Թափառող շների չլուծված հիմնախնդիրը. ինչ դիրքորոշում ունեն մարզպետները եւ ինչ թույլ չի տալիս օրենքը

Թափառող շների հիմնախնդիրը Հայաստանում շարունակում է արդիական ու չլուծված մնալ: Ավելին՝ ժամանակ առ ժամանակ լսում ենք մարդկանց՝ կատաղած կենդանիների զոհը դառնալու, ընդհուպ՝ մինչեւ մահվան դեպքերի մասին:

Թվում էր, թե գոնե մայրաքաղաքում խնդիրը կարելի է լուծված համարել «Թափառող կենդանիների վնասազերծման կենտրոն» ՀՈԱԿ-ի ստեղծմամբ, սակայն դա այնքան էլ այդպես չէ, իսկ մարզերում եւ այլ համայնքներում հիմնախնդրի արմատական լուծմանը նպաստող դեռ ոչինչ չի արվում:

Օրերս համայնքների ղեկավարների հետ հանդիպման ժամանակ այս խնդրին էր անդրադարձել նաեւ Շիրակի մարզպետ Նազելի Բաղդասարյանը: Մարզպետը հարցի լուծման իր տարբերակն էր առաջարկել: Նա խորհուրդ էր տվել շների հետ կապված օրենքը չեղարկելու համար քաղաքացիների շրջանում ստորագրահավաք կազմակերպել:

Հիշեցնենք՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքում կատարված լրացմամբ, որն ընդունվել է 2019 թվականի հոկտեմբերի 23-ին, ավելացվել է 258.2-րդ հոդվածը, որը քրեական պատասխանատվություն է նախատեսում կենդանու նկատմամբ դաժան վերաբերմունքի համար:

Դաժան վերաբերմունք է համարվում կենդանու կյանքի ընդհատումը խեղելու, կախելու, մասնատման, ուժեղ հարվածի, մտրակելու, ուժեղ հրազենի, թունավորման կամ այնպիսի նյութի ներարկման միջոցով, որը հանգեցնում է դաժան կամ ցավոտ մահվան, ողջ վիճակում կենդանու մաշկահանումը, անդամահատումը, ողջ վիճակում կենդանուն կրակի վրա նետելը, բարձրությունից կամ փոխադրամիջոցներից նետելը:

Օրենքով պատիժ է սահմանվում նաև կենդանիների մարտերի կազմակերպման ու իրականացման, անտուն կենդանիների այնպիսի հավաքի համար, որը հանգեցնում է կենդանու խեղմանը կամ կյանքի ընդհատմանը, ինչպես նաև կենդանիների նկատմամբ սահմանված կարգի խախտմամբ գիտաուսումնական փորձարկումների իրականացումը և այլ դաժան վերաբերմունքը: Կենդանիների նկատմամբ դաժան վերաբերմունքը պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի 100-300-ապատիկի չափով կամ կալանքով՝ 1-3 տարի ժամկետով կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը 1 տարի ժամկետով:

«Հայկական ժամանակ»-ը վերոնշյալ խնդրի վերաբերյալ ընդհանուր պատկերը հասկանալու համար մի քանի մարզերի մարզպետներից էլ հետաքրքրվեց, թե թափառող շների հետ կապված ի՞նչ պատկեր է տիրում:

Գեղարքունիքի մարզպետ Կարեն Սարգսյանը չցանկացավ գնահատական տալ կամ քննարկել Շիրակի մարզպետի ասածը: Անդրադառնալով խնդրին եւ իրենց մարզում առկա իրավիճակին՝ Սարգսյանն ասաց. «Ինչ ես նշանակվել եմ, նմանատիպ դեպք չի արձանագրվել, ամեն դեպքում, ես նմանատիպ տեղեկատվության չեմ տիրապետում»:

Խոսելով հնարավոր լուծման տարբերակների մասին՝ մարզպետը կարծիք հայտնեց, որ ինչպես Երեւանում, այնպես էլ ՀՀ տարբեր համայնքներում պիտի հատուկ կառույցներ ստեղծվեն, որոնք կզբաղվեն թե՛ շների ստերջացմամբ, թե՛ այդ կենդանիների քնեցմամբ ու դիակների հավաքմամբ:

ՀՀ Արմավիրի մարզպետ Էդվարդ Հովհաննիսյանն էլ ասաց, որ քաղաքներում այդ խնդիրն ավելի սուր է, քան գյուղական համայնքներում: «Համակարգային լուծման, քննարկումների կամ դրանց արդյունքների մասին այս պահին ոչինչ չեմ կարող ասել, քանի որ այդ մասով քննարկում դեռ չենք էլ ունեցել»,- ասաց Արմավիրի մարզպետը:      

ՀՀ Արագածոտնի մարզպետարանի լրատվական բաժնից Էլ մեր հարցերին ի պատասխան՝ հայտնեցին, որ թափառող շների հետ կապված իրենց մարզում եւս առկա է խնդիր։ Նշեցին, որ այն համայնքային լիազորությունների տիրույթում է, եւ քաղաքացիներից ստացած յուրաքանչյուր ահազանգի մասին իրազեկում են համապատասխան համայնքապետարանին։ «Հարկ ենք համարում նշել նաեւ, որ խնդրի լուծումը բավականին բարդ է, եւ մենք պարբերաբար քննարկումներ ենք ունենում մեր համայնքապետարանների գործընկերների հետ՝ խնդրին հնարավորինս համապարփակ լուծում տալու համար»,- հավելեցին Արագածոտնի մարզպետարանի լրատվական բաժնից:

ՀՀ Տավուշի մարզպետարանից էլ «Հայկական ժամանակ»-ին փոխանցեցին, որ մարզպետի դիրքորոշումը հետեւյալն է՝ շներին պետք է հնարավորինս ստերջացնել, որպեսզի վտանգ չներկայացնեն հասարակության համար. «Կողմ ենք, որ ստեղծվեն հատուկ վայրեր, որտեղ կհավաքեն թափառող կենդանիներին, նրանցով կզբաղվեն, բայց եթե այդ տարբերակը չկա, պետք է նրանցից ազատվել, որովհետեւ լուրջ սպառնալիք են հասարակության համար: Նման պարագայում կենդանիներից ազատվելու միակ տարբերակը նրանց ոչնչացնելն է, եթե օրենքը թույլ տա: Օրենքը թույլ չի տալիս, բայց խնդրի առաջ ենք կանգնած»:

Մեզ նաեւ փոխանցեցին՝ Տավուշի մարզում էլ ՀՀ մյուս բնակավայրերի նման թափառող շների խնդիրն առավել արդիական է քաղաքներում, գյուղերում հարցը փոքրիշատե լուծված է: