Առողջությունը թանկ է եւ ավելի կթանկանա. խմբագրական

Առողջապահության համակարգում առաջիկայում մեծ փոփոխություններ են սպասվում: Այս տարվա մարտի մեկից Հայաստանում մի քանի հարյուր անուն դեղեր այլեւս հնարավոր չի լինի ազատ գնել դեղատներից: Այդ դեղերը կվաճառվեն միայն դեղատոմսերով: Հետագայում միայն դեղատոմսերով վաճառվող դեղերի ցանկը ընդլայնվելու է: Արդյունքում, այս տարվա հոկտեմբերի 1-ից Հայաստանում գրանցված դեղերի կեսից ավելին արդեն կվաճառվեն միայն դեղատոմսերով: Գաղափարախոսությունը, անշուշտ, լավն է՝ մարդիկ իրենց բուժումը սկսելուց առաջ պետք է հետազոտվեն, բժիշկն էլ պետք է ախտորոշի հիվանդությունը եւ բուժում նշանակի ու դեղատոմս տա հիվանդին: Հիանալի նախաձեռնություն է: Բայց՝ միայն տեսականորեն: Այս գաղափարի գործնական ներդրումը, մեղմ ասած, այնքան էլ գեղեցիկ պատկեր չի ենթադրում: Գործընթացը զուգորդվելու է տեխնիկական բնույթի բազմաթիվ խնդիրների եւ դեղերի թանկացման հետ:

Նախ՝ տեխնիկական բնույթի խնդիրների մասին: Դեղատոմս ստանալու համար հիվանդը պետք է այցելի, օրինակ, պոլիկլինիկա: Որքան է մեր պոլիկլինիկաների թողունակությունը՝ որքան մարդ կարող են ընդունել-ճանապարհել, որքան հերթեր կառաջանան, արդյո՞ք լրացուցիչ աշխատողներով պետք է համալրվեն դրանք... հարցեր են, որոնց պատասխանները առ այսօր դեռ չեն հնչել: Առողջապահության ոլորտի պաշտոնյաները ընդամենը օդի մեջ հավաստիացնում են, որ այո՝ կարող են:

Եթե Երեւանում ու հանրապետության մյուս քաղաքներում բնակչությունը ապրում է կոմպակտ, եւ պոլիկլինիկան յուրաքանչյուր բնակչի համար գտնվում է մոտակայքում, ապա պարզ չէ, թե ինչպիսի խնդիրներ կառաջանան գյուղական բնակչության համար: Գյուղի դեղատնից դեղ գնելու համար հիվանդը պետք է նախ մեկնի մոտակա քաղաք՝ այցելի պոլիկլինիկա, ստանա դեղատոմս, վերադառնա գյուղ ու գնի դեղը: Ժամանակ, ճանապարհածախս եւ այլն:

Արդեն իսկ կանխատեսումներ կան, որ նոր կարգը բերելու է շտապբուժօգնության կանչերի ավելացմանը: Որքան կբարձրանա շտապօգնության ծանրաբեռնվածությունը, որքանով այդ ծառայությունը կկարողանա դրա տակից դուրս գալ, առայժմ դժվար է ասել: 

Ինչ վերաբերում է դեղորայքի գներին, ապա այս առումով ամեն ինչ ավելի պարզ է ու հստակ: Դեղերը թանկանալու են, եւ դա ուղղակիորեն երեւում է նոր իրավիճակը կարգավորող փաստաթղթերից: Բոլոր դեղատները ու բուժհիմնարկները պետք է միանան մեկ ցանցի: Դա իրենից տեխնիկական որոշակի լուծումներ է պահանջում: Բոլոր՝ նույնիսկ ամենափոքր գյուղական դեղատները պետք է ունենան որոշակի պարամետրերի համակարգիչ, այդ համակարգիչը պետք է միացված լինի ինտերնետին, որի հզորությունը նշված է նորմատիվ փաստաթղթերում: Դեղատան աշխատողը պետք է դեղագետ լինելուն զուգահեռ նաեւ տիրապետի համակարգչային որոշակի ծրագրերի, ունենա ID քարտ:

Դրանից բացի, նոր կարգով ներմուծվում է, այսպես կոչված՝ «էլեկտրոնային դեղատոմս» հասկացությունը: Հիվանդը պոլիկլինիկայում կամ այլ բուժհաստատությունում հետազոտվելուց հետո կարող է ստանալ այդ էլեկտրոնային դեղատոմսը: Գաղափարն այն է, որ մոտենալով հանրապետության ցանկացած դեղատուն, կարող է ստանալ իր դեղը առանց տպագիր դեղատոմսի: Նրա անունը եւ ստանալիք դեղը պետք է լինեն ինտերնետային համակարգում: Ցանկացած այդպիսի դեղատոմսի սպասարկման արժեքը կազմում է մոտ 30 դրամ: Սրան ավելացնենք որ դեղատները եւ բուժհիմնարկները պետք է վճարեն էլեկտրոնային առողջապահության համակարգին միանալու համար:

Բոլոր գները ֆիքսված են ՀՀ կառավարության 2017 թվականի 866 որոշման հավելվածով, եւ շուկայական մոտեցումներ այստեղ չկան: Այսինքն, դրանք անխուսափելի ու պարտադիր ծախսեր են: 

Մոտավոր հաշվարկները ցույց են տալիս, որ մեկ միջին դեղատան լրացուցիչ ծախսերը այս համակարգի ներդրման արդյունքում կկազմեն տարեկան 400-450 հազար դրամ: Հիմա տրամաբանական հարց՝ որտեղից եւ ով պետք է վճարի այդ գումարը: Ու դրա տրամաբանական պատասխանը՝ այդ գումարը վճարելու են հիվանդները: Դեղատները տնտեսվարող սուբյեկտներ են, ոչ թե բարեգործական հիմնարկներ եւ իրենց ցանկացած լրացուցիչ ծախս նրանք պետք է ներառեն դեղերի գների մեջ: 

Բուժհիմնարկները եւս որոշակի ծախսեր պետք է կատարեն այդ համակարգին միանալու եւ ընթացիկ սպասարկման համար: Նրանք նույնպես այդ ծախսերը ներառելու են իրենց ծառայությունների գների մեջ: Ստացվում է, որ նոր համակարգը թանկացնելու է բուժօգնությունը: Թե որքան, պարզ կդառնա մի քանի ամիս անց:

Իսկ ամենաուշագրավն այն է, որ նոր համակարգի ներմուծմանը զուգահեռ տարօրինակ ընկերություններ են հայտնվում, որոնք «նստելու են» ֆինանսական հսկայական հոսքերի խաչմերուկներին: Օրինակ, էլեկտրոնային առողջապահության համակարգը, որին, պատկերավոր ասած, գնալու են վերը նշված բոլոր վճարումները, կոնցեսիոն պայմանագրով փոխանցվելու է համատեղ գործող շվեյցարական "Sylex SARL" եւ հայկական «Մեյսիս Ապահով» ընկերություններին: Առաջին հայացքից տարօրինակ ոչինչ չկա: Բայց երբ ուսումնասիրում ենք այս ընկերությունները, երկուսի հիմնադիրն էլ նույն անձն է՝ Ավետ Մանուկյան անուն- ազգանունով: Երեկ մեր թղթակցի հետ զրույցում ՀՀ առողջապահության նախարար Լեւոն Ալթունյանը ասել է, թե չի ճանաչում այդ ընկերությունները եւ ոչ մի կապ չունի դրանց հետ: Սա, իհարկե, առանձին, լրագրողական լուրջ հետաքննության թեմա է, որին կանդրադառնանք առաջիկայում:

Հ.Գ. ՀՀ առողջապահության նախարարությունը հրապարակել է այն դեղերի ցանկը, որոնց ազատ վաճառքն առաջին փուլում դառնալու է անթույլատրելի: Այսինքն՝ արդեն մարտի 1-ից առանց դեղատոմսի հնարավոր չպետք է լինի ձեռք բերել մոտ 700 անուն դեղ: Դրանք երեք խմբի դեղեր են՝ հակավարակային (այդ թվում հակաբիոտիկներ), հոգեմետ նյութ եւ հորմոն պարունակող: Հակավարակային դեղերի ցանկում ընդգրկված է շուրջ 530 անուն դեղ: Հոգեմետ նյութ պարունակող դեղերի ցանկում՝ մոտ 100, հորմոնային դեղերի ցանկում՝ շուրջ 75:  Կառավարության համապատասխան որոշմամբ, դեղատոմսով է դառնալու Հայաստանում գրանցված 4 723 դեղից 3 632-ը: Անցումը լինելու է աստիճանաբար՝ մարտի 1-ից մինչեւ հոկտեմբեր:

Խմբագրականը տպագրվել է «Հայկական ժամանակ» օրաթերթի փետրվարի 24-ի համարում, 1-ին էջում:

Տպել
7150 դիտում

«Քաղաքացիական պայմանագիրն» Արմավիրում ստացել է ընտրողների ձայների 62.5%-ը. քաղաքապետը գրառում է արել

Ընթացք է տրվել առերևույթ ընտրական հանցագործությունների մասին 319 հաղորդման, հարուցվել է 6 քրեական գործ. Դատախազություն

Քվեարկության արդյունքների նախնական պատկերը՝ ըստ 168 ընտրական տեղամասերի. ԿԸՀ

Արամուս համայնքի 28/20 ընտրատեղամասի քվեարկության արդյունքները հայտնի են

Հովտաշատ համայնքում ՔՊ-ն ստացել է 551 ձայն, «Հայաստան» դաշինքը՝ 59

Էրեբունի վարչական շրջանի 10/16 ընտրատեղամասում ձայների հաշվարկն ավարտվել է. նախնական արդյունքները հայտնի են

Կենտրոնի 9/44 ընտրատեղամասի ձայների նախնական արդյունքները հայտնի են

Քանաքեռ Զեյթուն վարչական շրջանի 3/3 ընտրատեղամասում ձայների հաշվարկն ավարտվել է

Շուռ են տվել ծաղկամանը, աթոռ շպրտել միմյանց վրա. վիճաբանություն և ծեծկռտուք 6/18 ընտրական տեղամասում (տեսանյութ)

ԿԸՀ-ն հրապարակեց 80 համայնքներում քվեարկության առաջին նախնական արդյունքները

Հայտնի են 13 այլ փոքր համայնքներում ընտրությունների նախնական արդյունքները

Ժամը 21:00-ի դրությամբ ստացվել եւ նախապատրաստվել է 66 նյութ. ստացվել է 2 քրեական գործ. ՔԿ

Հայտնի են էլեկտրոնային քվեարկության արդյունքները

Հայտնի են տարբեր մարզերի ևս մի քանի ընտրատեղամասերում քվեարկության արդյունքները

ՀԷՑ-ի իրավասությունից դուրս համակարգային խնդիր է եղել. infocom.am

Հայտնի են Նիզամիում ընտրության նախնական արդյունքները

Շուռնուխում «Քաղաքացիական պայմանագիր»-ը հաղթանակ է տարել. նախնական

Հակաքարոզչական թերթիկներ տարածած անձը ներկայացել է ոստիկանություն

Լոռու 12 փոքր ընտրատեղամասերի քվեարկության նախնական արդյունքները հայտնի են

Համատարած հոսանքազրկումներ ՀՀ մարզերում. ընթացքի մեջ է քվեաթերթիկների հաշվարկի գործընթացը

Ամփոփվել են մի քանի եզդիական համայնքներում ընտրությունների նախնական արդյունքները

Երեւանի 10/15 տեղամասում քվեարկությանը մասնակցել է ընտրողների կեսից ավելին

Շիրակի մարզի 4 ընտրատարածքների ընտրական ընդհանուր պատկերը ժամը 20:00-ի դրությամբ

Հայտնի են Սյունիքի մարզի 6 ընտրատեղամասերում ընտրությունների արդյունքները

ԱԺ արտահերթ ընտրություններին մասնակցել է ընտրողների 49,4 տոկոսը. ԿԸՀ-ն հրապարակեց նախնական տվյալները

Հայտնի են Ալավերդու Դեբեդ թաղամասում և Կաճաճկուտում քվեարկության արդյունքները

Ծաղկաշատում ընտրողների 60 տոկոսը քվեարկել է ՔՊ-ի օգտին

Հայտնի են Շիրակի մարզի մի շարք բնակավայրերում ընտրության արդյունքները

Լարված իրավիճակ Երևանի 9/21 տեղամասում. Դանիել Իոաննիսյանին դուրս հրավիրեցին տեղամասից

Տորֆավանում քվեարկության արդյունքները հայտնի են. ՔՊ-ն բացահայտ առաջատար է

Ոստիկանությունն ուսումնասիրում է Էրեբունի վարչական շրջանում կարմիր բերետավորների մասնակցությամբ միջադեպի տեսանյութը

Չհրկիզվող բաց պահարան Բասենում, գետնին թափված քվեաթերթիկներ Հովիտում

Կրակոցներ ու վիճաբանություն Ազատաշենում՝ պատգամավորի թեկնածուի, նրա որդու, հանձնաժողովի անդամների մասնակցությամբ. ՔԿ

Օձուն խոշորացված համայնքի բոլոր 8 գյուղերի 10 ընտրատեղամասերը քիչ առաջ հոսանքազրկվել են. Արեն Մկրտչյան

Քվեարկությունն ավարտված է. Հայաստանում փակվել են բոլոր ընտրական տեղամասերը

Մարդիկ լավ տեղեկացված են, հեռուստացույց են նայում, հետեւում են ֆեյսբուքին եւ հարցեր չեն առաջանում. հանձնաժողովի նախագահ

Քվեաթերթիկը դուրս է բերել՝ կուսակցություններից մեկի շտաբի ղեկավարին փոխանցելու համար. հարուցվել են քրգործեր

Ազատաշենում կրակոցների մասին ահազանգ, ընտրական գործընթացի մասին 145 բողոք. ՄԻՊ-ն ամփոփում է

Թալինում ընտրակաշառք ստանալու կասկածանքով բերման են ենթարկվել ամուսիններն ու նրանց դուստրը

Ընտրողներին ուղղորդելու կասկածանքով բերման է ենթարկվել պրոդյուսեր Արմեն Գրիգորյանը