Վանաձորում լինելու են արտահերթ ընտրություններ․ խմբագրական

Լուրը, թե Սահմանադրական դատարանը բավարարել է ԱԺ ԵԼՔ խմբակցության նախաձեռնած դիմումը եւ հակասահմանադրական է ճանաչել Վանաձորի քաղաքապետի վիճահարույց ընտրություններից հետո Վանաձորի ավագանու գործունեությունն ու կայացրած որոշումները, կայծակնային արագությամբ տարածվեցին մամուլում։ Եւ այս լուրից հետո հանրության շրջանում՝ Վանաձորի ավագանու արտահերթ ընտրությունների սպասում է առաջացել։ Նման սպասումը տրամաբանական է, որովհետեւ եթե Վանաձորի ավագանու գործունեությունը հակասահմանադրական է, ուրեմն այդ մարմինը պետք է լուծարվի եւ տեղի ունենան արտահերթ ընտրություններ։ Եւ դա ուղղակիորեն բխում է Սահմանադրական դատարանի որոշումից։ 

2016 թվականի աշնանը Վանաձորում առաջին անգամ քաղաքապետի եւ ավագանու ընտրությունները տեղի ունեցան համամասնական ընտրակարգով։ Եւ ընտրությունների արդյունքում ՀՀԿ-ն եւ նրա կոալիցիոն գործընկեր ՀՅԴ չստացան ավագանու 33 մանդատների մեծամասնությունը, միասին ստանալով ընդամենը 15 մանդատ։ Մյուս խմբակցությունները՝ «Լուսավոր Հայաստան» կուսակցությունը, ՕԵԿ-ը, ԲՀԿ-ն, Վանաձորի ավագանիում ունեն մեծամասնություն՝ 18 մանդատ․ ԼՀԿ-ն 10, ՕԵԿ-ը՝ 5, ԲՀԿ-ն 3։ Եւ ահա, Վանաձորի քաղաքապետի ընտրություններից առաջ երեք ուժերը հուշագիր ստորագրեցին, որ պաշտպանելու են «Լուսավոր Հայաստան» կուսակցության քաղաքապետի թեկնածու Քրիստ Մարուքյանին։ Քաղաքապետին պետք է ընտրեր ավագանին եւ ակնհայտ էր թվում, որ Վանաձորի քաղաքապետ պետք է ընտրվի հենց Մարուքյանը։ Բայց տեղի ունեցավ «հրաշք»․ քաղաքապետի ՀՀԿ-ական թեկնածուն փակ գաղտնիք քվեարկության արդյունքում ստացավ 19 ձայն եւ հռչակվեց Վանաձորի քաղաքապետ։

Ակնհայտ էր, որ ինչ-ինչ լծակների գործադրման արդյունքում ՀՀԿ-ն կարողացել էր ավագանու երեք ընդդիմադիր անդամի ստիպել քվեարկել Ասլանյանի օգտին եւ դեռ այն ժամանակ սոցիալական ցանցերում համոզմունք կար, որ հուշագրին դավաճանածները ՕԵԿ-ից են։

Այս խայտառակ իրադարձությունից հետո ԼՀԿ, ՕԵԿ եւ ԲՀԿ խմբակցությունները հայտարարեցին, որ բոյկոտելու են Վանաձորի ավագանու նիստերը։ Սա տրամաբանական քայլ էր, որովհետեւ ՀՀԿ-ն ու ՀՅԴ-ն միասին չէին կարող ավագանիում քվորում ապահովել, այսինքն՝ ավագանու նիստեր չէին կարող տեղի ունենալ եւ Վանաձորի ապօրինի ընտրված քաղաքապետը կհայտնվեր ըստ էության անգործունակ վիճակում։ Այս պարագայում նա չէր կարող օգտվել նաեւ դավաճանների ծառայություններից, որովհետեւ բոյկոտին չենթարկվող «ընդդիմադիրները» միանգամից կբացահայտվեին եւ կարժանանային հանրության դատապարտմանը։ Ահա մի քանի ամիս կաթվածահար մնալով, Վանաձորի ՀՀԿ-ական մեծամասնությունը իբր լուծում գտավ։ Հղում անելով «Տեղական ինքնակառավարման մասին» օրենքի 64 հոդվածի 4-րդ մասին, որտեղ ասվում է․ «Ավագանու որոշումները, հայտարարությունները և ուղերձներն ընդունվում են նիստին ներկա ավագանու անդամների ձայների մեծամասնությամբ, բայց ոչ պակաս, քան ավագանու անդամների ընդհանուր թվի մեկ քառորդով»՝ Մամիկոն Ասլանյանը եւ իր համախոհները 15 հոգով ավագանու նիստեր էին անում եւ «որոշումներ» կայացնում։ Նրանք անտեսում էին, որ օրենքի մեկ այլ դրույթ, որը հստակ սահմանում է, որ նույն օրենքի 16-րդ հոդվածի 3-րդ մասը սահմանում է․ «Համայնքի ավագանու նիստն իրավազոր է, եթե նիստին ներկա է ավագանու անդամների` օրենքով սահմանված թվի կեսից ավելին»: Այսինքն՝ Վանաձորի ավագանու որեւէ նիստ իրավազոր չի կարող լինել, եթե նրան չի մասնակցում ավագանու առնվազն 17 անդամ։

Ահա նման ոչ իրավազոր նիստերով Վանաձորի ավագանին սկսած 2017թ․ մարտից ընդունել էր մի շարք կարեւոր որոշումներ։ Հաստատված է համարել Վանաձորի 2017թ․ բյուջեն, քաղաքի զարգացման ռազմավարական ծրագիրը եւ այլն։ ԵԼՔ-ի նախաձեռնած դիմումի հիման վրա ՍԴ-ն, ուրեմն, հակասահմանադրական է ճանաչել «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքի 64-րդ հոդվածի վերը նշված դրույթը եւ Վանաձորի ավագանու՝ անքվորում նիստերում ընդունված որոշումները։  

Դե յուրե՝ այս որոշումը նաեւ նշանակում է, որ Վանաձորի ավագանու գործունեությունը պետք է դադարեցվի եւ տեղի ունենան արտահերթ ընտրություններ։ Բանն այն է, որ «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 5-րդ մասը ասում է․ «Ավագանու լիազորությունները վաղաժամկետ դադարեցվում են, եթե ավագանու անդամների կողմից ավագանու նիստի իրավազորությունը չապահովվելու պատճառով վեց ամիս անընդմեջ ավագանու նիստ չի կայանում»։

Մինչեւ հիմա կառավարությունը պնդում էր, թե Վանաձորի ավագանու նիստեր կայանում են՝ հղում անելով օրենքի 64-րդ հոդվածի 4-րդ մասին։ Բայց հիմա ՍԴ-ն որոշել է, որ Վանաձորի ավագանու նիստեր չեն կայացել, այն ինչ կայացել է՝ չի կարող համարվել Վանաձորի ավագանու նիստ։ Հետեւաբար՝ Վանաձորի ավագանու նիստեր՝ քվորումի բացակայության պատճառով չեն կայանում արդեն մեկ տարուց ավելի, մինչդեռ օրենքը արտահերթ ընտրություններ պահանջում է ավագանու նիստերի՝ առնվազն վեց ամիս չկայանալու պարագայում։ Սա նշանակում է, որ Վանաձորում պետք է տեղի ունենան արտահերթ ընտրություններ։ Եւ դա օրենքի իմպերատիվ պահանջ է։