Իսկ դու ունե՞ս մազերդ կապույտ ներկելու իրավունք

ՀՀ քաղաքացի, 19-ամյա Ասյա Խաչատրյանի հետ Արցախում տեղի ունեցածը լայնորեն քննարկվում է սոցցանցերում: Ճակատագրի բերումով Ստեփանակերտում հայտնված, կապույտ ներկած մազերով երիտասարդ, անպաշտպան աղջկան բախտ է վիճակվել շփվել ոստիկանության հետ: Ապօրինի ազատազրկում, բռնի գործողություններ, բազմաթիվ ապօրինություններ իրավապահների կողմից...Ու այստեղ, ըստ էության, նշանակություն չունի, թե որտեղ է դեպքը տեղի ունեցել: Նույնը կարող էր տեղի ունենալ եւ շատ հաճախ տեղի է ունենում Երեւանում կամ ցանկացած մարզում: Պարզապես, երբ դա տեղի է ունենում Արցախում, առավել սուր է ընկալվում: 

Մարդու իրավունքները եւ ազատությունը վիրտուալ ձեւակերպումներ չեն, որ «ստատուսի» ձեւով գրված են ֆեյսբուքում կամ օդնոկլասնիկիում: Դրանք շատ կոնկրետ, շոշափելի, «քաշ» ու «ծավալ» ունեցող հասկացողություններ են: Դրանք բոլորիս, այդ թվում՝ նաեւ կոնկրետ Ասյա Խաչատրյանի ունեցած, վաստակած, ի ծնե նրա սեփականությունը հանդիսացող, նրանից անբաժանելի, անքակտելի հասկացողություն է, որի պահպանումը պետության ամենակարեւոր գործառույթն է: Բոլոր մնացած գործառույթները ածանցյալ են հենց սրանից: Եթե պետությունը հարկեր է հավաքում ու ուղղում այն սահմանների պաշտպանությանը, ոստիկանությանը, առողջապահությանը, կրթությանը, ապա դա անում է, որպեսզի Ասյա Խաչատրյանի ազատությունն ու նրա իրավունքները չոտնահարվեն: Պետության գոյության ամբողջ իմաստն ու բովանդակությանը հենց դա է: Սա՝ տեսականորեն: Սա՝ որպես գաղափարախոսություն: Գործնականում, ցավոք, այդպես չէ:

Գործնականում ոչ միայն օրենսդիր, գործադիր ու դատական իշխանությունները չեն պատկերացնում պետության այս պարզ, իրական գործառույթը, այլ նաեւ հասարակության մի ծանրակշիռ հատվածը: Մասնավորապես, սոցցանցերում օգտատերերից շատերը դատափետում էին Ասյա Խաչատրյանին, ինչ-որ մանրամասներ գրում նրա անձնական կյանքից, աշխատանքից... Բայց փաստն այն է, որ որեւէ մեկը չի բերում որեւէ փաստ, որ երիտասարդ աղջիկը արել է որեւէ բան, որը սահմանված է քրեական կամ վարչական օրենսգրքերով: Փոխարենը բերվում են դավադրությունների տեսություններ: Իբր՝ մինչեւ Սերժ Սարգսյանի վարչապետ դառնալը ջհուդամասոնական եւ համաշխարհային իմպերիալիզմի ուժերը եւ նրանց հայաստանյան գրանտակեր էմիսարները այսպիսի թեմաներ դեռ շատ են նետելու հրապարակ: Մյուս մասը ավելի «իրատես» է: Ասում են՝ դե հասկանում եք, պատերազմող երկիր է, երեւի կասկածել են, թե «շպիոն» է: Մի խումբ էլ կա, ասում են՝ դե ղարաբաղցիները մի քիչ ավանդապաշտ են, կապույտ մազերով ու փողոցում ծխող աղջիկը ուշադրություն է գրավել... Իսկ Արցախից մի ակտիվ «լրագրողուհի» էլ գրել է, թե Արցախում պայքար է մղում անընդունելի բարքերի դեմ:

Բայց ամբողջ ճշմարտությունն այն է, որ ջհուդամասոնները այդ երիտասարդ աղջկան չեն տարել ոստիկանությունում ծեծել, դա արել են մեր՝ արցախցի ոստիկանները: Ակնհայտ է, որ այդ աղջիկը «շպիոն» չէ, եւ ոստիկանները քաջ գիտակցել են դա: Իսկ այն, որ ավանդապաշտությունը աշխարհագրական դիրքով պայմանավորված չէ, կարելի է համոզվել նրանից, թե որքան զերծ են այդպիսի բարդույթներից Երեւանում ապրող երեւանցիները, արցախցիները, նոյեմբերյանցիները, գյումրեցիները, ապարանցիները, վանեցիները...: Ինչ անընդունելի բարքերի մասին է խոսքը, որտեղ են դրանք հստակ ձեւակերպված, ով է որոշում, թե որոնք են: Շատերի համար կարող է «բեղ պահելը» համարվել անընդունելի, ուրեմն ի՞նչ, բոլոր բեղավորներին տանենք «քաղմաս» ծեծե՞նք: Փողոցում ծխելը, եւ ընդհանրապես ծխելը վատ է՝ շատ վատ: Բայց վատ է առողջության համար եւ ոչ ավելին:

Իսկ ամենասարսափելին այն է, որ Ասյա Խաչատրյանին ազատությունից զրկելը, նրա նկատմամբ բռնություն կիրառելը արդարացնելու համար ոմանք «բա դրա համար ենք արյուն թափել», կամ «խրամատներում զինվորներ են կանգնած...» տիպի արտահայտություններ են թույլ տալիս:

Այս ձեւակերպումների ֆոնին կարելի է արդարացնել ամեն ինչ, բացարձակապես ամեն ինչ: Ու եթե դա ընդունենք որպես մեկնակետ, նույնիսկ չենք էլ նկատի, թե ինչպես ենք կորցնելու այն, ինչի համար արյուն ենք թափել:

Ասյա Խաչատրյանի հետ տեղի ունեցածի՝ հասարակության մի մասի այսպիսի ընկալումը առնվազն պետք է տարօրինակ գնահատել. մի կողմից, պայմանական ասած՝ «կապույտ մազերի» նկատմամբ ընդգծված  անհանդուրժողականություն, մյուս կողմից՝ գրեթե լիակատար անտարբերություն կաշառակերության, հովանավորչության, անպատժելիության, թալանի նկատմամբ: Այնինչ տրամաբանությունը հուշում է, որ պետք է ճիշտ հակառակը լիներ:

Եթե մի կողմ թողնենք հասարակության մի հատվածի ընկալումները եւ վերադառնանք իրավական ձեւակերպումների, տեղի է ունեցել քրեական հանցագործություն մարդու հիմնարար ազատությունների դեմ, ոստիկանները չարաշահել են իրենց դիրքը, բռնություն են գործադրել անձի նկատմամբ, անցել են իրենց լիազորությունները...Այ, սրանք քրեական օրենսգրքով հստակ սահմանված արարքներ են, որոնք հստակ սահմանված պատիժներ են ենթադրում: 

Բայց ինչ-որ բան հուշում է, որ որեւէ մեկը չի պատժվելու: Ամենայն հավանականությամբ, ոստիկանությունը արմատապես կհերքի քաղաքացու պնդումները, կարող է նույնիսկ ասել, թե նրան ընդհանրապես որեւէ ոստիկան չի տեսել, քաղաքացուն կմեղադրեն, թե սուտ է խոսում, կրկին կմեղադրեն գրանտակերների շահերը սպասարկելու, հայաստանցու-ղարաբաղցու միջեւ սեպ խրելու համար: 

Ու սա ամենասպասված սցենարն է: Մենք ականատես ենք եղել Բերձորի դեպքերին, երբ Արցախի ոստիկանությունը բազմաթիվ տեսախցիկների առաջ մեթոդաբար ու համառորեն ջարդում է բազմաթիվ մեքենաներ, ծեծում մարդկանց, ու ոչ ոք դրա համար լուրջ պատիժ չի կրել: Տեսել ենք արցախցի Հայկ Խանումյանի հետ տեղի ունեցածը...: Այս ընթացքում Արցախում եւ Հայաստանում որեւէ բան փոխվե՞լ է: Ոչինչ:

Խմբագրականը տպագրվել է «Հայկական ժամանակ» օրաթերթի մարտի 28-ի համարում:

Տպել
7873 դիտում

Դեկտեմբերի 3-ը հաշմանդամություն ունեցող անձանց միջազգային օրն է․ ՄԻՊ-ը հանդես է եկել տեսաուղերձով (տեսանյութ)

Հ19 հանրապետական նշանակության ավտոճանապարհի Օշականի հատվածը միակողմանի փակ է

ՀՀ տարբեր տարածաշրջաններում ձյուն է տեղում, Վայքի ավտոճանապարհներին խիտ մառախուղ է

ԱԱ-2022. հայտնի են փլեյ-օֆֆ ուղեգրեր նվաճած 16 հավաքականները

Սյունիքում և Արագածոտնում ձյուն է տեղում. Ամբերդ ամրոց և Քարի լիճ տանող ավտոճանապարհները փակ են

Վարդենյաց լեռնանցքում, Դիլիջանի ոլորաններում, Սյունիքում մառախուղ է․ կան փակ ճանապարհներ

Իսպանացի պատգամավորը Ջերմուկում ծանոթացել է ադրբեջանական ագրեսիայի հետեւանքներին (լուսանկարներ)

Տոնածառ, լուսային զարդարանքներ. Երևանի որ վարչական շրջանն ինչպես է դիմավորելու Նոր տարին, և որքան գումար է հատկացվել

Շահումյան գյուղի տներից մեկում բռնկված հրդեհից հետո ծխահարված դի է հայտնաբերվել

Մեխը խփել, հագնել սրբի շորեր, սկսել պայքարել մշակութային արժեքներ մեխողների դեմ. Դավոյանը՝ 5-րդ ալիքի օպերատորի մասին

««Եվրատեսիլ»-ի իրական կախարդանքը». լուսանկարներ՝ տոնական Երևանից

Հիմնանորոգվում է Գոշավանքի հանրապետական նշանակության ավտոճանապարհը

Ողբերգական դեպք Արմավիրի մարզի գյուղերից մեկում. 2․5 ամսական տղա երեխան մահացած տեղափոխվել է հիվանդանոց

Պետք է մարդիկ զգան տոնական տրամադրությունը. շոուբիզնեսի ներկայացուցիչները՝ քաղաքի ամանորյա զարդարանքի մասին

Տեսնես Ժուռնալիստների միությունն ու Սաթիկ Սեյրանյանը կանդրադառնա՞ն սույն լրագրողական շեդեվրին. Ստյոպա Սաֆարյան

Հայաստանը դարձնել ավելի դիմակայուն երկիր. տեղի է ունեցել «Թվինինգ» ծրագրի փակման արարողությունը

Բյուրեղավանի գործող համայնքապետը լեգիտիմ չէ. «քաղաքական կրկնագողությանը» վերջ ենք դնելու. Վլադիմիր Վարդևանյան

ԿԳՄՍ նախարարի տեղակալ Կարեն Թռչունյանն առցանց ձևաչափով մասնակցել է Տոկիոյի կոնվենցիայի չորրորդ համաժողովին

Երկրաշարժ Մեղրիից 7 կմ հյուսիս-արևելք․ ցնցումները զգացվել են Ագարակում, Կապանում, Շվանիձորում ու Ալվանքում

«Դատապարտյալների հիվանդանոց» և «Սևան» ՔԿՀ-ներում կանխել են արգելված իրերի փոխանցումները

Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորությամբ կայացել է Հաշմանդամություն ունեցող անձանց հարցերով զբաղվող ազգային հանձնաժողովի նիստ

Շահումյան գյուղի տներից մեկում ծուխ է․ ներսում քաղաքացի կա

ՀՀ վարչապետին ներկայացվել է Տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարության 2022թ. գործունեության կատարողականը

Պեստիցիդների ներմուծման պահանջները կխստացվեն․ թունաքիմիկատների գրանցման համար սահմանվել է հստակ ժամկետ

Մեծ պատիվ է Հայաստանում ներկայացնել Եգիպտոսը․ Սերենադ Սոլիման Գամիլը իր հավատարմագրերի պատճենն է հանձնել

ՀՀ մարդու իրավունքների պաշտպանի աջակցությամբ քաղաքացին ստացել է ԽՍՀՄ Խնայբանկի իր ավանդի փոխհատուցումը

Արցախը չի լինելու Ադրբեջանի կազմում, հայ-ադրբեջանական հարաբերության կարգավորումը չպետք է կապված լինի ԱՀ կարգավիճակի հետ

Պաշտպանության նախարարը և ԶՈՒ ԳՇ պետը հանդիպել են ուսումնական գումարտակի զինծառայողների հետ (լուսանկարներ)

Հերիքյանը, չլսելով հարցը, ասաց՝ երեկոյան կանդրադառնան Կառավարության շենքի պատի մեջ «բոլտ» մտցնող օպերատորի տեսանյութին

«Մանկական Եվրատեսիլ»-ի ո՞ր հաղթողներն են ժամանում Երևան

Ամերիաբանկը The Banker ամսագրի կողմից ճանաչվել է 2022 թ. տարվա բանկը Հայաստանում

Ողբերգական դեպք Երևանում․ Կիևյան կամրջի տակ հայտնաբերվել է 24-ամյա երիտասարդի դի․

ԿԳՄՍՆ-ում պարգևատրվել են մասսայական սպորտի միջոցառումների այս տարվա հաղթողներն ու մրցանակակիրները

Քաղաքացին իրավունք չունի մետաղական ձողով հարձակվել ոստիկանի վրա. Ֆիդանյանը՝ Լոռիում տեղի ունեցած միջադեպի մասին

ԿԸՀ-ն ձևավորել է Ընտրատարածքային ընտրական հանձնաժողովների կազմերը․ նշանակվել է առաջին նիստի օրը

Շարունակվում են Սուրեն Պապիկյանի այցերը զորամասեր

Հայտնվել են կադրեր՝ ինչպես է օպերատորը Կառավարության շենքի պատերից մեկի մեջ հեղույս մտցնում ու նկարահանում (տեսանյութ)

Ժամը 17։00-ի դրությամբ Ապարանի տարածաշրջանի ավտոճանապարհներին մառախուղ է, տեսանելիությունը՝ 80-100 մետր

Ադրբեջանն առավելապաշտական ձգտումներով խոչընդոտում է տարածաշրջանում խաղաղության հաստատմանը․ Միրզոյանը՝ Գալագերիին

Նոր նշանակում ՀՀ քննչական կոմիտեում