Սիրով չեն կրում, դրա համար գալով Հայաստան՝ ազատ են հագնվում. իրանագետը՝ Իրանում հիջաբ կրելու պահանջը վերանայելու մասին

Իրանում հակակառավարական բողոքի ակցիաների ֆոնին, որը պետությանը մեծ վնասներ է հասցնում՝ թե՛ մարդկային կորուստների, թե՛ տնտեսության անկման պատճառ դառնալով, իշխանությունը փորձում է ելքեր գտնել՝ ստեղծված իրավիճակից դուրս գալու համար։ Այդ նպատակով երկրի ղեկավարությունը մի քանի որոշումներ է կայացրել։

Ըստ միջազգային մամուլի՝ տեղի իշխանությունները նախ լուծարել են Իրանում գործող, այսպես ասած, «բարոյականության ոստիկանությունը», որը շրջում էր քաղաքներով, գյուղերով՝ հետևելով՝ արդյոք կանայք ճի՞շտ են կրում իսլամում ընդունված հագուստը՝ հիջաբը կամ գլխաշորը։ Այս քայլը, շատերի կարծիքով, կհանգստացնի ցուցարար ժողովրդին, որը դուրս էր եկել պայքարելու հենց այս ոստիկանության դաժան վերաբերմունքի հետևանքով սպանված երիտասարդ աղջկա մահից հետո։

Իրանի գլխավոր դատախազն էլ հայտարարել է՝ Իրանի իշխանությունները կվերանայեն հիջաբի՝ գլխաշորի պարտադիր կրման մասին օրենքը, որը պահանջում է ծածկել գլուխը հանրության առաջ:

Իրանագետ Արմեն Վարդանյանի կարծիքով՝ բարդ է նշել, թե արդյոք այս որոշումներից հետո Իրանի ժողովուրդը կդադարի բողոքի ակցիաները, որովհետև այս շարժումը աստիճանաբար նպատակ ունի կազմաքանդելու տեղի իշխանությանը։

«Հնարավոր է՝ ժողովրդի մի զանգված հանգստանա, բայց չի բացառվում, որ ակցիաները շարունակվեն։ Իրանում շատ են խնդիրները, դրանք ոչ միայն մարդկային իրավունքների ոտնահարման, այլ նաև երկրի սոցիալական վիճակի հետ են կապված։ Այս ցույցերի հետևանքով շատ մարդիկ են զոհվել, այդ թվում՝ տասնյակ երեխաներ՝ 9 տարեկանից սկսած: Դրա համար գուցե իշխանությունը գնա այդ քայլին և ընդունի այս որոշումները։ Երկիրը մեծ վնասներ է կրել․ խաթարվել է տնտեսությունը, հոգեբանական առումով լարվածություն կա հասարակության տարբեր շերտերի միջև»,- «Հայկական ժամանակ»-ի հետ զրույցում ասում է նա։

Իրանագետի խոսքով՝ ընդունված կամ ընդունվող որոշումներին դեմ լինողների քանակը քիչ է։ Դա հիմնականում արմատական զանգվածն է, որին, սակայն, այս պահին հետաքրքրող հարցը իշխանությունն է:

«Հաշվի առնելով ցույցերի հետևանքով առաջացած վնասի չափերը, զոհերը, որոնց թվում իշխանության ներկայացուցիչներ կան, երկրի ղեկավարությունը կտեսնի, որ ավելի է լավ է հետագա վտանգներից խուսափելու համար ընդունել հիջաբը կրելու պարտավորությունը հանելու օրենքը։ Բողոքողները այրում, քանդում, ջարդում են պետության խորհրդանիշները․ քանդում են գեներալ Ղասեմ Սուլեյմանի արձանները, իսլամական հեղափոխություն իրականացրած անձանց պատկերները, արձանները, որոնք լուրջ սպառնալիք են երկրի գործող կարգերի և պետական կարգի նկատմամբ»,- նկատում է զրուցակիցը:

Եթե Իրանը վերանայի հիջաբի կամ գլխաշորի պարտադիր կրման մասին օրենքը, ըստ Վարդանյանի, որևէ կողմ այն բացասական չի ընդունի, այդ թվում՝ մահմեդական աշխարհը։ Վերջինս ընդգծում է՝ հիջաբ կրելն այս երկրում արհեստական բնույթ է ունեցել, քանի որ մինչև 1979 թվականը Իրանը եղել է աշխարհիկ երկիր, որտեղ կանայք կարող էին հագնվել այնպես, ինչպես ցանկանում էին, անգամ հանրության մեջ երևալ կարճ կիսաշրջազգեստով։ «Իրանն է շատ երկրների համար ուղեցույց հանդիսանում իսլամական բարքերն ու կարգերը պահելու հարցում։ Իսլամական «մոդան» այս երկիրն է թելադրում։ Այդ աշխարհիկ կյանքից հետո տեղի բնակչությունը դժվար է համակերպվում հիջաբին, սիրով չի կրում այն։ Այդ է պատճառը նաև, որ շատ իրանցի կին զբոսաշրջիկներ, Հայաստան գալով, ազատ են հագնվում։ Այսինքն՝ ցույց են տալիս, որ հիջաբը իրենց համար պարտադրված հագուստ է»,- հավելում է Վարդանյանը։

Իրանում զանգվածային բողոքի ակցիաները սկսվեցին 22-ամյա ազգությամբ քուրդ Մահսա Ամինիի մահից հետո։ Երիտասարդ աղջկան հիջաբի «ոչ պատշաճ կրելու» պատճառով բերման էր ենթարկել բարոյականության ոստիկանությունը (Իրանում ոստիկանական հատուկ ստորաբաժանում), նրան տարել էին բաժին, որտեղ մի քանի օր անց աղջիկը մահացել էր։ Սեպտեմբերի 16-ից՝ նրա մահից հետո, զանգվածային բողոքի ակցիաները շարունակվում են մինչ այսօր։ Ակցիայի մասնակից կանայք ի նշան բողոքի իրենց գլխաշորերն են հանում ու գցում գետնին։ Զանգվածային ցույցերի հետևանքով, ըստ իրավապաշտպանների, առնվազն 470 մարդ է զոհվել, 18 հազար մարդ էլ՝ ձերբակալվել։ Պաշտոնական տվյալներով՝ զոհվածների թիվը շուրջ 300 է: