Բարդ իրավիճակից հեշտ ելք չի լինում. անգամ ԱՄՆ-ի հետ պայմանավորվածության գալը որոշակի զիջումներ է պահանջում. քաղաքագետ

Հայաստանի և Թուրքիայի հարաբերությունների կարգավորման գործընթացը կարևոր է ձևաչափային առումով, սակայն բովանդակային առումով հեղափոխական քայլերի սպասել պետք չէ։ Այս կարծիքին է քաղաքագետ Արեգ Քոչինյանը՝ խոսելով այսօր Պրահայում տեղի ունեցած ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի և Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի հանդիպման մասին։

Նշենք՝ ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն աշխատանքային այցով ժամանել է Չեխիայի մայրաքաղաք Պրահա: Այցի շրջանակում տեղի է ունեցել ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի, Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնի, Եվրոպական խորհրդի նախագահ Շառլ Միշելի և Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի քառակողմ հանդիպումը: ՀՀ վարչապետը հանդիպել է նաև Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի հետ:

«Թուրքիայի նախագահի հանդիպումից բովանդակային առումով հեղափոխական քայլեր սպասել պետք չէ, կարծում եմ, որովհետև այստեղ ներկա չէ ԱՄՆ-ը, իսկ Նահանգները վերջին շրջանում դարձել է խաղաղության և կարգավորման գործընթացի հիմնական շարժիչ ուժը։ Սա, ըստ էության, բրյուսելյան ֆորմատի հերթական արարն է»,- «Հայկական ժամանակի» հետ զրույցում ասում է քաղաքագետը։

Քոչինյանը նաև ընդգծում է՝ Եվրամիության կողմից առաջ տարվող գործընթացները հակադիր են Մինսկի խմբին և չեն արտացոլում ԱՄՆ-ի և Ֆրանսիայի հետաքրքրությունները։ Այդ պատճառով գոյություն ունեն իրարից տարբեր ֆորմատներ։

«Ադրբեջանի նախագահը հայտարարում է, որ սատարում է բրյուսելյան ֆորմատի աշխատանքներին, սակայն այն չեն սատարում ԱՄՆ-ը և Ֆրանսիան։ Դա է պատճառը, որ այժմ կան տարբեր ֆորմատներ․ մեկը մոսկովյանն է, մյուսը՝ ԱՄՆ-ինը, հաջորդը՝ բրյուսելյանը։ Չենք կարող ասել, թե այս ֆորմատները ինչով կավարտվեն, հնարավոր է՝ քայլ առաջ գնացող որոշումներ կայացվեն, բայց հեղափոխական որոշումների սպասել պետք չէ»,- նկատում է քաղաքագետը։

Որ Նահանգները և ԵՄ-ը, որպես մոդերատորներ, նույնպես համատեղելի չեն, ըստ Քոչինյանի, վկայում է այն փաստը, որ հոկտեմբերի 4-ին ադրբեջանական կողմը ԱՄՆ-ի ճնշման ներքո Հայաստանին վերադարձրեց 17 հայ գերի․ «Հայկական կողմը հայտարարեց, որ Ադրբեջանը չի պահպանում պայմանավորվածությունները և չի վերադարձնում հայ գերիներին, և հետո անակնկալ կերպով հայտարարվեց նրանց վերադարձը Հայաստան։ Նման անակնալ որոշումները լինում են պարտադրանքի հետևանքով, իսկ քանի որ որոշումը կայացվել էր Նահանգների միջնորդությամբ և պետքարտուղարի ներկայությամբ, տրամաբանական է ենթադրել, որ ճնշող կողմը եղել է ԱՄՆ-ը»:

Հարցին՝ այս դեպքում հնարավո՞ր է ասել, որ ԱՄՆ-ը հայտարարություններից զատ՝ անցնում է նաև գործնական փուլին, քաղաքագետի խոսքով, այս հարցում տեսակետ հայտնել շտապել պետք չէ, քանի որ Ամերիկան մեզնից հստակ քաղաքական քայլ է ակնկալում։

«Հումանիտար հարցերը, հատկապես՝ արևմտյան քաղաքական հարթության մեջ, նաև ժեստեր են ուժի ցուցադրության։ Գերիների հարցը բարոյական և արժեհամակարգային երևույթ է։ Սակայն սա դեռ բավարար չէ՝ ասելու, թե ԱՄՆ-ը անցել է գործնական քայլերի։ Նահանգները Հայաստանից սպասում է նախ և առաջ քաղաքական հստակ քայլի, ինչը ՀԱՊԿ-ից դուրս գալն է»,- շեշտում է զրուցակիցը։

Իսկ ՀԱՊԿ-ից դուրս գալու համար Հայաստանը պետք է շատ հստակ քայլեր անի և հստակ որոշում կայացնի, կարծում է զրուցակիցը. «Դուրս գալու մասին պետք է տեղյակ պահել բոլոր գործընկերներին, պետք է շիտակ խաղալ։ Ամենավատ բանը ՀԱՊԿ-ի տիրոջ հետ, այսպես ասած, խաղեր տալն է, դա այնքան վատ է, քան դուրս գալը։ Դուրս գալը 6 ամիս է տևում։ Այս մասով անհրաժեշտ է զերծ մնալ իրարամերժ հայտարարություններից»։

Անդրադառնալով հարցին՝ կարելի է ասել, որ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև ստեղծված լարված իրավիճակում դրական դինամիկա կա, որի մասի երեկ Ազգային Ժողովում հայտարարեց նաև ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը, արդյոք այս դրական դինամիկան ԵՄ-ի և ԱՄՆ-ի գործոնո՞վ է պայմանավորված, Արեգ Քոչինյանը նախ շեշտում է՝ Եվրամիությունը և Ամերիկան տարբեր էլեմենտներ են։

«Սա ոչ թե ԵՄ-ի, այլ հենց ԱՄՆ-ի դերակատարությունն է։ Սակայն շատերի մոտ տպավորություն է, թե մենք հրաշք դեղամիջոց ենք գտել այս վիճակից դուրս գալու համար։ Շատ բարդ իրավիճակներից շատ հեշտ ելքեր չեն լինում, անգամ Նահանգների հետ որոշակի պայմանավորվածությունների գալը և երաշխիքներ ստանալը հնարավոր է լինելու որոշակի զիջումների շրջանակում։ Պետք չէ ենթադրել կամ մտածել, թե ԱՄՆ-ը գալու է և մեր բոլոր հարցերը լուծի։ Սակայն ԱՄՆ-ը ավելի լավ է, քան Եվրոպան, ավելի լավ է, քան ՌԴ-ը, այն առումով, որ միջանցքային տրամաբանությամբ չի առաջնորդվում»,- ընդգծում է զրուցակիցը։

Այս համատեքստում որքանո՞վ է իրատեսական Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև «Խաղաղության պայմանագրի» կնքումը, և ի՞նչ ժամանակներում այն կյանքի կկոչվի,  քաղաքագետը ասում է. «Ցանկացած պատերազմ ավարտվում է խաղաղության պայմանագրով: Միշտ լինում են այդ պայմանագրերը, սակայն ե՞րբ կլինի այն, ո՞ւմ միջնորդությամբ, և ի՞նչ տեքստով կներկայացվի, կանխատեսել հնարավոր չէ»։

Տպել
2930 դիտում

Երևանում 9 ժամով փակ կլինի Մաշտոցի պողոտայի՝ Խորենացի-Լուսավորիչ ամբողջ հատվածի երթևեկությունը

«Զինվորի տուն»-ն այսօրվանից աղոթքի սրահ ունի

Եթե Ադրբեջանն Արցախում գործադրի ռազմական ուժ, կնշանակի՝ ունի համաձայնություն, և հակագործողություններ չեն լինի. քաղաքագետ

Վթարային ջրանջատում Արարատի մարզում․ 8 ժամով ջուր չի լինի Նոր Խարբերդի և Այնթապի որոշ հասցեներում

Աննա Հակոբյանն այցելել է «Ուրարտու» ֆուտբոլային ակումբ (տեսանյութ)

Առանց արտահանման լիցենզիայի և պետական վերահսկողական ակտի ՀՀ-ից 3-րդ երկրներ է արտահանվել շուրջ 28տ կերամիկական թափոն

Ոլորտն իրոք կանոնակարգման կարիք ունի. մարզերում հրավառությունների հաճախականությունը և դրա հետևանքով առաջացող խնդիրները

ՃՈ ուժեղացված ծառայություն մարզերում. հայտնաբերվել է 2724 խախտում

Պարահոկեյի Հայաստանի հավաքականը պատրաստվում է աշխարհի առաջնությանը (տեսանյութ)

Վստահ եմ՝ Փաշինյանի մեղադրանքը ՀԱՊԿ-ին տեղին է, անգամ՝ մեղմ. ՀՀ-ին օգնելը Կրեմլի հերթական մանիպուլյացիան է. Միսկարյան

Երիտասարդը ինքնաշեն գրիչ-ատրճանակով անզգուշաբար կրակել է ոտքին

1 ոսկե և 2 արծաթե մեդալ հրաձգության Լեհաստանի բաց առաջնությունից

ՀԱՊԿ-ին ուժի կիրառման հարցում տարածաշրջան ներքաշելը կարող է լուրջ բախման պատճառ դառնալ. Սեյրան Օհանյան

Դուք Հայաստանում եք մեզ համար շատ դժվար ժամանակաշրջանում․ Արման Եղոյանն ընդունել է հույն պատգամավորներին

Սիգի ձվադրման ժամանակահատվածով պայմանավորված կարգելվի բոլոր տեսակի որսագործիքների և լողամիջոցների մուտքը Սևանա լիճ

Երևանի գերեզմանատները մաքրվում են տասնամյակների շինաղբից․ աղբակույտերի տակ էին մնացել հին գերեզմանատեղերը

Ձերբակալվել են «Հայանտառ» ՊՈԱԿ-ի «Թումանյանի անտառտնտեսություն» մասնաճյուղի տնօրենն ու ևս երկու անձ

Վանաձորում ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցների և քաղաքացիների միջև տեղի ունեցած միջադեպի առթիվ նախաձեռնվել են քրվարույթներ

Ադրբեջանի ԶՈՒ-ն խախտել է հրադադարը, կիրառվել է նռնականետ․ ՊԲ-ն ունի 2 վիրավոր

Միջազգային համաժողովի մասնակիցներն այցելել են Հայոց ցեղասպանության հուշահամալիր

ՀՀ գլխավոր դատախազության ավտոմեքենան վթարի է ենթարկվել

Ալիևը հնարավոր էսկալացիայի պատասխանատվությունն այս գլխից վերցնում է իր վրա. Արարատ Միրզոյանի հարցազրույցը «Արմենպրես»-ին

Ադրբեջանը հայկական կողմին է փոխանցել սեպտեմբերյան ագրեսիայի ժամանակ զոհված 13 հայ զինծառայողի մարմին

Դատավոր Դավիթ Բալայանը հրաժարվել է պաշտոնի առաջխաղացումից

Կկայանա զինծառայության զորակոչից տարկետման դիմումների բողոքարկումը․ մասնակցությունը պետք է հաստատել այսօր՝ մինչև 18։00-ն

Մինչև 2028թ․ տիեզերք կարձակվի հայկական ևս 2 արբանյակ․ վարչապետին է ներկայացվել ԲՏԱ նախարարության 2022-ի գործունեությունը

Քննարկվել է ԱՄՆ-ի կողմից ՀՀ-ին շուկայական տնտեսության կարգավիճակ տրամադրելու գործընթաց իրականացնելու հարցը

Հայտնաբերվել է վտանգավոր սննդամթերք

Երևանում կանցկացվի «Ընդդեմ ցեղասպանության հանցագործության» 4-րդ գլոբալ ֆորումը

Խորհրդակցություն ՀՀ պաշտպանության նախարարի գլխավորությամբ. քննարկվել են զինված ուժերում իրականացվող աշխատանքները

Հայաստանը կմասնակցի ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ոչ նյութական մշակութային ժառանգության պաշտպանության հարցերով միջկառավարական նստաշրջանին

Կրկին փակվելու է Պուշկինի հատման անկյունից մինչև Հանրապետության հրապարակ հատվածի երթևեկությունը

Դիտողությունը ճիշտ էր. Գյումրիում Ամանորի համար տրամադրվելիք գումարը դարձել է 12 մլն 100 հազար դրամ

Հայ-ադրբեջանական սահմանին գրեթե ամեն օր փոխհրաձգություն է, բոլորի նպատակը տարածաշրջանի խաղաղության հասնելն է. Զաս

Նախագահի նստավայրում տեղի է ունեցել Հակակոռուպցիոն դատարանի դատավոր Լիլի Դրմեյանի երդման արարողությունը

Ընդդեմ Թուրքիայի՝ ՄԱԿ-ի գրասենյակի դիմաց քրդական համայնքն այսօր ակցիա է իրականացրել

Պատերազմի ժամանակ հաշմանդամություն ստացած տղաներին նվիրված համերգի ժամանակ ոչ ոք չհիշեց զոհված տղաներին. Աննա Հակոբյան

Շատ մարտահրավերներ մնում են չլուծված. Տոյվո Կլաարն ամփոփել է Բաքվի այցը

Գեղարքունիքի տեղահանված բնակչության մոտ 90 տոկոսը վերադարձել է բնակության վայրեր. մարզպետը՝ ՄԱԿ-ի պատվիրակությանը

Եկամտի ավելացմամբ պայմանավորված՝ քաղաքացին կարող է դուրս մնալ անապահովության համակարգից. պարզաբանում