Նրանք չեն խախտում (մաս 1)

Հազիվ թե գտնվի համացանցում ակտիվ մեկը, ով չճանաչի արդեն հայտնի դարձած տաքսու վարորդ Արման Գալստյանին: Այդ մարդը, ըստ էության, իրականություն դարձրեց այն անեկդոտը, որ տաքսիստները իշխանություններից լավ գիտեն, թե ինչպես է պետք երկիր կառավարել:

Արման Գալստյանը բարձրաձայնեց ոչ միայն տաքսիների, այլեւ ամբողջ երթեւեկության կազմակերպման ոլորտում առկա բազմաթիվ խնդիրներ: Այդ խնդիրների թվին նա նաեւ դասեց երթեւեկությունը վերահսկող տեսախցիկների հարցը, որոնք հաճախ տուգանում են անգամ ակնհայտ անարդար դեպքերում:

Այդպես, օրինակ, որեւէ մեկի համար գաղտնիք չէ, որ անգամ առանց որեւէ մեկին խանգարելու, երկրորդ շարքում մի քանի վայրկյանով ուղեւոր վերցնելու կամ իջեցնելու համար կանգառ կատարող վարորդը կարող է տեսախցիկի կողմից նկարվել ու տուգանվել:

Այս բողոքին ի պատասխան՝ հաճախ ասվում է, որ երկրում պետք է լինի բացարձակ օրինականություն եւ որեւէ խախտում անթույլատրելի է: Ու թեեւ  այս պնդման հետ վիճելն ավելորդ է, եկեք արձանագրենք, որ օրինականությունը պետք է լինի բոլորի համար հավասար… Ուստի, եկեք տեսնենք, թե ոնց են ճանապարհային երթեւեկության կանոնները պահպանում իրավապահները:

Դատախազություն 

Դատելով ՀՀ դատախազության վերահսկողա-տեսչական բաժնի պետ Մ.Ապերյանի գրությունից՝ կարելի է ենթադրել, որ Հայաստանում չկա այնպիսի օրինապաշտ կառույց, ինչպիսին դատախազությունն է: Մասնավորապես, ըստ այդ գրության, 2013-2014 թվականների ընթացքում դատախազության համակարգում աշխատող արդարադատության դասային աստիճան ունեցող որեւէ անձի կողմից ճանապարհային երթեւեկության կանոնների խախտումներ չեն արձանագրվել:

Այսինքն՝ այդ երկու տարիների ընթացքում որեւէ դատախազ ո՛չ տեսախցիկի, ո՛չ էլ ճանապարհային ոստիկանության կողմից նկատված խախտում չի կատարել… Պատկերացնո՞ւմ եք:

Մի կողմ թողնելով այն, թե որքանով կարող է մարդու մտքում տեղավորվել, որ հայրենի դատախազները երբեք ճանապարհային երթեւեկության կանոններ չեն խախտում՝ պարզապես արձանագրենք, որ ամեն աշխատանքային օր մայրաքաղաքի սրտում՝ Վազգեն Սարգսյանի փողոցում, դատախազության համարանիշներով բազմաթիվ մեքենաներ կայանված են երկրորդ շարքում: Ընդ որում՝ դա որեւէ կերպ չի գրավում այդ փողոցով պարեկություն անող ճանապարհային ոստիկանության տեսուչների ուշադրությունը: Կարծես՝ դատախազական համարները անտեսանելի են դարձնում երկրորդ շարքում կայանված ու խցանումներ ստեղծող մեքենաները:

Սակայն հարկ է նշել, որ ճանապարհային ոստիկանությունը որոշ մասով կատարում է իր՝ դատախազության աշխատակիցների կատարած խախտումների հայտնաբերման եւ դրանց մասին դատախազության աշխատակազմին ծանուցման պարտքը: Այդպես՝ տարեկան ճանապարհային ոստիկանությունից շուրջ 200-300 գրություն է ուղարկվում դատախազություն, սակայն, ինչպես տեսնում ենք, դատախազությունում այդ գրությունները հետեւանք չեն ունենում:

ԱԱԾ

Ազգային անվտանգության ծառայության շենքը, ինչպես հայտնի է, գտնվում է Նալբանդյան փողոցում, եւ ի տարբերություն դատախազության՝ դրա մոտ կայանված մեքենաներ ընդհանրապես չկան (այդտեղ կանգառն ու կայանումն արգելված են): Հետեւապես, չկան նաեւ երկրորդ շարքում կայանված ավտոմեքենաներ:

Սակայն դա միայն ավելացնում է անօրինականությունը հարակից տարածքում, քանի որ ազգային անվտանգության աշխատակիցները, զրկվելով շենքի մոտ կայանելու հնարավորությունից, մեքենաները հաճախ թողնում են Նալբանդյան-Մոսկովյան խաչմերուկում: Այո՛, հենց խաչմերուկում՝ ի հեճուկս ճանապարհային երթեւեկության կանոնների եւ վարորդական կուլտուրայի: Ընդ որում՝ այն խաչմերուկում, որի շուրջ են գտնվում ԱԱԾ-ն, Քննչական կոմիտեն եւ ոստիկանության՝ կազմակերպված հանցավորության դեմ պայքարի գլխավոր (6-րդ) վարչությունը:

ԱԱԾ-ն, սակայն, մեզ որեւէ տեղեկություն չհայտնեց՝ կապված կարգապահական պատասխանատվության ենթարկված աշխատակիցների քանակի վերաբերյալ՝ նշելով, որ դա ծառայողական գաղտնիք է:

«Պետական եւ ծառայողական գաղտնիքի մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի համաձայն, ծառայողական գաղտնիք է այն տեղեկատվությունը, որի տարածումը կարող է վնասել Հայաստանի Հանրապետության անվտանգությանը:

Այսինքն, ըստ Հայաստանի ազգային անվտանգության ծառայության՝ եթե մենք իմանայինք ու հանրությանը ներկայացնեինք, թե քանի ԱԱԾ ծառայող է կարգապահական պատասխանատվության ենթարկվել, ապա դա կարող էր վնասել Հայաստանի անվտանգությանը:

Այդուհանդերձ, 2014 թվականին ԱԱԾ պետի տեղակալը գրությամբ հայտնել էր մեզ, որ ի տարբերություն դատախազության՝ ԱԱԾ-ն ճանապարհային ոստիկանությունից ընդհանրապես չի ստացել խախտումների հետ կապված գրություններ:

Բայցեւայնպես, ազնվության համար պետք է նշել, որ շուրջ երկու ամիս առաջ, քաղաքացիական ակտիվիստների պահանջով, Նալբանդյան-Մոսկովյան խաչմերուկ ժամանած ՃՈ տեսուչները տուգանեցին այդտեղ խախտումով կայանված ԱԱԾ եւ ՔԿ աշխատակիցների մի մասին:

Առաջիկայում կանդրադառնանք նաեւ Քննչական կոմիտեի, ռազմական ոստիկանության եւ ոստիկանության ծառայողների կրած պատասխանատվությանը՝ կապված ճանապարհային երթեւեկության կանոնների խախտման դեպքերի հետ: Սակայն դատախազության եւ Ազգային անվտանգության ծառայության օրինակներն արդեն ցուցադրում են, որ բազմաթիվ իրավապահներ համարում են, որ օրենք խախտելու իրավասություն ունեն, իսկ արդարության ու օրենքի արջեւ հավասարության մասին խոսք չկա:

Դանիել Իոաննիսյան