Անշարժ գույքի շուկայում ակտիվությունը ինքնըստինքյան բերում է գների բարձրացման. պատգամավոր

ՀՀ վիճակագրական կոմիտեն օրեր առաջ հրապարակել է 2019 թվականի հունվար-նոյեմբեր ամիսների սոցիալ-տնտեսական վիճակի վերաբերյալ տեղեկատվություն: Բացի այն, որ այդ ամիսների տնտեսական աճը կազմել է 7.5%, այլ ոլորտներում եւս նկատելի փոփոխություններ կան՝ ե՛ւ դրական, ե՛ւ բացասական առումով: Անշարժ գույքի վաճառքն աճել է 11.13 տոկոսով:

Երեւանի բոլոր վարչական շրջաններում վերոնշյալ ամիսներին իրականացված գործարքների մասին ստացված տվյալներից պարզ է դառնում, որ բոլոր վարչական շրջաններում անշարժ գույքի գներն աճել են: Բացի Լոռու մարզից՝ մյուս բոլոր մարզերում եւս գործարքների քանակն աճել է:

ՀՀ Ազգային ժողովի «Լուսավոր Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր, իրավագետ- տնտեսագետ Արկադի Խաչատրյանն անշարժ գույքի առուվաճառքի եւ գների աճը կարեւոր ցուցիչ է համարում: «Հայկական ժամանակ»-ի հետ զրույցում նա կարծիք հայտնեց, որ անշարժ գույքի շուկայում ակտիվությունն ինքնըստինքյան բերում է գների բարձրացման, ինչը դրական է, բայց պետք է նաեւ ուշադիր լինել, որ այն չլինի գերարժեվորված:

«Լինում են իրավիճակներ, երբ հավասարակշռված գին է եւ համապատասխանում է շուկայի իրական պահանջարկին ու առաջարկին: Երբեմն առանձին դեպքերում լինում է սպեկուլյատիվ պահանջարկ՝ ելնելով առանձին սպասումներից: Դա, օրինակ, կլինի այն դեպքում, եթե կառավարությունը հրաժարվի հիփոթեքային վարկի տոկոսները  վերադարձնելուց: Այն անմիջապես սպեկուլյատիվ պահանջարկ կառաջացնի առաջնային շուկայի բնակարանների նկատմամբ: Պետք է տարանջատել անշարժ գույքի շուկայում առաջնային շուկան եւ երկրորդայինը: Արդյոք երկրորդային շուկայում է՞լ է այդ ակտիվությունը, թե՞ միայն առաջնայինում: Այստեղ վերլուծություն պետք է արվի: Ես պարզապես թվարկում եմ այն գործոնները, որոնց պետք է ուշադրություն դարձնել»,- նշեց պատգամավորը:

Ըստ Վիճակագրական կոմիտեի տվյալների՝ Զբաղվածության ոլորտում պետական ապարատի աշխատատեղերի թիվը նվազել է 1.6 տոկոսով: Կառավարության կառուցվածքային փոփոխություններով մի շարք նախարարություններ էին կրճատվել, միավորվել, եւ պետությունը գնում էր օպտիմալացման: Խաչատրյանից հետաքրքրվեցինք, թե արդյո՞ք այդ օպտիմալացումը 1.6 տոկոս պետք է լիներ: Ի պատասխան՝ նա ասաց, որ դա կարող է կախված լինել բազմաթիվ գործոններից, սակայն այս պահին դա մեկնաբանել չի կարող:

7.5 տոկոս տնտեսական աճը նրա կարծիքով դրական է. «Չեմ կարծում, որ որեւէ մեկը կասի, թե դա վատ թիվ է՝ նկատի ունենալով հետհեղափոխական շրջանը, որը, որպես կանոն, ռիսկերի հետ կապված պայմաններում մեծ տնտեսական աճ չի ապահովում: Իհարկե, նման ցուցանիշները բավարար համարել չենք կարող, որովհետեւ թիրախավորումը պետք է լինի կառուցվածքային լրջագույն բարեփոխումները, տնտեսական աճի եւ զարգացման պոտենցիալի ավելացումը, կապիտալ ծախսերի կատարման կարողությունների ավելացումը, ներդրումների ներգրավումը, ակտիվ ենթակառուցվածքների զարգացումը: Այս բարեփոխումների իրականացման եւ տնտեսական աճի պոտենցիալի ավելացման պայմաններում մենք կարող ենք թիրախավորել շատ ավելի լուրջ թվեր, որովհետեւ եթե մենք ուզում ենք դառնալ տնտեսական առումով զարգացած երկիր, պետք է շատ լուրջ բարեփոխումներ իրականացնենք»:

Ըստ վիճակագրական կոմիտեի՝ էականորեն աճել է նաեւ հանցագործությունների թիվը նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ 8.9 տոկոսով: Դրանց մեջ մեծ կշիռ է կազմում գողությունների թիվը. այն աճել է 23 տոկոսով:

Անդրադառնալով այս տվյալներին, մասնավորապես՝ գողություններին՝ Խաչատրյանը մի քանի հանգամանք նշեց, թե ինչով կարող է այն պայմանավորված լինել. «Նախ այն հանգամանքը, որ գողոնի գումարը եթե որոշակի չափը չի գերազանցում, որպես կանոն, կալանք չի իրականացվում դատարանների կողմից: Գրպանահատության դեպքում վերջերս օրենքը փոփոխվեց, մինչ այդ, եթե որոշակի գումարի շեմը չէր անցնում, առհասարակ քրեական պատասխանատվություն նախատեսված չէր: Համաներումն էլ, բնականաբար, ազդեցություն ունեցել է: Կարծում եմ, որ օրենսդրական բարեփոխումների իրականացման արդյունքում կարելի է ավելի բարենպաստ արդյունքների հասնել: Ընդհանրապես չկա հասարակություն, որտեղ չկա հանցանք կամ գողություն, եւ երկրի որակը կախված է այդ հանցագործությունների բացահայտմամբ եւ կանխարգելմամբ: Կարծում եմ, որ ոստիկանությունը շատ բան ունի անելու այստեղ՝ հանցավորության ճանապարհը բռնող երիտասարդների քանակը, ըստ էության, կրճատելու համար: Իհարկե, այստեղ կարեւոր է նաեւ սոցիալական խնդիրների կրճատումը երկրում, դա էլ է նպաստում հանցավորության կրճատմանը, հատկապես՝ գողությունների գծով»: 

ՀՀ Ազգային ժողովի «Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավոր, իրավաբան-տնտեսագետ Արթուր Դավթյանին եւս գոհացնում է տնտեսական աճը: Նա չկոնկրետացրեց, թե հատկապես որ ոլորտում գրանցված աճն է կարեւորում. «Այդպես պետք չէ գնահատել: Պետք է գնահատել ընդհանուրի մեջ: Եթե մենք ունենք 7.5 տոկոս տնտեսական աճ, դա պետք է համարել հաջողություն»:

Խոսելով արդյունաբերության ոլորտում 9.3 տոկոս աճի մասին՝ պատգամավորն ասաց, որ այն դեռ աճելու տեղ ունի. «Դուք պատկերացրեք, որ այդ հաջողությունը գրանցվել է մեկուկես տարվա ընթացքում: Դա, իհարկե, չի կարող աճելու տեղ չունենալ: Եթե մենք այդ 9.3 տոկոսը հաշվում ենք միայն 2019 թվականի համար, դա, իհարկե, շատ լավ ցուցանիշ է: Բայց վստահ եղեք, երբ որ 2020 թվականի վերջում հետազոտենք այս թվերը, այն ավելի մեծ է լինելու»:

«Հայկական ժամանակ»-ը Դավթյանից հետաքրքրվեց, թե արդյոք անշարժ գույքի գնաճի ցուցանիշը բնակարան գնելու ցանկություն ունեցողներին կգոհացնի՞, որքան էլ որ իշխանությունն այն դրական համարի: Նա պատասխանեց. «Ես կարծում եմ, որ ավելի շատ է աճել գինը: Նույնիսկ նկատում եմ, որ այն մինչեւ 20 տոկոս աճել է: Վստահությունը պետության նկատմամբ հենց անշարժ գույքի առուվաճառքի աճով է պայմանավորված: Այսինքն՝ մարդիկ հետաքրքրություն են ունենում գալ Հայաստանի Հանրապետություն, տուն գնել, այստեղ են ապրում՝ մտադրություն չունեն իրենց տունը վաճառել, արտագաղթել: Սա շատ կարեւոր ցուցանիշ է»:

Հարցին՝ այս ոլորտում արհեստական գների բարձրացում չկա՞, պատգամավորը պատասխանեց. «Ինչպե՞ս կարող է արհեստական լինել գների բարձրացումը: Ինչքան էլ դու արհեստական բարձրացնես, եւ դա ճիշտ չլինի, վաճառք տեղի չի ունենա, էլ իմաստ չի ունենա: Հանրությանը մոլորության մեջ գցենք, ժողովրդին ասենք՝ տների գները բարձրացրեք, մի վաճառեք, այդպիսի բան ո՞նց կարող է լինել»: