Խաղաղապահների անգործությունը վստահաբար քաղաքական գնահատականի էր արժանի, վարչապետը տվեց այն. Դավիթ Խաժակյան

«Լուսավոր Հայաստան» կուսակցության անդամ Դավիթ Խաժակյանը կարծում է, որ խաղաղապահների անգործությունը վստահաբար քաղաքական գնահատականի էր արժանի: ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի Կառավարության նիստի ժամանակ ելույթը կարելի է այդ համատեքստում դիտարկել. նա տվել է քաղաքական այդ գնահատականը:

«Ստացվել է այնպիսի իրավիճակ, երբ ռուս խաղաղապահները ներկա են այնտեղ և կատարում են որոշակի գործառույթներ, սակայն, դրանով հանդերձ, առաջացել են անվտանգային էական և սպառնալից խնդիրներ, մասնավորապես՝ Լաչինի միջանցքի արգելափակումը: Սրանից առաջ էլ կրկին գործ ենք ունեցել խաղաղապահ առաքելության աշխատանքի թերացման հետ: Կարող ենք ասել՝ նոյեմբերի 9-ի հայտարարության այն դրույթը, որով Ադրբեջանը պարտավորվում է Լաչինով ապահովել միջանցքը, և ՌԴ խաղաղապահները՝ անվտանգությունը, երկուսն էլ այս մասով խախտել են այն: Վարչապետի հայտարարությունը խիստ էր՝ պայմանավորված այն օրհասական իրավիճակով, որն առաջացել է Արցախում: Այս խնդրին պետք է տալ լուծում, որի առաջին հասցեատերը ՌԴ խաղաղապահ առաքելությունն է»,- «Հայկական ժամանակ»-ի հետ զրույցում ասում է նա:

Ինչ վերաբերում է վարչապետի ելույթին հաջորդած՝ ՌԴ դիվանագիտական կորպուսի ներկայացուցիչների արձագանքներին, մասնավորապես՝ Մարիա Զախարովայի այն հայտարարությանը, թե նման բաներ ասելը նշանակում է չհասկանալ իրողությունները, Խաժակյանը նկատում է՝ ՌԴ-ի հնչեցրած իրողությունները վերաբերում են հայկական կողմի չակերտավոր ստանձնած պարտավորություններին, որոնք ոչ պաշտոնական, սակայն տարբեր եղանակներով հնչում են, այդ թվում՝ նաև «Զանգեզուրի միջանցք»-ի տեսքով՝ ասելով, որ, ըստ էության, հայկական կողմն էլ պետք է կատարի այդ պարտավորությունը:

«Այս հայտարարությունները նաև հայկական կողմին ասում են՝ ճիշտ է խնդիրներ կան, բայց լռեք դրանց մասին, անգամ այն ժամանակ, երբ հասցեատերը ռուսական կողմն է»,- կարծում է նա:

Անդրադառնալով ԼՂ իշխանությունների այն հայտարարությանը, որ պատրաստ են ժամանակավոր դադարեցնել հանքավայրի շահագործումը՝ փորձաքննություն իրականացնելու համար, վերջինս նշում է, որ այդ կերպ Արցախի իշխանությունը փորձել է մանևրել, այսինքն՝ ոչ թե հնարավորություն տալ Ադրբեջանին մուտք գործել և իրականացնել այն, ինչ ուզում է, այսպես ասած, մոնիթորինգ, այլ այդ հարցում ներգրավել միջազգային ատյաններին:

«Մենք տեսանք, որ դրա արդյունքում ճանապարհը չբացվեց, որն էլ ցույց է տալիս Ադրբեջանի այլ նպատակադրումը, քան բնապահպանականն է, այն էլ՝ կեղծ. նրանք ակնկալում են այլ տեսակի զիջումներ, որոնք, կարծում եմ, ներքին խողովակներով ավելի հստակ են փոխանցվում ԼՂ և ՀՀ կողմերին: Արցախյան կողմը փորձում է լուծումներ տալ, սակայն չի հասցեագրում այն խնդիրները, որոնք բարձրացրել է Ադրբեջանը: Մի կողմից սա խոսում է դիմադրողականության մասին, մյուս կողմից մենք ունենք առարկայական խնդիր՝ փակ միջանցք և բլոկադայի մեջ հայտնված ժողովուրդ»,- ասում է նա:

Վերջինս նկատում է, որ երբ եղավ այս հայտարարությունը, որևէ միջազգային կազմակերպություն 2-րդ հայտարարություն չտարածեց՝ Ադրբեջանին ասելով՝ ձեր հնչեցրած պայմանները բավարարված են, բացեք միջանցքը:

«Սա է մեր խնդիրը, որ միջազգային հանրությունն ու կազմակերպություններն այս հարցում չունեն որևէ շահագրգռվածություն՝ առարկայական ճնշում գործադրելու: Եթե համեմատական տանենք Հայաստանի սուվերեն տարածքի նկատմամբ՝ Ադրբեջանի սեպտեմբերի 13-ի հարձակման հետ, բազմաթիվ անգամներ տարբեր պետություններ և կառույցներ մի քանի անգամ նույն հայտարարությունը հաջորդաբար տարբեր ժամանակահատվածներում հնչեցրին: Լաչինի պարագայում եղան հայտարարություններ ՄԱԿ-ից, սակայն դրանից հետո կարծես թե թեման վերացվեց, անգամ այն ժամանակ, երբ լրջագույն քայլ կատարեց Արցախի իշխանությունը՝ ասելով՝ կդադարեցնենք, թող միջազգային փորձաքննություն ներգրավվի: Փաստացի, հնչեցրած մտահոգությունները փարատող քայլ արվեց, սակայն միջանցքը չբացվեց, որովհետև սույն մտահոգություններն անազնիվ են»,- նշում է նա:

Դավիթ Խաժակյանն Ադրբեջանից այլևս մարդասիրական քայլ չի ակնկալում և չի կարծում, որ սա դարձել է կարճաժամկետ ճնշման գործիք. «Սա կոնկրետ ուլտիմատում է: Նրանք ակնկալում են առարկայական զիջումներ: Խնդիրը կմնա չկարգավորված այնքան ժամանակ, քանի դեռ հնչեցրած պահանջները չեն հասցեագրվել»:

Ըստ նրա՝ 2022-ը ևս ծանր տարի էր՝ հետպատերազմյան, և 2023 թվական ենք մտնում կրկին առարկայական, դիվանագիտական մարտահրավերով, այն է՝ խաղաղության համաձայնագրի շուրջ բանակցությունների վճռական փուլ, որտեղ, ըստ նրա, պետք է հայկական կողմը գնա լուծումների և այլևս այն չհետաձգի. «Քանի որ 2020 թվականի նոյեմբերի 9-ից այս կողմ, որքան հնարավոր է, ժամանակ շահել ենք: Պետք է ասեմ, որ աշխարհաքաղաքական առումով 2023 թվականն ինձ համար բարենպաստ չի թվում, քան 2022-ը, ուստի պետք է գնանք վճռական լուծումների, որոնք կրկին 100 տոկոսանոց երաշխիք չեն, սակայն ռիսկերի արդյունավետ կառավարում են ենթադրում: Խոսքը Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև հարաբերությունների կարգավորման գործընթացի մասին է:

Նատալի Մկրտչյան