«Նոր դատարան ստեղծելով՝ խնդիրները չեն շտկվի»․ փորձագետները՝ հակակոռուպցիոն դատարանի մասին

Քաղհասարակության ներկայացուցիչները թերահավատ են, որ հակակոռուպցիոն դատարանների ստեղծումով դատաիրավական ոլորտում իրավիճակը կարող է շտկվել, քանի որ ոլորտում գլոբալ, համակարգային փոփոխություններ այդպես էլ չտեսան։ «Մեդիա կենտրոն»-ում այսօր տեղի ունեցած առցանց քննարկման ժամանակ փորձագետները կարծիքներ հնչեցրին ՀՀ-ում հակակոռուպցիոն դատարանների ստեղծման, դրա անհրաժեշտության եւ մեխանիզմների մասին։

Ինչպես ավելի վաղ հայտնել ենք, Ազգային ժողովում շրջանառության մեջ է դրվել մի շարք օրենքներում փոփոխություններ կատարելու մասին նախագծերի փաթեթ, որի նպատակը այդպիսի դատարանների ստեղծումն է: Ըստ փաթեթի՝ դատավորների ընտրությունն իրականացվելու է բաց մրցույթի միջոցով, որին դիմելու հնարավորություն են ունենալու ոչ միայն գործող դատավորները, այլ նաեւ դատավոր չհանդիսացող անձինք։ Մրցութային խորհրդի անդամ են լինելու գործադիր, օրենսդիր, դատական իշխանության ներկայացուցիչները, ՄԻՊ ներկայացուցիչը, ինչպես նաեւ հասարակական կառույցների անդամներ: Դատավորների թեկնածուներն անցնելու են բարեվարքության ստուգում հակակոռուպցիոն հանձնաժողովի կողմից։

Արդարադատության նախարարության Հակակոռուպցիոն քաղաքականության մշակման եւ մոնիթորինգի վարչության պետ Մարիամ Գալստյանը այսօրվա քննարկմանը պարզաբանեց, որ այդպիսի դատարանների ստեղծումը պայմանավորված է դատաիրավական ռազմավարությամբ ամրագրված պայմանների կատարումով․ նպատակն է՝ կոռուպցիայի դեմ պայքարում ընդհանուր ինստիտուցիոնալ մասնագիտացումն ապահովելուց բացի, որը պետք է արվի քննչական մարմնի եւ դատախազության միջոցով, ունենալ վերջնական կետ նաեւ մասնագիտացված դատարանների տեսքով։ «Ունենալու ենք որակավորման ստուգում, որը ներառելու է գրավոր քննություն, հարցազրույց, բարեվարքության ստուգում, բայց այստեղ լինելու է միջազգային փորձագետների ներգրավման միջանկյալ փուլ․ առաջին կազմի համար պետք է փորձագետներ ներգրավվեն, որպեսզի լրացուցիչ հարցեր տան անձանց բարեվարքության, միտումների, ակնկալիքների, վարքագծի կանոնների եւ այլ խնդիրների հետ կապված»։ Գալստյանը շեշտեց, որ ի տարբերություն մյուս դատարանների, ըստ նախագծի, հակակոռուպցիոն վերաքննիչ դատարանում առաջին կազմը եւս որակավորման ստուգման արդյունքում է համալրվելու։

Հելսինկյան քաղաքացիական ասամբլեայի Վանաձորի գրասենյակի ղեկավար Արթուր Սաքունցը կարծիք հայտնեց, որ հակակոռուպցիոն դատարանների ստեղծումը անհրաժեշտություն է, բայց ըստ նրա՝ դա նախ ուշացած է արվում, եւ դրանից բացի, դատաիրավական առկա պայմաններում նման առանձին օազիս ստեղծելը շատ ռիսկային է․ «Կոռուպցիայի դեմ պայքարի կարեւոր երաշխիքներից մեկը իշխանության նկատմամբ հանրային վստահությունն է․ ամենալավ օրենքներն էլ որ ներկայացվեն, արդյունքը կարող է երաշխավորված լինել, եթե միայն կա քաղաքական իշխանության նկատմամբ հանրային վստահություն»։ Ըստ Սաքունցի՝ անկախ նրանից, թե ով է իշխանությունը, եթե այդ վստահությունը երաշխավորված չէ, ապա նման համակարգային փոփոխություններին ուղղված ջանքերը բավականին լուրջ խնդիրների կարող են առնչվել․ «Չէի ուզի, որ լավագույն գաղափարը վատ կատարմամբ հերթական անգամ արժեզրկվի, եւ հետո ասեն, որ գաղափարն էր մեղավոր, ոչ, հակակոռուպցիոն դատարանը անհրաժեշտություն է, բայց ավելի կարեւոր են այն պայմանները, որոնցում այդ ամենը պիտի հիմնվի»։

Սաքունցն ընդգծեց, որ վստահության տեսակետից որոշիչ է լինելու դատարանի կազմը․ «Ես կողմ կլինեի, որ բոլորովին նոր մարդիկ, համակարգում չաշխատած անձինք լինեին, որոնք կանցնեին որոշակի վերապատրաստում, բարեվարքության ստուգում, ինչի չափանիշները եւս պետք է հստակ լինեն, որովհետեւ ՀՀ-ն փոքր երկիր է, եւ անձնական կապերը պետք է գտնվեն գնահատման տիրույթում ոչ միայն դատավոր նշանակելու գործընթացքում, այլ նաեւ դրանից հետո»։

Ըստ նախագծի՝ այդ դատարանների դատավոր չի կարող նշանակվել այն անձը, որը վերջին 5 տարվա ընթացքում ստացել է խիստ նկատողություն։ Անրադառնալով այս պահանջին՝ Արթուր Սաքունցն ասաց, որ  կարգապահական տույժ ստացած լինել-չլինելը այնքան էլ որոշիչ չէ․ հնարավոր է անձը ընդհանրապես որեւէ նկատողություն ստացած  չլինի, բայց բարեվարքության խնդիրներ ունենա։

«Թրանսփարենսի Ինթերնեշնլ» հակակոռուպցիոն կենտրոնի իրավական հարցերով փորձագետ Հայկ Մարտիրոսյանը կարծիք հայտնեց, որ դատական համակարգում գլոբալ փոփոխություններ չլինելու պարագայում թերահավատ են, որ հակակոռուպցիոն դատարանում իրավիճակը կարող է շտկվել։ «Եթե դատական համակարգը չենք բարեփոխում, նույն բարեվարքության չափանիշները կիրառելի չենք դարձնում բոլոր դատավորների նկատմամբ, միամտություն կլինի ակնկալել հասարակության վստահությունը այդ դատարանների նկատմամբ»,- ասաց նա։

Մարտիրոսյանը նշեց նաեւ, որ «Ապօրինի ծագում ունեցող գույքի բռնագանձման վերաբերյալ»  օրենքի եւ հարակից օրենքների փաթեթի հետ կապված քաղհասարակության դիտարկումներին Նախարարությունն ականջալուր չի եղել, եւ ըստ նրա՝ հարց է, թե դատարանների ստեղծումով ինչպես կհաջողի արդյունավետ քննություն իրականացնել։ Ըստ նրա՝ քննարկվող նախագծերում եղել են սահմանադրականության հետ կապված խնդիրներ։

«Իրավունքի զարգացման և պաշտպանության» հիմնադրամի փորձագետ Դավիթ Գյուրջյանը եւս պնդեց, որ քանի որ այդքան շահարկված վեթթինգը այդպես էլ տեղի չունեցավ, ապա նոր դատարան ստեղծելով՝ խնդիրը չի լուծվի․ «Նոր դատարանից կան նոր սպասելիքներ․ հատկապես նման զգայուն եւ հասարակական ռեզոնանս ունեցող գործերով հանրության սպասելիքը լինելու է այն, որ մարդիկ, ովքեր մեղադրվում են կոռուպցիայի մեջ, պատժվեն, բայց մենք գիտենք, որ նույնիսկ լավագույն համակարգերում արդարացման դատական ակտերի թիվը բավականին բարձր է, եւ եթե մենք էլ ունենք ոչ պատշաճ նախաքննություն եւ խախտումներով քննված գործեր, օբյեկտիվորեն կարող ենք ենթադրել, որ դրանց դատարան գնալու դեպքում արդարացման ակտերը եւս կարող են մեծ թիվ կազմել, ինչի արդյունքում չեն արդարանա հանրության սպասելիքները, եւ էլի կունենանք հիասթափություն»։ Ըստ Գյուրջյանի՝ ավելի ճիշտ կլիներ ստեղծել ոչ թե մասնագիտացված դատարան, այլ ունենալ կոնկրետ մասնագիտացում ստացած դատավորներ։

Տպել
398 դիտում

Գալիս են ոչ թե մեր, այլ՝ Ֆրունզի մոտ, պարզապես Ֆրունզը տանը չէ. Գյումրիում գիշերը թանգարանային էր (լուսանկարներ)

ԱՄՆ իշխանություններն Աֆղանստանից զորքերի դուրս բերման դեպքում վատագույն սցենար ևս կանխատեսում են

Գյումրու «Շիրակ» օդանավակայանը կհարմարեցվի նաև ռազմական ինքնաթիռների թռիչքի ու վայրէջքի համար

Մեկնարկել է դպրոցներում էկոակումբների հիմնման փորձնական ծրագիր․ լավագույններին կտրվեն փոքր դրամաշնորհներ

Արման Անդրեասյանն ու Արման Ավագյանը՝ ըմբշամարտի Եվրոպայի Մ-23 առաջնության բրոնզե մեդալակիրներ

Ձորն ընկած 15 տարեկան երեխան սանավիացիայով Լոռուց տեղափոխվել է Երևան

14-ամյա երեխան հեծանիվով վրաերթի է ենթարկվել «Սասունցի Դավիթ» կայարանի մոտ

Առանց նախապայմանների ելման դիրքեր չվերադառնալու դեպքում ՀՀ-ն իրավունք է վերապահում խնդիրը լուծել ուժային տարբերակով․ ՊՆ

Կարմիրգրքյան բեզոարյան այծերը «շարվել» են լուսանկարվելու

ՃՈ ուժեղացված ծառայություն մարզերում․ հայտնաբերվել է 1000-ից ավելի խախտում (տեսանյութ)

Զորամիավորումում անցկացվել են շտաբային մարզումներ

ՀՀ պատվիրակությունը Մոսկվայում կմասնակցի ԵԱՏՄ երկրների ու Եգիպտոսի միջև բանակցություններին

Բաբաջանյանն ու Շիրինյանը ստորագրեցին արտահերթ ընտրություններին միասին հանդես գալու մասին հուշագիրը

Ավստրիան պատասխանել է Էրդողանի անեծքին

Հայաստանի Հանրապետությունում Իտալիայի նոր դեսպան է նշանակվել Ալֆոնսո Դի Ռիզոն

Հայ ըմբիշներ Պապիկյանն ու Ալիխանյանը դուրս եկան Եվրոպայի Մ23 առաջնության եզրափակիչ (Տեսանյութ)

Շատերը ուշադիր չէին, բայց ՌԴ-ն հրաժարվեց գործընկերային բեռից. ըստ քաղաքագետի՝ ՀԱՊԿ-ին այլընտրանք փնտրելու ժամանակն է

Հայտնի են Հայաստանի հեծանվային մարզաձևի առաջնության հաղթողները

Հնդկաստանի դեսպանն այցելել է ՊՆ պաշտպանական ազգային հետազոտական համալսարան

Ալիևն «էդ անտեր» միջանցքը չի ստանալու, որովհետև ճանապարհը որի վրայով ինքը կուզենար միջանցք ստանալ, տեր ունի. Եղոյան

Անցկացվել է ՀՀ պաշտպանության նախարարին կից հասարակական խորհրդի հերթական նիստը

Լոռու մարզպետն ու Ռուսաստանի դեսպանը Տավուշում քննարկել են համագործակցության ընդլայնման հեռանկարները

Ռուսաստանյան ավիաընկերությունները դադարեցնում են դեպի Թուրքիա բոլոր թռիչքները

ՀԱՊԿ Հավաքական ԱԽ նախագահը հանձնարարականներ է տվել. Արմեն Գրիգորյանի հեռախոսազրույցը Նասրուլլո Մախմուդզոդայի հետ

Հաստատվել է այս տարվա քննական կենտրոնների ցանկը

Հայաստանում Հնդկաստանի դեսպանն այցելել է ՊՆ պաշտպանական ազգային հետազոտական համալսարան

Վանաձորում քաղաքացին ընկել է դպրոցի հետնամասում գտնվող փոսը. փրկարարները դին դուրս են բերել

Վահան Քերոբյանն ընդունել է Ճապոնիայի դեսպանին․ Ճապոնիան մտադիր է ընդլայնել Հայաստանի հետ համագործակցության շրջանակը

Թուխ Մանուկ վանքի խաչքարի վրայի խաչը համայնքի բնակիչներն են տեղադրել 5 տարի առաջ. պատկան մարմիններն ասում են՝ անզոր ենք

ՍԱՏՄ-ն կաթնամթերքի արտադրամասի գործունեություն է կասեցրել

Մհեր Գրիգորյանը մասնակցել է ԵԱՏՀ խորհրդի նիստին

Ռուբեն Հախվերդյանը խորհրդարանական ընտրություններին կմասնակցի Տիգրան Խզմալյանի հետ

ՀԱԿ-ը մասնակցելու է ընտրություններին. Տեր- Պետրոսյանը կգլխավորի ընտրական ցուցակը. հայտնի է՝ ով կղեկավարի ընտրական շտաբը

Հայաստանը միջպետական գանգատ է ներկայացրել ՄԻԵԴ ընդդեմ Թուրքիայի

Պատվաստվել են Առողջապահական և աշխատանքի տեսչական մարմնի աշխատակիցները

Պաշտպանության բանակը կա, մնալու է և կդառնա ավելի մարտունակ․ Արցախի նախագահը խորհրդակցություն է անցկացրել

Երեւանի Պուշկին-Սարյան փողոցների խաչմերուկում՝ 3 հարկանի շենքի տանիքում, հրդեհ է բռնկվել (լուսանկարներ)

Երեկ ադրբեջանցի եւ հայ զինվորականների միջեւ վիճաբանություն է եղել, որն արագ հարթվել է. ՊՆ

Թանգարանների միջազգային օրվա շրջանակում Վահրամ Դումանյանն այցելել է Ալ․ Սպենդիարյանի տուն-թանգարան

ԱՍՀ նախարարությունը միանվագ 250 հազար դրամ աջակցություն է տրամադրում թրաֆիքինգի և շահագործման ենթարկված անձանց