«Մարդիկ ցանկանում են, որ գրողը մահանա, 15-20 տարի անցնի, գործը գնահատվի, նոր դասագրքում լինի». Էդվարդ Միլիտոնյան

Ժամանակակից գրողների ստեղծագործություններն այսօր քիչ հայտնի կամ ընդհանրապես անծանոթ են դպրոցահասակների համար: Չարենց, Սեւակ, Թումանյան. ծանոթանալով դասական գրողների հետ՝ աշակերտները հիմնականում չեն ուսումնասիրում նոր ստեղծագործողներին, նրանց անունները դասագրքերի էջերում նշված չեն:

«Դասագիրք կազմելը հեշտ չէ, բայց այսօրվա սերունդը պետք է ճանաչի իր կողքին ապրող գրողներին»,- «Հայկական ժամանակ»-ի հետ զրույցում նշեց Հայաստանի գրողների միության նախագահ Էդվարդ Միլիտոնյանը, որի կարծիքով՝ հայ իրականության մեջ ընթերցողներն ավելի հակված են դասական գրականության գնահատմանը: Իրենց կողքին ապրողին չտեսնելու մեծ կարծրատիպ կա՝ չնայած որ այսօր գրականության համար թեմաների, ոճերի շատ հետաքրքիր ժամանակ է: Ստեղծագործողներ կան, որոնց գրքերը արտասահմանում տարբեր լեզուներով հրատարակվել են, գնահատվել, տարբեր միջազգային մրցանակների արժանացել:

Էդվարդ Միլիտոնյանն ընդգծեց, որ արդի գրողներից, հատկապես մանկագիրներից հատուկենտ գործեր կան մինչեւ 5–6-րդ դասարանների դասագրքերում: Նոր հեղինակներից գրվածքներ գրեթե չես գտնի 7-րդ դասարանից բարձր աշակերտների համար: Ընդհանրապես վերջին տարիների գրական իրողությունների մասին տեղեկությունները շատ սակավ են:

«Պետք է գոնե իմանան, թե վերջին 50 տարում իրենց երկրում գրական ինչ ընթացք, տեղաշարժեր, թեմատիկ փոփոխություններ են եղել: Մանավանդ վերջին 30 տարվա անկախ Հայաստանի գրականության վերաբերյալ, կարծում եմ, պիտի անդրադարձ լիներ»,- նշեց գրողը՝ հավելելով, որ 50 տարվա կտրվածքով պոեզիայում հետաքրքիր տեղաշարժեր են եղել. 60-ականների արձակը հետաքրքիր ընթացք է ունեցել, իսկ ուսումնական գրքերում մինչեւ Հրանտ Մաթեւոսյան կամ Ռազմիկ Դավոյան են ուսումնասիրում:

Տարրական դպրոցի դասագրքերի պարագայում կարծես որոշակի տեղաշարժեր կան. նոր անուններ, ստեղծագործություններ են հայտնվել, բայց ծավալը այնքան քիչ է, որ երեխաները դժվար են պատկերացնում, թե այսօր ով է ողջ, ով է մահացել:

Միության նախագահը անուններ թվարկեց. Աղասի Այվազյան, Ռուբեն Հովսեփյան, Լեւոն Խեչոյան, Հենրիկ Էդոյան, Արեւշատ Ավագյան եւ այլն. անուն առ անուն էջերով անդրադառնալու փոխարեն գոնե կարող են ներկայացնել, թե գեղագիտական մտածողության մեջ ինչ նորություններ, ընթացք, մթնոլորտ է տիրում: Վերջինիս խոսքով՝ դասագրքերի ստեղծման, կազմման աշխատանքներում պետք է ներգրավված լինեն գրողներ, միայն գրականագետներին այդ դաշտը թողնելը ճիշտ չի համարում: Հարցի հետ կապված միությունը շատ նիստեր, հավաքներ է կազմակերպել, տարբեր մանկավարժների հետ քննարկել: Խնդիրը շեշտվում է, բարձրաձայնվում, բայց դասագրքերն ինչպես 50 տարի առաջ էին, նույն կերպ շարունակում են հրատարակվել:

2 տարի առաջ Կրթության եւ գիտության՝ այսօր արդեն նախկին նախարար Լեւոն Մկրտչյանի հետ նույնպես հանդիպում է կազմակերպվել: Գրողի խոսքով՝ վերջինս նույնպես խոստովանել է, որ ուսումնական գրքերում այդ բացը կա եւ հանձն է առել, որ դասագրքերի մրցույթների ժամանակ հանձնաժողովի կազմում գրողներ լինեն եւ անդրադառնան ժամանակից գրականությանը:

Այսօր Կրթության, գիտության, մշակույթի եւ սպորտի նախարարության հանրակրթության վարչությունից նշեցին, որ ներկայումս նախարարությունում բովանդակային փոփոխություններ են իրականացվում, փոփոխվում են բոլոր առարկաների չափորոշիչները, ծրագրերը, որից հետո կփոփոխվեն նաեւ դասագրքերը:

«Խոսելով ժամանակակից գրողների ստեղծագործությունները դասագրքերում ներառելու մասին՝ պետք է հաշվի առնենք, որ այդ գրքերը գրվել են մոտ 10-12 տարի առաջ: Այո՛, դրանք փոփոխության կարիք են զգում»,- նշեց վարչության պետ Աշոտ Արշակյանը՝ հավելելով, որ մասնագետները չափորոշիչների ծրագրերի փոփոխության ժամանակ հարցը նկատի կունենան, եւ նախարարությունն այդ ամենը հաշվի կառնի:

«Մարդիկ ցանկանում են, որ գրողը մահանա, 15-20 տարի անցնի, գործը գնահատվի, նոր դասագրքում լինի կամ չլինի»,- Էդվարդ Միլիտոնյանը հիշեցրեց, որ այդ թեմային ժամանակին Թումանյանն էլ է անդրադարձել, երբ իրեն գրագող էին անվանում: Նա ասում էր, որ մենք սիրում ենք մահացած գրողներին: