Կառավարությունն ու ԿԳ նախարարությունը բուհերի խորհուրդներում նոր անդամներ կունենան

Հանրության տարբեր շրջանակներում պարբերաբար դժգոհում են այն փաստից, որ հեղափոխությունից հետո էլ Հայաստանի բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների կառավարման խորհուրդներում շարունակում են ընդգրկված մնալ նախկին իշխանությունների ներկայացուցիչները, որոնք զբաղեցրել են բարձր պաշտոններ:

Ասենք, օրինակ, Սերժ Սարգսյանը մինչեւ այսօր Երեւանի պետական համալսարանի հոգաբարձուների խորհրդի նախագահն է, նախկին փոխվարչապետ Վաչե Գաբրիելյանը՝ Տնտեսագիտական համալսարանի, Երեւանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի հոգաբարձուների խորհուրդը ղեկավարում է Հանրապետական կուսակցության փոխնախագահ, ԱԺ պատգամավոր Արմեն Աշոտյանը եւ այլն: Այդ իրողությունից բողոքում են նաեւ ակտիվ ուսանողները, իսկ «ԵՊՀ ռեստարտ» նախաձեռնությունը բարձրաձայնում էր գործող խորհուրդները լուծարելու պահանջի մասին:

Դրան զուգահեռ մամուլում ժամանակ առ ժամանակ մեղադրանքներ են հայտնվում նոր իշխանությունների հասցեին, որ նրանք պատրաստվում են բուհերի խորհուրդներում նախորդներին փոխարինել իրենց կուսակիցներով՝ ընդգծելով, որ այդպես վարվում են՝ չնայած որ ժամանակին եղել են բուհերի ապաքաղաքականացման եւ լայն ինքնավարության կողմնակիցն ու ջատագովը: Նշվում է նաեւ, որ օրինակ Բժշկական համալսարանի խորհրդում Արմեն Աշոտյանին հնարավոր է փոխարինի Առողջապահության նախարար, «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության անդամ Արսեն Թորոսյանը, Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի խորհրդում մշակույթի նախկին նախարար Հասմիկ Պողոսյանին՝ գործող նախարար Լիլիթ Մակունցը:  

Կրթության եւ գիտության նախարարության իրավաբանական վարչության պետ Լուսինե Գրիգորյանից տեղեկացանք, որ բուհերի խորհուրդների կազմը շուտով կվերանայվի: Դա կլինի, ամենայն հավանականությամբ, մինչեւ նոյեմբեր: «Բուհերին շրջաբերական է ուղարկվել այն մասին, որ հիմնադիրը՝ ի դեմս կառավարության, եւ լիազոր մարմինը՝ ի դեմս կրթության եւ գիտության նախարարության, պատրաստվում են փոփոխություններ իրականացնել խորհրդի կազմում: Նաեւ առաջարկություն է արվել վերանայել խորհուրդների պրոֆեսորդասախոսական կազմը: Ուղղակի՛ առաջարկություն, որ եթե նպատակահարմար գտնեն, կարող են իրենք էլ նոր ընտրություններ անել, թարմացնել խորհրդի կազմը: Ուսանողների պարագայում դա բնականոն գործընթաց է՝ բուհն ավարտելուց հետո նրանք պետք է նորերով փոխարինվեն: Յուրաքանչյուր ուսումնական տարվա սկզբին այդպիսի անհրաժեշտություն է առաջանում»,- ասաց Լուսինե Գրիգորյանը:

«Բարձրագույն եւ հետբուհական մասնագիտական կրթության մասին» օրենքի պահանջն է, որ բուհի խորհուրդը պետք է ձեւավորվի տվյալ հաստատության պրոֆեսորադասախոսական կազմից, ուսանողության ներկայացուցիչներից, ինչպես նաեւ հիմնադրի եւ լիազորված մարմնի ներկայացուցիչներից: 2005 թվականին ընդունված կառավարության N 975-Ն որոշմամբ էլ ամրագրվում է, որ այս խմբերից յուրաքանչյուրը պետք է կազմի խորհրդի անդամների 25 տոկոսը: «Հիմնադրի եւ լիազոր մարմնի ներկայացուցիչները պետք է փոխվեն, որովհետեւ մարդիկ կան, որոնք այլեւս պաշտոններ չեն զբաղեցնում ու չեն կարող ներկայացնել հիմնադրին կամ լիազոր մարմինը»,- շարունակեց նախարարության իրավաբանական վարչության պետը:  

Նկատեցինք, որ ոլորտին առնչվող իրավական փաստաթղթերում մեզ չի հանդիպել դրույթ, որի համաձայն կառավարության ու նախարարության ներկայացուցիչները բուհերի խորհուրդներում նշանակվում են ի պաշտոնե: «Ամեն դեպքում «Հիմնադրամների մասին» օրենքում կա հոգաբարձուների խորհրդի լիազորությունների դադարման վերաբերյալ առանձին հոդված, ըստ որի՝ հիմնադիրը կարող է ցանկացած պահի փոխել իր անդամներին, եւ որեւէ կետ չկա, որն արգելի դա: Եթե նախկին նախարար կամ մեկ այլ նախկին պաշտոնյա ընդգրկված է այդ բուհի խորհրդում, պարզ է, որ չի կարող լիարժեք ներկայացնել հիմնադրին»,- պատասխանեց վարչության պետը:

Բուհերի մեծ մասը հիմնադրամի կարգավիճակ է ստացել, իսկ «Հիմնադրամների մասին» օրենքի 23-րդ հոդվածում, որը վերաբերում է խորհրդի անդամների լիազորությունները դադարեցնելուն, մասնավորապես նշվում է, որ հոգաբարձուների խորհրդի անդամի լիազորությունը դադարում է «նրան առաջադրած անձի որոշմամբ, եթե նրան առաջադրել է Հայաստանի Հանրապետությունը կամ համայնքը» եւ «եթե նա նշանակվել է ի պաշտոնե՝ նրա զբաղեցրած պաշտոնին այլ անձ նշանակելու կամ նրա զբաղեցրած պաշտոնի վերացման դեպքում»:

Ինչ վերաբերում է գործող իշխանությունները նախորդների գործելաոճը շարունակելու մեղադրանքին, ապա կառավարության վերը նշված որոշման պահանջներից է, որ կառավարության անունից վարչապետի առաջադրած անդամները պետք է լինեն պետական պաշտոն զբաղեցնող անձինք: Որոշումն էլ իր հերթին բխում է «Բարձրագույն եւ հետբուհական մասնագիտական կրթության մասին» օրենքից: «Բարձրագույն կրթության մասին» նոր օրենքի նախագիծն այս առումով որոշակի սահմանափակումներ է նախատեսում, որի համաձայն՝ քաղաքական պաշտոն զբաղեցնող անձինք ու մարզպետներն իրավունք չպիտի ունենան ընդգրկվել բուհերի խորհուրդների կազմում, բայց այդ օրենքը դեռեւս ընդունված չէ: «Դա վերանայման փուլում է, մինչեւ նոյեմբերի վերջ կամ դեկտեմբեր նորից հանրային քննարկումներ կսկսվեն ու մինչեւ տարվա վերջ ներկայացնենք Ազգային ժողով»,- ասաց ԿԳՆ իրավաբանական վարչության պետ Լուսինե Գրիգորյանը: