Մոցարտ, Բախ, Պուշկին, Շեքսպիր եւ մյուս օտար արժեքներ՝ հեռո՛ւ մեզնից. ռազմահայրենասիրական

ՀՀ կրթության եւ գիտության նախարարությունը օրենքների եւ նորմատիվ ակտերի նախագծերի հանրային քննարկման համար նախատեսված e-draft կայքում տեղադրել է կառավարության որոշման մի նախագիծ, որը վերնագրված է հետեւյալ կերպ. ««Սովորողների ռազմահայրենասիրական դաստիարակության ռազմավարությանը հավանություն տալու մասին» Հայաստանի Հանրապետության կառավարության որոշում»:

Մի քիչ, իհարկե, վիճելի է, որ մի ինչ-որ ռազմավարության իրականացման արդյունքում սովորողները պետք է սիրեն իրենց հայրենիքը: Պետք է ռազմահայրենասիրական դաստիարակություն անցնեն, որ պատրաստ լինեն զրկանքների, հանուն իրենց հայրենիքի: 

Բայց թողնենք այդ վեճը եւ անդրադառնանք բուն ռազմավարությանը, որը, առայժմ դեռ նախագիծ է: «Սովորողների ռազմահայրենասիրական դաստիարակության իրականացման գործընթացի կայուն զարգացման ապահովումը պայմանավորված է առաջին հերթին ՀՀ առջեւ ծառացած ժամանակակից մարտահրավերներով»,- նշված է նախագծում ու առանձնացված են ներքին եւ արտաքին մարտահրավերները: Արտաքիններից են պատերազմները, շրջափակումը, հարեւան որոշ պետությունների ծավալապաշտական նկրտումները եւ այլն: Բայց կան նաեւ ներքին մարտահրավերներ: Օրինակ՝ հայրենիքի պաշտպանությանը ոչ պատրաստակամ քաղաքացիների առկայությունը, զինվորական ծառայության եւ զինվորականի մասնագիտության հանդեպ անտարբերությունը, արտագաղթը, տնտեսության դանդաղ զարգացումը, թմրամոլությունը եւ այլն:

Բայց նշված մարտահրավերներից մեկը առանձնապես ուշագրավ է: Այն ձեւակերպված է այսպես. «օտար մշակութային արժեքներին հաղորդակից լինելու տենդենցը»: Նախ՝ «տենդեցը» օտարալեզու բառ է եւ ունի հայկական համարժեք՝ «միտում», եւ նախագծի «օտար մշակութային արժեքները» մերժող հեղինակները պետք է որ իմանային դա: Բայց ավելի կարեւոր է, թե ինչ նկատի ունեն նախագծի հեղինակները «օտար մշակութային արժեքներ» ասելով: Արդյո՞ք դա նշանակում է, որ ռազմահայրենասիրական դաստիարակություն անցած մեր սովորողները պետք է չլսեն Մոցարտ ու Բախ, չկարդան Պուշկին ու Շեքսպիր, չդիտեն Գոյայի ու Վան Գոգի կտավները: Ո՞վ է որոշելու, թե որն է «օտար մշակույթի արժեք»:

Ռազմավարության նախագծում նկարագրված են նաեւ քայլեր, թե ինչպես պետք է երիտասարդները ստանան ռազմահայրենասիրական դաստիարակություն: Օրինակ այսպես. «Ընտանիքի օրվա կապակցությամբ համայնքի եկեղեցիներում բարձր դասարանների աշակերտների մասնակցությամբ «Եկեղեցի եւ ընտանիք», «Հայ ընտանիքը որպես հոգեւոր-ազգային արժեքների պահապան եւ ժառանգորդ» խորագրով զրույց-քննարկումների իրականացում հոգեւոր հովիվի հետ»:

Այսպիսի արտահայտություններից ակնհայտ է դառնում, որ նախագծի հեղինակները պարզապես ինչ-որ նախադասություններ են գրել իրար հետեւից, որոնք ծնվել են երեկոյան թեյ խմելիս: Որեւէ կասկած չկա, որ եթե այս նախագիծը դառնա պաշտոնական փաստաթուղթ, ապա արժանանալու է հարյուրավոր այլ ռազմավարությունների ճակատագրին՝ մեծ աղմուկով ու շնորհանդեսներով ընդունվելու եւ մոռացվելու է:

Իսկ պարզ տրամաբանությունը հուշում է, որ մարդիկ սիրում են իրենց հայրենիքը եւ պատրաստ են զրկանքների ու զոհողությունների առանց որեւէ ռազմավարության ու ռազմահայրենասիրական դաստիարակության: Իշխանության հիմնական գործառույթը այն է, որ մարդիկ հանկարծ չսկսեն ատել իրենց հայրենիքը հենց այդ իշխանությունների պատճառով: Եթե իշխանությունը, օգտվելով մարդկանց ընչազրկությունից, ընտրակաշառքներով անընդհատ վերարտադրվում է, ապա մեծ է հավանականությունը, որ մարդիկ կսկսեն ատել այն հայրենիքը, որը ուզուրպացրել է այդ իշխանությունը: Եթե իշխանությունը մի խումբ մարդկանց ձեռքում է կենտրոնացնում երկրի տնտեսական ողջ ռեսուրսը եւ բնակչության մի մեծ մասին զրկում ազնվորեն փող վաստակելու հնարավորությունից, ապա շատ մեծ հավանականությունը, որ մարդիկ կթողնեն ու կհեռանան իրենց հայրենիքից: Եթե չկարողանան արդարություն գտնել հայրենի դատարաններում, ապա որեւէ ռազմավարություն չի կարող նրանց ստիպել հանուն հայրենիքի մարտնչել: Այլ կերպ ասած, կոնվեյերային սկզբունքով շաբաթը մեկ ռազմավարություններ գրելու փոխարեն, թերեւս ավելի արդյունավետ կլինի հայրենիքի նկատմամբ սերը ոչ թե արհեստականորեն դաստիարակել, այլ այնպես անել, որ դա լինի բնական ու տրամաբանական:

Տպել
1996 դիտում

ՀՀ-ում դիվանագիտական կորպուսի ներկայացուցիչներն այցելել են Ադրբեջանի հրետակոծությունից տուժած Սոթք և Կութ (լուսանկար)

Խոշոր վթար Դիլիջանի ոլորաներում. մեքենան դուրս է եկել ճանապարհից ու 70 մ-ից գլորվել ձորը, կա տուժած

Հիմնանորոգվում է «Փակ շուկայի» դիմացի գետնանցումը (տեսանյութ)

Հայերը պետք է խաղաղ ապրելու հնարավորություն ունենան. ՀՀ-ում Ֆրանսիայի դեսպան

7 որդով սեղան կնստեն. 2 վանաձորցի ընտանիքներում երեկ ծնվել են 7-րդ զավակները

ՀՀ արդարադատության նախարարի տեղակալը 4 օրով գործուղվել է ԱՄՆ

Հայաստանում Բելառուսի դեսպանը հրավիրել է ՀՀ ԱԳՆ՝ երկրի ԱԳ նախարարի հայտարարությունների առնչությամբ

ՀՀ վարչապետն այսօր ուղիղ եթերում կպատասխանի քաղաքացիներին հուզող հարցերին (տեսանյութ)

Քննարկվում է Հայաստանում և Ադրբեջանում ՀԱՊԿ դիտորդական խմբեր օգտագործելու հնարավորությունը. Լավրով

Վարչապետի որոշմամբ՝ Գեղամ Շախբազյանն ազատվել է պաշտոնից

Քննարկվել է Հա­յաս­տա­նի շեն­քե­րի էներ­գիա­յի սպառման և ջերմոցային գազերի ար­տա­նե­տում­նե­րի կրճատման ծրագիրը

Տրանսպորտային ուղիների ապաշրջափակումը միանշանակ դրական կլինի բոլոր կողմերի համար. Օվերչուկ

Նախաձեռնվել է քրեական վարույթ հակառակորդի կողմից երեք զինծառայողի սպանության դեպքի առթիվ. ՔԿ

Վարչապետի որոշմամբ՝ նշանակվել է Կադաստրի կոմիտեի ղեկավարի տեղակալ

Մի քանի ժամով լույս չի լինի Երևանի և 5 մարզերի մի մասում

Հայաստանի, Ռուսաստանի և Ադրբեջանի փոխվարչապետներն «արտատարածքային միջանցքի» հարց չեն քննարկում. Օվերչուկ

Մոլորեցրել են հակառակորդին ու դուրս եկել շրջափակումից, ոչնչացրել են թշնամու մեծաթիվ ուժեր. նոր հերոսական դրվագներ

Այս տարի «ՀԱՅ ՖԵՍՏ»-ը կանցկացվի «Հաջորդ 20 տարիները կլինեն ավելի լավը» խորագրի ներքո. ԿԳՄՍՆ

Ժնևում տեղի կունենա Հայաստանի և Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարների հանդիպումը

Խարդախությամբ կատարված հափշտակության դեպքերը կտրուկ աճել են. դատախազությունը հորդորում է չփոխանցել անձնական տվյալներ

Վայոց ձորի մարզի Շատին գյուղում սողանք է ակտիվացել

Պատահականություն, դիտավորություն կամ դիվերսիա. ինչ է հայտնի «Հյուսիսային հոսք» գազատարի ստորջրյա պայթյունների մասին

Երևան-Մեղրի ավտոճանապարհին մեքենան ընկել է Դարբ գետը. վարորդն ու 3 ուղևորները տեղափոխվել են հիվանդանոց

Հայ-ադրբեջանական սահմանին իրավիճակը հարաբերականորեն կայուն է. ՊՆ

Պուտինը ճանաչել է Խերսոնի և Զապորոժիեի շրջանների «անկախությունը». ինչու էր դա անհրաժեշտ, և ինչ է սպասվում հետո

Ինչու են պատերազմական իրավիճակում գտնվող երկրում քննարկվում տնտեսական և ֆինանսական հարցեր․ Բաբկեն Թունյան

Արմեն Գրիգորյանը հանդիպումներ է ունեցել ԱՄՆ Կենտրոնական հետախուզական գործակալությունում

«Կապիտուլյացիոն փաստաթո՞ւղթ», թե՞ ելույթներ. «Կիկոսի մահը» հեքիաթի մոտիվներով

Լեռնանիստ գյուղի դաշտերն այրվել են

Ադրբեջանի ԶՈՒ-ն դաժանաբար սպանել է վիրավոր հայ զինծառայողներին, վայրագ կերպով վարվել զոհերի մարմինների հետ․ Մարտիկյան

Ժամը 22:00-ի դրությամբ հայ-ադրբեջանական սահմանին իրադրության փոփոխություն չի արձանագրվել

Սյունիքում իրավիճակը շարունակում է մնալ հարաբերականորեն հանգիստ․ Դավիթ Դանիելյան

Կարևոր է՝ ռուս-թուրք-ադրբեջանական թակարդից դուրս գալով՝ այժմ էլ չընկնենք Արևմուտք-Ադրբեջան հյուսած ծուղակը. Բաբաջանյան

Հայկական կողմը գիտի, թե որտեղ քանի դի կա, սակայն դուրս բերելու փորձերը հանդիպել են Ադրբեջանի ԶՈՒ ուժեղ կրակին․ Մարտիկյան

Հոխիկյանը, ԵՊՀ-ին մեղադրելով քաղաքական պատվեր կատարելու մեջ, ինքն է քաղաքականացման առերևույթ քայլ կատարում. Գրիգորյան

Ծաղկունք գյուղում տնակ է հրդեհվել

Հայկական ԶՈՒ-ն սպասում է հակառակորդին դիմակայելու և ջախջախելու․ Առաքել Մարտիկյան

ՌԴ-ից մեծ թվով անձանց ներհոսքն ինչ ազդեցություն կունենա Հայաստանում ժողովրդագրական աճի վրա

Հայաստանն Ադրբեջանին մի քանի անգամ արդեն առաջարկել է զորքերի հայելային հետքաշում

Ադրբեջանական ԶՈՒ-ին Վարդենիսի ուղղությամբ հաջողվել է գրավել մի քանի մարտական դիրք. ԳՇ պետի տեղակալ