Ամիրյանն էն գլխից աչք էր դրել էդ շենքի վրա. ժողարվեստի նախկին աշխատակիցները դիմել են դատարան

Ուղիղ մեկ տարի առաջ՝ 2017 թվականին, մշակույթի նախկին նախարար Արմեն Ամիրյանի հանձնարարականով լուծարվեց Հովհաննես Շարամբեյանի անվան ժողովրդական արվեստի պետական թանգարանին միացված Ժողովրդական ստեղծագործության կենտրոնը։ Այսօր 16 աշխատակից փաստացի գործազուրկ է դարձել: Նրանք առանց որեւէ պարզաբանման պարզապես հեռացվել են աշխատանքից, իսկ այդ հաստիքները տրվել են «Արար» ծրագրին:

Աշխատակիցների փոխանցմամբ՝ գրություն է ուղարկվել թանգարան, որտեղ շեշտվել է Արշակունյաց 28/7 հասցեում գործող ժող-ստեղծագործության կենտրոնի մասին՝ առաջարկելով դրա փոխարեն ստեղծել ժողովրդական մշակույթի պահպանման եւ հանրահռչակման բաժին: Կառուցվածքային փոփոխության հետեւանքով հոկտեմբերի 16-28-ը հաստիքները փոխանցվել են մարզային ժողովրդական վարպետներին, այսինքն՝ «Արար» ծրագրին:

«Ամիրյանը էն գլխից աչք էր դրել էդ շենքի վրա, կառուցվածքային փոփոխությունների հիմնական նպատակներից էր՝ շենքին տիրանալը, եւ որպես խոչընդոտ մեզնից ազատվելը»,- ասացին ժողարվեստի նախկին աշխատակիցները: Նրանց խոսքով՝ Ամիրյանը չհասցրեց շենքին տիրանալ: Հայտնում են, որ Հովեյանը ամբողջ գույքը շենքից տեղափոխել է, եւ պարզ չէ, թե ինչ է արել, սակայն գիտեն, որ իրենց աշխատասենյակները դատարկված են: Արշակունյաց 28/7 հասցեում գտնվող շենքն այս պահին պատկանում է ՀՀ պետական գույքի կառավարման վարչությանը:

Կենտրոնի աշխատակիցները հայց են ներկայացրել Երեւան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարան (դատավոր Էդիկ Ավետիսյան) ընդդեմ ՀՀ մշակույթի նախարարության «Հով. Շարամբեյանի անվան ժողովրդական ստեղծագործության կենտրոն» ՊՈԱԿ-ի:

Քաղաքացիական գործով ներկայացուցիչ փաստաբան Սեդա Սաֆարյանի փոխանցմամբ՝ համաձայն ՊՈԱԿ-ի նոր կառուցվածքի եւ հաստիքային ցուցակի՝ կազմակերպությունում կա ժողովրդական ստեղծագործության 15 մասնագետի հաստիք, սակայն նախկին աշխատողներին այդ հաստիքները չեն առաջարկվել:

«ՀՀ աշխատանքային օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ գործատուն չի կարող անմիջականորեն կիրառել աշխատանքից ազատելու իր լիազորությունը, քանի որ դրա համար անհրաժեշտ է աշխատողի հրաժարումը առաջարկվող աշխատանքից: Մեզ մոտ առկա են նաեւ փաստեր, որ ներկայացված նոր կառուցվածքի եւ հաստիքային ցուցակի կազմակերպությունում աշխատողների թվաքանակի կրճատում առկա չէ»,- ասաց Սեդա Սաֆարյանը:

Անդրադառնալով պատասխանողի՝ «Հով. Շարամբեյանի անվան ժողովրդական ստեղծագործության կենտրոն» ՊՈԱԿ-ի ներկայացուցչի այն պատճառաբանությանը, թե հայցվորները ՀՀ մարզերում հաշվառում չունեն, որպեսզի կարողանան դառնալ «Արար» ծրագրի մասնակից, Սեդա Սաֆարյանը փաստեց, որ սա նույնպես չի բխում ՀՀ աշխատանքային օրենսգրքի վերը նշված հոդվածի պահանջներից, քանի որ աշխատանքային օրենսդրությունը Երեւան քաղաքի բնակիչների համար մարզերում աշխատելու որեւէ խոչընդոտ չի նախատեսում: Հավելենք, որ օրենքի նշված դրույթը պարզորոշ կերպով նշում է, աշխատողին՝ նրա մասնագիտական պատրաստվածությանն ու առողջական վիճակին համապատասխան այլ աշխատանք առաջարկելու գործատուի պարտականության մասին:

Կենտրոնի աշխատակիցները՝ Սվետա Աղաբալյանը, Մարգո Վարդանյանը, Կարինե Մարտիրոսյանը, Հռիփսիմե Սարգսյանը, Ժաննա Վարդանյանը եւ Նորիկ Գրիգորյանը դիմել է դատարան՝ պահանջելով անվավեր ճանաչել իրենց աշխատանքից ազատելու հրամանները, իրենց վերականգնել նախկին աշխատանքում՝ վճարելով հարկադիր պարապուրդի ամբողջ ժամանակահատվածի համար:

Տարիների վաստակ ունեցող այս մարդիկ վստահեցնում են, որ հենց Ժողովրդական ստեղծագործության կենտրոնի հիմքի վրա է 1978-ին բացվել Ժողովրդական արվեստի պետական թանգարանը: «Տարիների ընթացքում ստեղծել ենք պարային խմբեր, երգչախմբեր, ժողգործիքների խմբեր եւ հանրապետության ամենավերջին գյուղերը գործուղումներ ունեցել։ Օգնել ենք կուլտուրայի բաժնի մեթոդիստներին, թե ոնց պետք է աշխատեն իրենց տեղերում, այլ կերպ ասած՝ կոորդինացրել մշակութային կյանքը մարզերում»,- ասում են նրանք:

Պատասխանող կողմի ներկայացուցիչ՝ փաստաբան Ելենա Կասպարովայի փոխանցմամբ՝ առկա է նախկին նախարարի հրաման, որի արդյունքում էլ կատարվել են գործողություններ, որոնք եղել են ավելի քան իրավաչափ: «Իմ վստահորդի որոշումը բխել է նախարարի հրամանից, իսկ նախարարի հրամանը չի վիճարկվում»:

Գործազուրկ դարձած նախկին աշխատակիցների մասին ՀԺ-ն զրուցեց Հ. Շարամբեյանի անվան ժողովրդական արվեստի եւ ստեղծագործության կենտրոնի տնօրեն Հովիկ Հովեյանի հետ: Վերջինս նշեց, որ մարզային մշակութային ծրագրեր են իրականացվել սահմանամերձ գյուղերում՝ նախարարի գրավոր հանձնարարականով: Մի քանի աշխատակից կարողացել են շարունակել աշխատել:

«Այն վարպետները, որոնք դասեր են տալու մարզերի բնակիչներին, նրանք քաղաքում նստած զբաղված էին մարզային ծրագրերի իրականացմամբ: Մեր նախկին աշխատողների մասին որեւէ բացասական բան չեմ կարող ասել, մարդիկ աշխատել են, բայց հիմա իրենք դատի են տվել, ուզում են իրենց իրավունքները պաշտպանել: Բայց նրանց նոր աշխատանք առաջարկելը իմ իրավունքն է եւ ոչ պարտականությունը»,- ասաց տնօրենը:

Հովեյանից հետաքրքրվեցինք՝ նոր կառուցվածքային փոփոխություններից հետո այդ մարդկանց աշխատանք առաջարկվել է: Նա ասաց. «Նրանք, ովքեր ունեն ժողովրդական վարպետի ստատուս, իհարկե՝ առաջարկել եմ»: Հովեյանի խոսքով՝ դասընթացն իրականացնելու համար վերջիններիս առաջարկվել է տեղափոխվել մարզեր եւ այնտեղ աշխատել, սակայն հրաժարվել են:

Հովեյանի խոսքով՝ աշխատանքից ազատվածները որակավորմամբ չեն համապատասխանել ՊՈԱԿ-ում աշխատելուն, որոշներն էլ թոշակի են անցել: Անհասկանալի է մնում միայն, թե ինչպես չեն համապատասխանում, եթե տարիներ շարունակ այդ մարդիկ աշխատել են հենց նույն կենտրոնում, որտեղ Հովեյանը տնօրեն է: Չնայած, աշխատանքից ազատվածները բոլորն էլ ունեն համապատասխան կրթություն եւ որակավորում:

Հովեյանը չցանկացավ մեկնաբանել, թե որքանով է ազնիվ նման մշակութային քաղաքականություն որդեգրելն ու տասնյակ մարդկանց հաշվին մարզային ծրագրեր իրականացնելը: Նա չզլացավ կրկնել, որ կատարվածը վաղուց անցյալում է, եւ որ ինքը օրենքի սահմաններում է գործել ու ենթարկվել նախկին նախարարի հրահանգին: