Բողոքի ցույց Գյումրիում. լրանում է Ավետիսյանների սպանության 4-րդ տարին, եւ Ջուլիետա Ղազարյանի մահվան 40 օրը

Գյումրիում վաղը՝ հունվարի 12-ին, ժամը 12:00-ին բողոքի ակցիա է անցկացվելու ռուսական 102-րդ ռազմաբազային պատկանող զորամասերից մեկի դիմաց՝ ընդդեմ ռուս զինծառայողների կողմից Գյումրիում շարունակաբար իրականացվող հանցագործությունների: Այս մասին ԺԱԱ ակումբի խորհրդի նախագահ, Գյումրու ավագանու անդամ Լեւոն Բարսեղյանն իրազեկում է իր ֆեյսբուքի էջում:

«Այդ օրը լրանում է 4 տարի այն օրվանից, երբ, ըստ պաշտոնական վարկածի, ժամկետային զինծառայող Պերմյակովը սպանեց Ավետիսյանների 7 հոգանոց ընտանիքը, եւ կլրանա 40 օր այն օրվանից, երբ պայմանագրային զինծառայող Ռազգիլդյայեւի դաժան ծեծից հետո մահացավ աշխատանքի գնացող 57-ամյա Ջուլիետա Ղազարյանը: Հանրության շրջանում արմատացած կասկածներ կան, որ ամբողջությամբ չի բացահայտվել Ավետիսյանների սպանության գործը եւ՝ չի բացահայտվելու Ջուլիետա Ղազարյանի վրա իրականացված հարձակման կամ սպանության գործը: Երկու դեպքում էլ կասկածյալները հայտնվել են ռազմաբազայի հսկողության տակ եւ չեն փոխանցվել ՀՀ իրավապահներին՝ հակառակ միջպետական համաձայնագրի պահանջներին: Երկու դեպքում էլ ՀՀ դատախազները այդ խախտումը չեն գնահատել որպես այդպիսին եւ դրությունները մեկնաբանել են հօգուտ ՌԴ քաղաքացի զինծառայողների: Չեն փարատվել հանրության կասկածներն առ այն, որ երկու դեպքում էլ Հայաստանի իրավապահներն են գտել կասկածյալներին եւ հանձնել բազայի հրամանատարությանը:

1999 թվականից ի վեր ռուսաստանյան 102 ռազմաբազայի ծառայողների հանցագործությունների պատճառով սպանվել կամ զոհվել են Հայաստանի 12 քաղաքացի եւ տարբեր աստիճանի մարմնական վնասվածքներ են ստացել 14 քաղաքացի, բացի այդ զորամասերի տարածքներից դուրս տեղի են ունեցել ՌԴ զինծառայողների մասնակցությամբ մեկ տասնյակից ավելի այլ հանցագործություններ: Նյութական վնասի հանրագումարը դժվար է հաշվել: Նախկինում եւ այժմ, չնայած ՀՀ եւ ՌԴ իշխանություններին, ՌԴ ռազմաբազային եւ հյուպատոսարանին հղված բողոքը, բազմաթիվ հրապարակային կոչերն ու պահանջները՝ դրության կարգավորման եւ արմատական կանխարգելման միջոցառումներ կամ գործողություններ չեն իրականցվել: Բանը բանավոր խոստումներից այն կողմ չի անցել: Այսպես շարունակվելու դեպքում, ակնհայտ է, որ ունենալու ենք նոր զոհեր, տուժողներ եւ կրելու ենք նորանոր նյութական վնասներ: Այս դրությունը, հասկանալի կերպով լարում է հայ-ռուսական հարաբերությունները եւ ՀՀ-ՌԴ հարաբերությունները: Ակնհայտ է, որ խնդրի չլուծելը եւ չտեսնելու տալը չի լուծում խնդիրը, այն պարբերաբար մեզ է ներկայանում նոր հանցագործություններով եւ դժբախտություններով:

Ստորեւ վերաշարադրում եմ այն մի քանի գործողությունները, որ պահանջել ենք ու պահանջում ենք իրականացնել համանման ռիսկերի կանխարգելման եւ կառավարման համար.

ՀՀ իշխանություններից պահանջում ենք.

1. Հատուկ հսկողության տակ առնել ՌԴ 102-րդ ռազմաբազայի զորակայանները ամբողջ շրջագծով, անհրաժեշտության դեպքում կառուցել հատուկ արգելապատնեշներ, փշալարացանկապատեր, խրամատներ դրանց շրջակայքում, կահավորել այդ զորամասերի շրջագծերը ցերակային եւ գիշերային տեսահսկող խցիկներով, անընդմեջ հսկել այդ տեսախցիկներից եկող ազդանշանները հատուկ հսկիչ կենտրոնում եւ այդ պատնեշների խախտումների կամ չարտոնված հատումների դեպքում օպերատիվ խափանման եւ վնասի սահմանափակման գործողություններ ձեռնարկել:

2. Հատուկ մեխանիզմ գործարկել ՌԴ զորամասերից ելումուտը վերահսկելու համար, հսկիչ կետերի մոտ պարեկային շուրջօրյա ծառայություններ նշանակել, որոնց պարտականությունը պետք է լինի ելումուտի ստուգումը: ՌԴ զորամասերից անզեն եւ զինյալ ելումուտը, տեղաշարժը, զորաշարժը արտոնել միայն նախնական իրազեկման եւ ՀՀ կողմից (ոստիկանություն, ՃՈ կամ ՌՈ) ուղեկցման դեպքում: Առանց նախնական իրազեկման ելումուտը, զորաշարժը համարել անօրինական եւ խափանել համաչափ ուժի գործադրմամբ: Զորամասերից զինծառայողների փախուստի կամ տեխնիկայի առանց արտոնման կամ ապօրինի ելքի փաստի բացահայտումից հետո մինչեւ բացահայտումը անհապաղ տեղեկացնել հանրությանը:

3. ՌԴ 102-րդ ռազմաբազայի պայմանագրային զինծառայողների ազատ բնակեցման տարածքներում (Զին ավան՝ «8-րդ» թաղամաս, Գյումրի, եւ այլն) հատուկ շուրջօրյա պարեկային ծառայություն մտցնել (Ոստիկանություն կամ ՌՈ):

4. Բանակցել ՌԴ իշխանությունների/բազայի հրամանատարության հետ, բազայից եկող վտանգների վերացման այլեւայլ մեխանիզմների մասին եւ վերամշակել այս եւ այլ մեխանիզմները այն հաշվով, որ ռիսկերը վերացվեն: Անհրաժեշտության դեպքում այդ գործում ներգրավել անկախ փորձագետների:

ՌԴ իշխանություններից պահանջում ենք

1. Հատուկ ստուգումներ իրականացնել ՌԴ 102-րդ ռազմաբազայի զորակայաններում, պարբերաբար ստուգել զինծառայողների բարոյահոգեբանական եւ առողջական վիճակը, նյութական ապահովվածության, կեցության եւ սննդի, կանոնադրական հարաբերությունների, ֆինանսատնտեսական վիճակը, բացահայտել խնդիրները եւ լուծել դրանք:

2. Ուժեղացնել զորամասերից զինվորականների ելումուտի օրինականության հսկողությունը: Ուժեղացնել եւ ամրացնել զորամասերի, հրաձգարանների, վարժատարածքների հսկողությունը, պարիսպները, պատնեշները եւ անցակետերը, իսպառ բացառելով դրանցից զինծառայողների փախուստը, կամ քաղաքացիների ներթափանցումը: Ազատական ստացող ժամկետային զինծառայողներին մինչեւ զորամասերի տարածքը լքելը բժշկահոգեբանական զննության ենթարկել: Զորամասը զինծառայողների կողից առանց արտոնման կամ ապօրինի լքելու փաստի բացահայտումից հետո անհապաղ տեղեկացնել ՀՀ իշխանություններին:

3. Ուսուցողական ջանքեր ներդնել զինծառայողներին ծանոթացնելու համար այն ժողովրդին եւ երկրին, բնակավայրին, որտեղ իրենք գտնվում են:

4. Ստուգայցեր կազմակերպել զորամասերից դուրս բնակվող պայմանագրային զինծառայողների բնակարաններ, ծանոթանալ բնակության պայմաններին, իսկ խնդիրների բացահայտման դեպքում հրատապ միջոցառումներ ձեռնարկել ռիսկերը նվազեցնելու եւ հնարավոր վնասները կանխելու համար:

Այս պահանջները չեն կարող ամբողջական եւ կատարյալ համարվել, սակայն անգործությունը եւ նախկին պրակտիկայի պահպանումը զարգացնելու է վնասի ծավալը:

Անկախ այն հանգամանքից, թե ՀՀ եւ ՌԴ իշխանությունները ինչ կձեռնարկեն վերոհիշյալ ուղղություններով, հանրությանը կոչ եմ անում զգոն լինել, ուշադիր լինել թափառող, ակնհայտ ոչ սթափ վարքով կամ տարօրինակ վարք դրսեւորող զինծառայողների կամ նրանց նմանվող մարդկանց նկատմամբ, ուշադիր եղեք հատկապես այն տարածքներում, որտեղ զորամասեր են տեղակայված: Ինքնապաշտպանության նպատակով բոլոր հնարավոր դեպքերում զինվեք օրինական զենքով, ջանքեր ներդրեք տան կամ կացարանի պաշտպանության համար, ամրացրեք մուտքերը, դռները, ցանկապատները, կողպեքները եւ փականները, ճաղապատեք պատուհանները, գիշերային լուսավորությամբ կահավորեք միջանցքները, շքամուտքերը, անցումները, ազդանշանային եւ տեսահսկող համակարգերով կահավորեք, եթե ունեք այդպիսի հնարավորություն»,- գրել է Լեւոն Բարսեղյանը: