերի մասին:

Անդրադառնալով գերիների խնդրին՝ պատվիրակության ղեկավարն ընդգծեց՝ Ադրբեջանը հրաժարվում է կատարել պայմանավորվածությունները, չի ցանկանում վերադարձնել հայ գերիներին:

ԵԽԽՎ-ում Ադրբեջանի պատվիրակության անդամ Ռաֆայել Հուսեյնովը արձագանքեց Ռուբինյանին՝  սուտ որակելով նրա հայտարարությունները: Հուսեյնովը նշեց, թե Ադրբեջանն ինքն իր ուժերով կարողացել է լուծել այն հարցը, որը միջազգային կազմակերպությունների ուսերին բեռ էր եւ կարողացել է ազատագրել իր հողերը:

Գերիների հարցը ԵԽԽՎ քաղաքական խմբերում բարձրացրել է նաեւ մեր պատվիրակության անդամ Տաթեւիկ Հայրապետյանը: Նրա հետ մեր զրույցը՝ ստորեւ.

- Տիկին Հայրապետյան, այսօր Ստրասբուրգում մեկնարկել է ԵԽԽՎ ձմեռային նստաշրջանը, որը Covid-ի համավարակի տարածումից հետո առաջին անգամ է գումարվում հիբրիդ (հեռավարի ու ֆիզիկական ներկայության համադրությամբ) տարբերակով: Ի՞նչ խնդիր էր իր առջեւ դրել հայկական պատվիրակությունն այս նստաշրջանին մասնակցելով եւ ինչպե՞ս եք գնահատում առաջին օրը:

- Մեր թիվ մեկ նպատակն է գերիների և պատանդ պահվող այլ անձանց վերադարձի հարցը: Թե՛ քաղաքական խմբերում, թե՛ հանձնաժողովների նիստերին և թե՛ լիագումար նիստի ժամանակ հայկական պատվիրակության անդամները շեշտում են, որ Ադրբեջանը արհեստականորեն ձգձգում է գերիների վերադարձը, ինչը սպառնալիք է այդ մարդկանց կյանքի համար: Նշեմ, որ մենք նախաձեռնել էինք և առաջարկել անցկացնել հրատապ քննարկում հայ ռազմագերիների հայրենադարձության հարցով՝ ընդգրկելով այն ԵԽԽՎ օրակարգում, սակայն մեր առաջարկը, ցավոք, մերժվեց: Մերժվելով հանդերձ հարցը այնուամենայնիվ ուշադրություն գրավեց լիագումարի նիստի ժամանակ, օրինակ քաղաքական խմբերից ԵԺԿ–ի և ԱԼԴԵ–ի ղեկավարները խոսեցին խնդրի կարևորության մասին:

- Որեւէ միջադեպ եղե՞լ է՝ կապված այս նիստին նաեւ թուրքական եւ ադրբեջանական պատվիրակությունների մասնակցության հետ: Ինչպե՞ս արձագանքեցին Էդմոն Մարուքյանի ակցիային:

-Որևէ միջադեպ չի եղել: Ադրբեջանական կողմն, իհարկե, փորձում է ներկայացնել, թե իբրև խնդիր այլևս չկա, մինչդեռ մենք շարունակում ենք շեշտել ռազմագերիների հարցը՝ արձանագրելով հայատյաց քարոզչության հետևանքները նաև Ադրբեջանի ու Թուրքիայի կողմից սանձազերծած պատերազմական հանցագործությունների համատեքստում:

-  Գերիների հարցի քննարկման մերժումը նշանակում է, որ այդ հարցն այլեւս հնարավոր չէ՞ օրակարգ բերել: Թե՞ այլ տարբերակներ կօգտագործեք հարցը բարձրացնելու համար:

-Ինչպես նշեցի նախորդիվ, չնայած մերժմանը՝ հարցն այդուհանդերձ ուշադրության արժանացավ և քաղաքական խմբերից երկուսի ղեկավարները խոսեցին թեմայի կարևորության մասին: Գերիների թեման մեր թիվ մեկ առաջնահերությունն է և օգտագործելու ենք բոլոր հնարավոր հարթակները, ինչպես նաև անձնական հանդիպումների ձևաչափը խնդիրը բարձրաձայնելու համար՝ փորձելով մեր գործընկերներին ցույց տալ, որ Ադրբեջանի վրա անհրաժեշտ է ճնշում գործադրել իր ստանձնած պարտավորությունները կատարելու համար:

- Տիկին Հայրապետյան, արդեն կան քննադատություններ, թե ինչ իմաստ ուներ պատվիրակության մեկնումը, եթե չէիք կարողանալու գերիների հարցը օրակարգ մտցնել: Համամի՞տ եք որոշ ձեւակերպումների հետ, որ այդ հարցը օրակարգում չընդգրկելը դիվանագիտական հերթական տապալումն է:

-Իհարկե ոչ, ԵԽԽՎ–ի գործունեությանը ծանոթ յուրաքանչյուր նախկին պատգամավոր շատ լավ տեղյակ է ԵԽԽՎ ընթացակարգերից, այս հարթակում կարելի է բազմաթիվ նախաձեռնություններով հանդես գալ և հաջողել կամ չհաջողել: Իհարկե, շատ ավելի լավ կլիներ, որ խնդիրն ընդգրկվեր օրակարգում, բայց չընդգրկվելով հանդերձ՝ այն քննարկման թեմա դարձավ: Օրակարգ մտցնելու առաջարկն իսկ դարձրեց թեման ուշադրության առարկա, բացի այդ՝ մենք հարցը բարձրաձայնում ենք բոլոր հնարավոր հարթակներով:

- Այս պահին կարո՞ղ եք ասել՝ վաղը, առաջիկա օրերին ինչ հարցեր կքննարկվեն:

- Լիագումարի շրջանակներում կա ՄԻԵԴ դատավորների ընտրության հարցը: Իհարկե, քննարկման թեմա է նաև կովիդի համավարակը և վակցինայի հարցը: Կան թեմաներ ԵԽ անդամ երկրներում ՀԿ–ների աշխատանքների սահմանափակման, ինչպես նաև Եվրոպայի էթնիկ պատկերի և որոշ մարտահրավերների մասին:

ՀՀ ԱԺ նախագահի որոշումներից տեղեկանում ենք, որ ԵԽԽՎ-ում Ազգային ժողովի պատվիրակության ղեկավար, Ազգային ժողովի արտաքին հարաբերությունների մշտական հանձնաժողովի նախագահ Ռուբեն Ռուբինյանը, ԵԽԽՎ-ում պատվիրակության անդամներ, Ազգային ժողովի պետական-իրավական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ Վլադիմիր Վարդանյանը, Ազգային ժողովի արտաքին հարաբերությունների մշտական հանձնաժողովի նախագահի տեղակալ Հովհաննես Իգիթյանը, պատգամավորներ Տաթեւիկ Հայրապետյանն ու Սոս Ավետիսյանը Ստրասբուրգում կմնան մինչեւ հունվարի 29-ը, իսկ Մարուքյանը կվերադառնա 27-ին:

Նշենք նաեւ, որ ԲՀԿ-ականներ Նաիրա Զոհրաբյանն ու Միքայել Մելքումյանը որոշել են նիստերին մասնակցել հեռավար: