Սերժ Սարգսյանը էլի հույսը դրել է Չինաստանի վրա. մեր տնտեսությունը Չինաստանին չի գրավում

Նախօրեին Սերժ Սարգսյանը խորհրդակցություն էր անցկացրել «հայ-չինական համագործակցության օրակարգի հարցերի շուրջ», որին մասնակցել է Չինաստանում ՀՀ դեսպան Սերգեյ Մանասարյանը: Այս իրադարձության վերաբերյալ տարածված պաշտոնական հաղորդագրությունը առաջին հայացքից սովորական է ու արտառոց ոչինչ չի պարունակում:

Բայց դա՝ միայն առաջին հայացքից: Խորհրդակցության ժամանակ Սերժ Սարգսյանի հայտնած մտքերը շատ կարեւոր իրավիճակ են բացահայտում: « Մեզ համար, իհարկե, շատ մեծ հետաքրքրություն է ներկայացնում Չինաստանի նախագահ Սի Ծինփինի կողմից նախաձեռնած «Մեկ գոտի, մեկ ճանապարհ» ծրագիրը, եւ այս ծրագրի իրականացման գործում մենք անպայման պետք է ակտիվ ներգրավվածություն ունենանք մեր մասով: Չինական ընկերություններն արդեն իսկ մասնակցում են Հյուսիս-հարավ ճանապարհի կառուցմանը, բայց մենք պետք է նաեւ անպայման դիտարկենք նրանց մասնակցությունը պետություն-մասնավոր համագործակցության տեսանկյունից: Եվ ես չեմ բացառում, որ չինական ընկերությունների հետաքրքրությունը՝ սեփական միջոցներով կառուցելու ճանապարհի մեկ հատվածը, կարող է շատ իրատեսական լինել, եւ դա մեզ համար կլինի այդ ներդրումների ներգրավում»,- խորհրդակցության ժամանակ, ըստ հաղորդագրության, ասել է Սերժ Սարգսյանը:

Ընդամենը երկու տարի առաջ` 2015 թվականի մարտին Սերժ Սարգսյանը պետական այցով մեկ-նել էր Չինաստան:  Մի հատված՝ Պեկինում նրա ունեցած ելույթից. «Հայաստանը ողջունել է Չինաստանի նախագահ պարոն Սի Ծինփինի կողմից առաջ քաշված Մետաքսի ճանապարհի տնտեսական գոտի ձեւավորելու վերաբերյալ գաղափարը: ... Հուսով եմ, որ մեր օրերի Մետաքսի ճանապարհի հայաստանյան հատվածով անցնող հարավային երկաթուղու կառուցման ծրագիրը կլինի մեկն այն նախագծերից, որ կոչված են նպաստելու նշյալ տնտեսական գաղափարի իրականացմանը: Այս առումով Հայաստանն ակնկալում է չինական ընկերությունների ակտիվ մասնակցությունը Հայաստան-Իրան երկաթուղու կառուցման գործում...»,- ասել էր Սերժ Սարգսյանը:

Երկու տարվա վաղեմության այս ելույթը բնույթով շատ նման է նախօրեի ելույթին, այնպես չէ՞: Միայն «Մետաքսի ճանապարհի» փոխարեն Սերժ Սարգսյանը խոսում է «Մեկ գոտի, մեկ ճանապարհ» ծրագրի մասին, իսկ Իրան-Հայաստան երկաթուղուն փոխարինել է «Հյուսիս-հարավ» ավտոմայրուղին: Ի՞նչն է այստեղ կարեւոր: Դե այն, որ Իրան-Հայաստան երկաթուղին արդեն դուրս է եկել շրջանառվող թեմաների ցանկից, նորություն չէ: Այդ մասին նույնիսկ ստանդարտ ելույթներում այլեւս չեն խոսում ահագին ժամանակ: Սերժ Սարգսյանի խոսքից պարզ է դառնում, որ Հյուսիս-հարավ մայրուղու կառուցումը նույնպես հարցականի տակ է: Խնդիրն այն է, որ տարիներ առաջ, երբ նոր էր ներկայացվում մայրուղու ծրագիրը, այն գնահատվում էր մինչեւ մեկ միլիարդ դոլար, որի ֆինանսավորումը վարկի տեսքով իրականացնելու էր Ասիական զարգացման բանկը: Մի ինչ որ պահից արդեն սկսեցին խոսել այն մասին, որ ծրագիրը ավատին հասցնելու համար կպահանջվի 1.5 միլիարդ դոլար: Հիմա արդեն կան ոչ պաշտոնական հաշվարկներ, որոնց համաձայն՝ եթե նույնիսկ 2 միլիարդ դոլարով ավարտենք, դա կլինի շատ մեծ հաջողություն: Ու եթե այդ 2 միլիարդը լինի վարկ, ապա դրա տակից մեր նվազ տնտեսությունը դուրս գալ չի կարող: Ու հիմա խոսվում է վարկի փոխարեն ներդրումներ բերելու մասին, որի արդյունքում ճանապարհի որոշ հատվածներ պետք է դառնան վճարովի: Գաղափարը, իհարկե, արժանի է քննարկման, եւ դրա մեջ արտառոց ոչինչ չկա: Բայց ամբողջ խնդիրն այն է, որ նման ներդրումներ անելու ցանկություն դեռ ոչ ոք չի հայտնել` ներդրումների վերադարձի հեռանկարները բիզնես տեսանկյունից չափազանց աղոտ են:

Արդյոք իրատեսակա՞ն է սպասել, որ Չինաստանը իր հզոր տնտեսությամբ եւ ֆինասական մեծ հնարավորություններով հանդես կգա որպես ներդրող: Այս հարցի պատասխանը գտնելու համար ուսումնասիրենք, թե որքանով է մեր տնտեսությունը հետաքրքրիր չինական ընկերությունների համար: Մի քանի վիճակագրական տվյալ: Անցած տարվա ընթացքում մեր տնտեսության մեջ չինական ներդրումների ծավալը կազմել է... 0 դոլար: Նախորդ տարվա ընթացքում չինական ներդրումների ծավալները կազմել են 0 դոլար....: Եվ այսպես շարունակ: Այլ կերպ ասած, չինական կապիտալի համար Հայաստանը հետաքրքրիր չէ: Իսկ գուցե մեր ապրանքներն են հետաքրքրում Չինաստանին: Ըստ պաշտոնական վիճակագրության՝ Հայաստանից Չինաստան արտահանման ծավալները անցած տարի կազմել են 96 միլիոն դոլար: Տպավորիչ թիվ է: Սակայն այդ 96-ից 63.1 միլիոնը պղնձի խտանյութն է, 32.6 միլիոնը` թանկարժեք մետաղների հանքաքար: Ստացվեց 95.7 միլիոն: Այսինքն, մենք Չինաստանին հետաքրքրող ապրանք չունենք:

Հայ- չինական հարաբերությունները բավականին ջերմ են, բայց դրանք ամենեւին տնտեսությանը չեն վերաբերում: Չինաստանը մեծ օգնություն է ցուցաբերել Հայաստանին: Մասնավորապես հսկայական դրամաշնորհներ է տրամադրել, որի հաշվին ձեռք է բերվել չինական գյուղտեխնիկա, տրանսպորտային միջոցներ եւ այլն: Սակայն այդ հարաբերությունները ոչ մի կերպ չեն տեղափոխվում բիզնես տրամաբանության մեջ: 

Մի խոսքով, չափազանց քիչ հավանական է, որ չինական կապիտալը կգա Հայաստան: Ամենեւին այնպես չէ, որ դա Չինաստանի ղեկավարության կայացրած ինչ- որ քաղաքական որոշում է: Պարզապես կոռուպցիան, բիզնեսի ու իշխանության սերտաճումը, օլիգոպոլ համակարգը մեր տնտեսությունը անհրապույր են դարձնում ներդրումների համար ընդհանրապես: Ու փոխանակ այս արատները վերացնելու ուղղությամբ քայլեր ձեռնարկելու՝ Սերժ Սարգսյանը նախընտրում է ելույթներ ունենալ անհավանական ծրագրերի մասին ու փորձում տպավորություն ստեղծել, որ ամեն ինչ արել է ներդրումներ ներգրավելու համար: Այդպես չի լինում. կապիտալը ականջներով չէ, որ առաջնորդվում է:

Տպել
5069 դիտում

Թրամփը նոր մամուլի քարտուղար է նշանակել. նախագահի պաշտոնավարման 3 տարում նա 4-րդ խոսնակն է

Բորիս Ջոնսոնը շարունակում է մնալ ինտենսիվ թերապիայի բաժամունքում. վիճակը կայուն է

Ստուգվել են զինծառայողների մասնագիտական գիտելիքները. ՊՆ

ԱՄՆ-ը մահերի թվի նոր ռեկորդ է սահմանում, Եվրոպան ազդարարում է համաճարակային ճգնաժամի թուլացման մասին

Հաստատված կորոնավիրուսային հիվանդությամբ 758 պացիենտ բուժում է ստանում. 4571 թեստ բացասական արդյունք է գրանցել

Միայնակ տարեցներն ու հաշմանդամություն ունեցողները մեկ ամիս սննդի ու հիգիենիկ պարագաների կարիք չեն ունենա

Ոստիկանության Մաշտոցի բաժնի ծառայողները մեքենաներից կատարված գողություններ են բացահայտել

9 հակաճգնաժամային միջոցառումների շրջանակներում բաշխվել է 3 միլիարդ 670 միլիոն դրամ. վարչապետ

Ալափարսում հայտնաբերվել է առանց համապատասխան փաստաթղթերի կրային թերթաքարով բեռնված «Զիլ» մակնիշի մեքենա

Ձեզ լուրջ պահեք, մեզ հետեւում են. ֆեյսբուքն օգտատերերի մասին տեղեկություններ կտրամադրի COVID-19-ի դեմ պայքարի համար

Ելակը մտավ զորամաս. վարչապետ (տեսանյութ)

Մուլտի գրուպի տնօրեն Սեդրակ Առուստամյանի գործով նախաքննությունն ավարտվել է

Պարենային եւ պաշտպանական միջոցներ կտրամադրվեն Արագածոտնի միայնակ տարեցներին, հաշմանդամություն ունեցող եւ խոցելի անձանց

Այս պահին Արցախի բուժհաստատություններում մեկուսացված քաղաքացիներ չկան. Արցախ/Տեղեկատվական շտաբ

Անցկացվել է զորավարժություն՝ մարտական հրաձգությամբ

«Նախագահի պաշտոնը զբաղեցրած մարդը ո՞նց չի ընկալում՝ ինչ ենք ասում». Քոչարյանը պնդում է՝ Սարգսյանի պայմանը կբավարարվի

Սպիտակի քաղաքային զբոսայգուց 28-ամյա երիտասարդ է բերման ենթարկվել

Բակո Սահակյանն անցկացրել է խորհրդակցություն. քննարկվել են կորոնավիրուսի տարածման դեմ պայքարի միջոցառումները

Պետության աջակցությունից օգտվող շահառուների շրջանակն ընդլայնելու նպատակով քննարկվել են նոր առաջարկություններ

Ժամեր անց Երեւանում վայրէջք կկատարի Չինաստանից բժշկական պարագաների եւ սարքավորումների խմբաքանակ տեղափոխող ինքնաթիռը