Երևան
12 °C
Վերջին օրերին «Առինջ մոլի» առեւտրականների բողոքի ակցիաները կրկին բարձրացրել են փոքր ու միջին բիզնեսի հարկման խնդիրները: Պետեկամուտների կոմիտեի ու վերը նշված «մոլի» առեւտրականների միջեւ հարաբերությունները խիստ լարված են: Մերթ ընդ մերթ տեղեկություններ են ստացվում առեւտրականների ու հարկայինի աշխատակիցների միջեւ գրեթե բախումների մասին:
Թե ՊԵԿ-ը, եւ թե առեւտրականները ներկայացնում են իրենց հիմնավորումները: Դրանց հետ կարելի է համաձայնել կամ չհամաձայնել: Առեւտրականները, օրինակ, պնդում են, որ բյուջեն համալրելու համար հարկերը պետք է հավաքել ոչ թե փոքր, այլ խոշոր բիզնեսից, որը թաքցնում է այդ հարկերը: ՊԵԿ-ն էլ պնդում է, որ ցանկացած բիզնես պետք է համարժեք հարկվի, այդ թվում նաեւ՝ փոքր բիզնեսը:
Որքան է այդ «համարժեքությունը», շատ դժվար է որոշել: Եվ դա լրջագույն ուսումնասիրությունների ու փորձագիտական վերլուծությունների թեմա է: Այդուհանդերձ, վիճակագրական որոշակի ցուցանիշների դիտարկումը կարող է մոտավոր պատկերացումներ տալ, թե ինչպիսի դինամիկա կա խոշոր եւ փոքր ու միջին տնտեսվարողների վճարած հարկերի մեջ:
Պարբերաբար հրապարակվող 1000 խոշոր հարկատուների ցանկի համաձայն՝ այս տարվա առաջին 9 ամիսներին նրանք բոլորով միասին վճարել են 581 միլիարդ դրամի հարկ: Սա նույն ժամանակահատվածում պետական բյուջե մուտքագրված ընդհանուր հարկերի ու տուրքերի մոտ 69 տոկոսն է: Անցյալ տարվա առաջին 9 ամիսների ընթացքում 1000 հարկատուները վճարել էին պետբյուջեի ընդհանուր հարկային մուտքերի 66.6 տոկոսը: 2015 թվականին այդ ցուցանիշը մոտ 65 տոկոս էր, 2014-ին՝ 64 տոկոս:
Այլ կերպ ասած, եթե պայմանականորեն որպես խոշոր բիզնես համարենք հենց առաջին 1000 հարկատուներին, ապա նրանց վճարած հարկերի մասնաբաժինը պետբյուջեի հարկային եկամուտներում տարեցտարի ավելանում է:
Սակայն եթե որպես խոշոր բիզնես դիտարկենք առաջին 50 հարկատուներին, պատկերը էականորեն կփոխվի: Օրինակ, այս տարվա հունվար-սեպտեմբեր ամիսներին առաջին հիսուն հարկատուները վճարել են 286 միլիարդ դրամ, որը ընդհանուր հարկային եկամուտների 34 տոկոսն է: Անցած տարվա նույն ժամանակահատվածում այդ ցուցանիշը նույնպես 34 տոկոս էր, նախորդ տարի՝ նույնպես...: Միայն 2014 թվականին է, որ այդ ցուցանիշը կազմել է 32 տոկոս:
Բայց սա էլ չի արտացոլում իրական պատկերը: Խնդիրն այն է, որ ամենախոշոր 50 հարկատուների ցանկում են, օրինակ, հանքարդյունաբերող ընկերությունները, որոնց վճարած հարկերի վրա չափազանց մեծ ազդեցություն է գործում գունավոր մետաղների միջազգային գները: Եթե դրանք նվազում են, ապա համապատասխանաբար նվազում են նաեւ հարկերը: Իսկ նշված տարիներին գունավոր մետաղների գները, մեղմ ասած, ցատկոտել են: Կամ ամենախոշոր հարկատուների թվում են մեր բջջային օպերատորները, որոնք այս տարիներին ֆինանսական լուրջ խնդիրներ ունեն, եւ նրանց վճարած հարկերը շեշտակիորեն նվազում են:
Բացի դրանից, այն, որ խոշոր հարկատուների վճարած հարկերը ավելանում են, դա դեռ չի նշանակում, որ ստվերը այդ հատվածում կտրուկ նվազել է: Հայաստանում տնտեսությունը խիստ կենտրոնացած է եւ ամբողջական ոլորտներ վերահսկվում են մի քանի օլիգոպոլիաների կողմից: Ընդ որում, խոշորացումը անընդհատ գործընթաց է: Եվ այդ պարագայում խոշորների կողմից հարկերի ավելացումը կարող է ընդամենը նշանակել, որ նրանք նորանոր «տարածքներ են» գրավել ավելի փոքր բիզնեսից եւ առանց ստվերի էական կրճատման ավելացրել հարկերը:
Սրանք, իհարկե, ենթադրություններ են, որոնք կարող են հաստատվել կամ հերքվել մասնագիտական վերլուծությունների շնորհիվ, որոնք հիմնված են վիճակագրական հավաստի տվյալների վրա: Հունվարի 1-ից ուժի մեջ մտնող հարկային նոր օրենսգիրքը, որով փոքր բիզնեսի հարկման դաշտում կտրուկ փոփոխություն է կատարվելու, կարող է իսկական խառնաշփոթ առաջացնել: Խոսքը մասնավորապես պարզեցված հարկի շեմի կտրուկ նվազեցման մասին է: ՀՀ ֆինանսների նախարար Վարդան Արամյանը երեկ հայտարարեց, թե այդ շեմը պետք է իջնի ու որպես հիմնավորում ներկայացրեց այլ երկրների փորձը: Իսկ որեւէ պաշտոնյա տեսանելի ապագայում կներկայացնի՞ «այլ երկրների փորձը» տնտեսության մոնոպոլիզացման, օլիգոպոլիզացման, կոռուպցիայի, բիզնեսի ու իշխանության սերտաճման վերաբերյալ: Թերեւս չներկայացնի:
«Հայկական Ժամանակ»-ը Telegram-ում
Մայիսի 3-ից մայիսի 5-ը ՀՀ օդային տարածքում արգելվում են միայն ընդհանուր նշանակության ավիացիայի թռիչքները
Բախվել են 12 ուղևոր փոխադրող Երևան-Դիլիջան-Իջևան երթուղու «Գազել»-ը և «Մոսկվիչ»-ը․ կան վիրավորներ
ԱՄՆ-Իրան բանակցությունների երկրորդ փուլը կարող է տեղի ունենալ հաջորդ շաբաթ
Հայկական արվեստի և մշակութային ժառանգության կրիտիկական զանգվածը պետք է լինի ՀՀ-ում․ սա քաղաքականություն է
Պետությունն ու քաղաքացիական հասարակությունը այլևս աշխատում են նույն ուղղությամբ․ Գալյան
Հղկում, շտկում ենք վերջին թերությունները․ Գյումրու «Խաղաղության ձայնը» համերգին հրավիրել են նաև «Վարչաբենդ»-ին
ՀՀ-ն կշարունակի իր ուղին՝ հիմնված ժողովրդավարական արժեքների, մարդու իրավունքների և իրավունքի գերակայության վրա
Փորձում են այս թեժ փուլում անցկացնել ընտրություններ և Գագիկ Ծառուկյանին հերթական անգամ կարգել ՀԱՕԿ նախագահ
Անցել է 8 տարի, գեթ մեկ կեղծված ընտրություն չեք տեսել․ ցուցակները հանրության համար հրապարակված են․ տեսանյութ
Դեպի Լառնակա 2 եվրոյով տոմս կա․ թոշակառուն թոշակի՝ մեր բարձրացրած մասով կարող է 5 «տուդա-աբրատնի» տոմս առնի
ՀՀ-ՌԴ հարաբերություններն ամենաբարձր մակարդակի վրա են․ բազմաքաղաքացու աղքատացման պրոցեսին օգնել չենք կարող
Բարձրագույն մակարդակով ստացել ենք հավաստիացումներ՝ TRIPP-ը շարունակում է ԱՄՆ-ի համար մնալ առաջնահերթություն
«Արշիլ Գորկի. Նյու Յորք Երևան. նոր ձեռքբերում»․ վարչապետը ցուցահանդեսի է մասնակցում․ տեսանյութ
Ընդդիմությունը բացակա է․ ընդունում է պարտությունը քաղաքական երկխոսության մեջ․ վեշերը հավաքելու պրոցեսի մեջ են
Երևան-Սևան ճանապարհին ավտոմեքենաներ են բախվել․ կա տուժած
Մայիսի 28-ին կցուցադրենք միայն այն սպառազինությունը, որը ձեռք ենք բերել և արտադրել 2022-ից հետո. վարչապետ
Արմավիրում և Երևանում օդի ջերմաստիճանը կնվազի մինչև -1°C, նախալեռնային որոշ գոտիներում սպասվում է 0…-2°C ցուրտ
Մայիսի 3-5-ը ՀՀ օդային տարածքում արգելվում է ավիացիայի, նաև քաղաքացիական անօդաչու օդանավերի ցանկացած թռիչք
Մենք մեր հողերը ոչ մեկին չենք տվել, մենք ճանաչել ենք ՀՀ տարածքային ամբողջականությունը. վարչապետ
Զոհերի ու զոհողությունների, զրկանքների, տառապանքի գնով, դժոխքով անցնելով ձեռք բերվեց այն, ինչ ունենք. վարչապետ
ՀՀ յուրաքանչյուր քաղաքացի հավասարապես պաշտպանված է. վարչապետը ներկա է գտնվել եզդիական համայնքի Նոր տարվան
Կարվի առավելագույնը՝ Ախուրյան գետը բնականոն հուն վերադարձնելու համար. ՋԿ նախագահն այցելել է Շիրակի մարզ
Կիրանցի դպրոցականներն Ադրբեջանից 50 մ հեռու դասի են գնում, 30 մ հեռու՝ ֆուտբոլ խաղում. խաղաղությունը սա է
Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև հաստատված խաղաղությունն ունի նաև պարտադիր իրավական ուժ. Նիկոլ Փաշինյան
Հայաստան-ԵՄ քաղհասարակության պլատֆորմի 8-րդ երկկողմ հանդիպումը․ վարչապետ
Կալուգայի Սամոյի, Ծառուկյանի և Քոչարյանի քաղաքական թիմերի մեջ կա 1 հայտարարված վարչապետի թեկնածու. Ալեքսանյան
Անցած գիշեր ՀՀ մի շարք բնակավայրերում աննախադեպ ցուրտ է գրանցվել
Քրեական ոստիկանները բացահայտել են մեթամֆետամինի պատրաստման դեպք. մանրամասներ
Իրանում պատերազմը գրեթե ավարտվել է. Թրամփ. տեսանյութ
Ինձ համար չկան տարբեր ազգեր, մեծագույն հարգանք ունենք ՀՀ-ում ապրող բոլորի նկատմամբ. վարչապետը՝ եզդի համայնքին
Սա՞ է ձեր ուժը՝ կերակրող կանանց միջոցով ընտրակաշառք բաժանեք ու թաքնվեք նրանց թիկունքում. Չախոյան
Հայաստանի միջպետական և հանրապետական նշանակության ճանապարհներին իրականացվում են ամառային պահպանման աշխատանքներ
«Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունն ապրիլի 15-ին ընտրական ցուցակը կներկայացնի ԿԸՀ
Գորիսի թատրոնի դերասանները տեսան՝ ինչպես «կանսերվի բանկեքով» խրամատները դարձան ամրացված կառույցներ. Խաչատրյան
Վարչական հսկողությունն այս դեպքում փրկություն է, «կերակրող մորը» չեն ստիպի ընտրակաշառք բաժանել. Հովհաննիսյան
Հայաստանը կմասնակցի Մոսկվայում կայանալիք ԱՊՀ արտաքին գործերի նախարարների խորհրդի նիստին
Որպես ՀՀ քաղաքացի՝ ես էլ չունեմ արդարադատության և արդարության զգացում․ սա ֆունդամենտալ պրոբլեմ է. վարչապետ
ԿԸՀ-ն վարչական ռեսուրսի չարաշահման որևէ դեպք չի արձանագրել. Վահագն Հովակիմյան
Մեկնարկել է Սամվել Կարապետյանի գործով դատավարությունը
Էսօր ասում են՝ դե լավ, կերակրող մայր է, թող ընտրակաշառք բաժանի, վաղը կասեն՝ դե լավ, ընտրություն էր, կեղծեցինք
© 2026 Հայկական ժամանակ
Website by MATEMAT