ԱՄՆ Ազգային հետախուզությունը 2016-ին վրիպեց. խմբագրական

Միացյալ Նահանգների Ազգային հետախուզության ղեկավար Դեն Քոաթսը Կոնգրեսում ներկայացրել է հետախուզության ամենամյա զեկույցը, որտեղ անդրադառնում են նաեւ աշխարհի տարբեր թեժ կետերում պատերազմական իրավիճակներին: Ամեն տարվա սկզբին ԱՄՆ հետախուզությունը Կոնգրեսում հանդես է գալիս նման զեկույցով՝ կանխատեսելով, թե որտեղ ինչպես կզարգանան իրադարձությունները: Որպես չկարգավորված հակամարտություն՝ ամեն տարի ԱՄՆ հետախուզությունը անդրադառնում է նաեւ Ղարաբաղյան խնդրին:

Այս անգամ Դեն Քոաթսը զեկուցել է, որ 2018 թվականի ընթացքում Հայաստանի եւ Ադրբեջանի միջեւ լայնածավալ բախումների վտանգը պահպանվում է: «Լեռնային Ղարաբաղի վիճելի տարածաշրջանի շուրջ առկա լարվածությունը կարող է վերաճել լայնամասշտաբ ռազմական հակամարտության Հայաստանի եւ Ադրբեջանի միջեւ, ինչն իր հերթին կարող է դրդել Ռուսաստանին աջակցություն ցուցաբերել իր տարածաշրջանային դաշնակցին: Հակամարտության կողմերը խուսափում են փոխզիջումներից եւ բախվում են աճող ներքին ճնշմանը: Ռազմական արդիականացմանն ուղղված Ադրբեջանի չդադարող ջանքերը եւ Հայաստանի կողմից ռուսական սպառազինության ձեռքբերումը այն գործոններն են, որոնց հետեւանքով լայնածավալ բախումների վտանգը 2018-ին պահպանվելու է»,-ասված է զեկույցի ղարաբաղյան հակամարտությանը վերաբերվող հատվածում:

Սա, իհարկե, մեծ իրարանցում է առաջացրել Հայաստանում: Երեկ էլ փոխարտգործնախարար Շավարշ Քոչարյանը կառավարության նիստից հետո, պատասխանելով լրագրողների հարցերին, ասել է, որ Արցախում իրավիճակն իսկապես պայթյունավտանգ է, ինչի վկայությունն, ըստ Շավարշ Քոչարյանի, 2016-ի ապրիլյան պատերազմն է: Ստիպված ենք չհամաձայնել փոխարտգործնախարարի հետ, որովհետեւ 2016-ի ապրիլից հետո շատ բան է փոխվել, եւ այս ընթացքում Հայաստանի եւ Արցախի ղեկավարությունը մեզ համոզել են, որ քառօրյա պատերազմից հետո առաջնագծում կատարված փոփոխությունները, ժամանակակից տեխնիկայով վերազինումը, մեր ձեռք բերած նոր զինատեսակները նվազեցնում են բախման հավանականությունը:

Ռազմական էսկալացիայի թիվ մեկ պայմանը կողմերի միջեւ ռազմական հավասարակշռության խախտումն է, ինչի արդյունք էր կոնկրետ ապրիլյան պատերազմը: Բայց այս ընթացքում բազմիցս է ասվել, որ Հայաստանի եւ Ադրբեջանի միջեւ հավասարակշռությունը վերականգնված է կամ մոտ է վերականգնվելուն: Այս ամենն ահա, գումարած մեր զինվորների մարտական ոգին, այն երաշխքիներն են, որոնք պետք է թույլ չտան նոր ապրիլյան պատերազմ կամ առհասարակ որեւէ էսկալացիա: Մենք հակված ենք հավատալ Երեւանի եւ Ստեփանակերտի սույն հայտարարություններին, որովհետեւ այս ընթացքում դրանք նաեւ գործողությունների մեջ են ապացուցվել: Ապրիլյան պատերազմից հետո մինչ օրս Ադրբեջանի ձեռնարկած բոլոր դիվերսիաները տապալվել են, մեր դիրքերին մոտենալու բոլոր փորձերը՝ բնում խեղդվել: Էլ չենք խոսում դիվանագիտական դաշտում տարվող աշխատանքների եւ երկու ԱԳ նախարարների մակարդակով ձեռք բերված վերջին պայմանավորվածության մասին, ըստ որի՝ պետք է ընդլայնվի ԵԱՀԿ նախագահի անձնական ներկայացուցիչ Անջեյ Կասպրչիկի գրասենյակի լիազորությունները, դիտորդների քանակը:

Այդ դեպքում, ի՞նչ է նշանակում՝ իրավիճակը պայթյունավտանգ է: Կամ ի՞նչ է նշանակում ԱՄՆ Ազգային հետախուզության զեկույցից առաջացած խուճապը:  ԱՄՆ հետախուզությունը 2017-ի համար էլ էր նույն կանխատեսումն արել: «Անջատողական Լեռնային Ղարաբաղ շրջանի շուրջ Հայաստանի եւ Ադրբեջանի միջեւ լարվածությունը սրվեց  2016-ի ապրիլին: Երկու կողմում էլ փոխզիջումների գնալու ցանկության բացակայությունը եւ ներքին ճնշումների ավելացումը վկայում են, որ լայնածավալ ռազմական գործողությունների վերսկսման հավանականությունը 2017-ին կպահպանվի: Ադրբեջանում շարունակվող տնտեսական ճգնաժամը մարտահրավեր է իշխանության համար եւ այնտեղ այլախոհության ճնշումները կաճեն: Միաժամանակ երկիրը փորձում է հավասարակշռել Ռուսաստանի, Իրանի եւ Արեւմուտքի հետ հարաբերությունները»,-ասված է նախորդ տարվա զեկույցում:

Լայնածավալ ռազմական գործողություններ 2017-ին տեղի չունեցան: Իսկ ահա 2016-ի համար ԱՄՆ հետախուզության կանխատեսումները շատ ավելի մեղմ էին: Այն տարվա համար, երբ իսկապես լայնածավալ ռազմական գործողություններ եղան, հետախուզությունը կանխատեսել էր. «Հայաստանի եւ Ադրբեջանի միջեւ լարվածությունը ԼՂ հիմնախնդրի շուրջ շարունակ բարձր է եղել 2015-ին: Բաքվի կողմից ռազմական ուժի համալրումը տնտեսական պայմանների վատթարացման պայմաններում մեծացնում է հակամարտության սրման հավանականությունը 2016-ին»:

Հակամարտության սրումն ու լայնամասշտաբ ռազմական գործողությունները նույն բանը չեն: Այնպես որ, այն ժամանակ, երբ պետք էր կանխատեսել եւ կանխել լայնամասշտաբ ռազմական գործողությունները, ԱՄՆ հետախուզությունը վրիպեց: Հասկանում ենք, որ ՌԴ-ԱՄՆ չնահանջող լարվածության ֆոնին ԱՄՆ-ի համար խնդիր է, որ ՀՀ-ն ՌԴ-ից զենք է ձեռք բերում, նույնիսկ պատժամիջոցների տակ ընկնելու վտանգի տակ ենք հայտնվել, բայց ԱՄՆ հետախուզությունում լավ են հասկանում, որ ՀՀ-ին նման հնարավորությունից զրկելուց մինչեւ լայնածավալ ռազմական գործողությունների վերսկսումը մեկ քայլ է: Դա պատերազմի տանող ամենամոտ ճանապարհն է:

Ռազմական գործողությունների վերսկսման վտանգը մեծ կլինի միայն մի պարագայում, եթե բոլոր կողմերի շահերը այս հարցում համընկնեն: ԱՄՆ-ն իր շահերի համար, օրինակ, ՀՀ-ին զրկի ռուսական զենքից, ՌԴ-ն ղարաբաղյան խնդիրը իր համար ավելի կարեւոր հարցի հետ փոխանակի, Հայաստանի եւ Ադրբեջանի ղեկավարներն էլ ռազմական գործողությունների միջոցով ներքին հարցեր կարգավորեն: Վերջիններս առաջիկայում ցմահ ղեկավար դառնալու խնդիր պետք է լուծեն, իսկ նման նպատակների համար սահմանային բախումները միշտ էլ օգտակար են եղել՝ ներքին ընդվզումը ճնշելու եւ անկայունություն թույլ չտալու համար: Սա, իհարկե, իրադարձությունների վատագույն սցենարն է, որին ցանկանում ենք չհավատալ:

Տպել
6858 դիտում

Ձնծաղիկներ էր նվիրում միշտ, ու Սահյան էինք կարդում. 80 գարուն տեսած Լուսիկ տատի պատմությունը

«Երեւանտրանս» ՓԲԸ-ն երկու ավտոմեքենա է աճուրդի հանել

Լարսի ռուսական կողմում մոտ 270 բեռնատար է կուտակված

Ռադիկալ ընդդիմությունը սրում է իրավիճակը, ամեն ինչ կարող է լինել. քաղաքագետը արտահերթ ընտրությունը անհրաժեշտ է համարում

Մեգան Մարքլի և արքայազն Հարրիի հարցազրույցը Օփրա Ուինֆրիին

Վարդենյաց լեռնանցքը փակ է, Բերդ-Ճամբարակ ավտոճանապարհը՝ դժվարանցանելի

Արցախի բոլոր շրջաններում ձյուն է տեղում․ լուսանկար՝ Ստեփանակերտից

Դաժան սպանություն Թելավիում

Բաշար ալ-Ասադն ու կինը վարակվել են COVID-19-ով

Ավարտվել է Հռոմի Պապի այցը Իրաք

Արցախի Հանրապետությանը պատճառվել է ավելի քան 194 մլն դրամի վնաս․ հարուցվել է քրեական գործ

Առաջին անգամ Սփյուռքի գլխավոր հանձնակատար Զարեհ Սինանյանն այցելել է Ուրալի հայ համայնքներ

Ինձ նվիրած ոսկե շղթան ձուլել եմ և նվիրել կնոջս. Արամ MP3-ը՝ Մարտի 8-ին կնոջը նվիրած նվերի ու սպասվող անակնկալի մասին

Տղամարդու կառուցած հասարակությունը չափազանց տխուր ու խղճուկ է. արմատական փոփոխությունը կանանց ուսերին է. Աղասի Թադևոսյան

Այս անգամ ձեր տոնը տխրության շունչ ու սխրանքի խորհուրդ ունի․ Վահե Ղազարյանը շնորհավորել է գեղեցկության տոնի առթիվ

Արցախը պահպանում և պահպանելու է դե ֆակտո անկախությունը. Արայիկ Հարությունյան

Այն արդյունքը չէր, որ ցանկանում էի տեսնել, բայց վատ չէ. Լևոն Աղասյան

ՀՀ տարածքում կան փակ ավտոճանապարհներ. «Չայնիի» ոլորաններում և Արագածի տարածաշրջանում բուք է

Չի կարելի սեփական քաղաքական ամբիցիաների համար զոհաբերել սահմանում ապրող մարդկանց հանգստությունը. Տավուշի մարզպետ

Լոռու մարզպետ Արամ Խաչատրյանն այցելել է Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից մի խումբ վետերան կանանց (լուսանկարներ)

Ճանապարհային ոստիկանների «թիրախում» կին վարորդներն էին (տեսանյութ)

Ավիավթարից մահացել է ֆրանսիացի միլիարդատերը

ՀՅԴ-ն մի քանի անդամների արտաքսել է կուսակցության շարքերից

«Նոան» վստահ հաղթանակ տարավ «Լոռիի» նկատմամբ

Հայկական դիվանագիտությունը հպարտ է, որ առաջին կին դեսպանը Դիանա Աբգարն է եղել․ ԱԳՆ շնորհավորական ուղերձը

Ակնհայտ է, որ այս պողոտան չի ազատվելու, մենք չենք նահանջելու. Իշխան Սաղաթելյան

Ֆերդինանդ Կարապետյանը նկատելիորեն բարելավեց իր դիրքերը օլիմպիական վարկանիշային դասակարգման ցուցակում

Նուբարաշենում բռնկված հրդեհը մարվել է (տեսանյութ)

Լևոն Տեր-Պետրոսյան. Արձանագրումներ պահի թելադրանքով

Արդեն ծաղկած ծառերը կցրտահարվե՞ն, ու ինչ սպասել գիժ մարտից. Սուրենյանը մանրամասներ է ներկայացնում

Սիրելի՛ մայրեր, խոսքերը երբեւէ չեն հերիքելու շնորհավորելու ձեզ ձեր որդիների փոխարեն․ ԱԺ նախագահի ուղերձը

Եվրոպայի մի մասը կորոնավիրուսի դեմ սահմանափակումները խստացնում է, մյուս մասը՝ մեղմացնում

Էրդողանի խոսնակը զգուշացրել է ԱՄՆ-ին ճնշում չգործադրել Թուրքիայի վրա S-400-ի պատճառով

Իրանի մեջլիսի հանձնաժողովի նախագահն ու ՀՀ դեսպանը քննարկել են տարածաշրջանում հնարավոր զարգացումները

Հայ կանայք ապացուցեցին, որ իրենք հասարակության ոչ միայն գեղեցիկ կեսն են, այլև՝ ոգեշնչող շարժիչ ուժ. Անահիտ Ավանեսյան

Արցախցի կինը երեք ազատամարտերի ընթացքում էլ պատվորեն կրել է հերոսածին ու հերոսամայր կոչումը. Արցախի ԱԺ

Հրդեհ է բռնկվել Նուբարաշենի 2-րդ փողոցի տներից մեկում և կից տնակում

Ստեփանծմինդա-Լարս ավտոճանապարհը կրկին փակ է. ռուսական կողմում կուտակված է 270 բեռնատար

Օլիվիե Դասոն Հայաստանի և հայ ժողովրդի մեծ բարեկամն էր. նախագահ Սարգսյանը ցավակցել է Դասոյի ընտանիքին

Կամք եւ լավատեսություն եմ մաղթում մեր Հայրենիքի համար այս բարդ օրերին. Հայկ Մարությանի ուղերձը