2018 թվականի ֆուտբոլի Աշխարհի առաջնությունից ՖԻՖԱ-ն ռեկորդային շահույթ է ստանալու

Նախօրեին Ռուսաստանի կառավարությունը ուղղում է մտցրել 2018 թվականին  Ռուսաստանում կայանալիք ֆուտբոլի Աշխարհի գավաթի («ԱԳ 2018») խաղարկության նախապատրաստական աշխատանքների ծախսերի նախահաշվում. այն ավելացել է մոտ 19 միլիարդ ռուբլիով: Հաստատված նոր նախահաշվի համաձայն՝ «ԱԳ 2018»-ը պատշաճ մակարդակով կազմակերպելու համար Ռուսաստանը ծախսելու է մոտ 640 միլիարդ ռուբլի կամ մոտ 16 միլիարդ ԱՄՆ դոլար՝ սա ռեկորդային գումար է ֆուտբոլի աշխարհի առաջնությունների պատմության համար, ընդ որում բիզնեսի եւ ներդրումային նախագծերի գնահատմամբ մասնագիտացած միջազգային խոշորագույն ընկերություններից շվեյցարական «Swiss Appraisal»-ի հաշվարկների համաձայն՝ ֆուտբոլի միջազգային ֆեդերացիայի՝ ՖԻՖԱ-ի շահույթը կազմելու է նույնպես ռեկորդային՝ մոտ 6, 4 միլիարդ ԱՄՆ դոլար:

Համաձայն «Swiss Appraisal»-ի մասնագետների հաշվարկների, ՖԻՖԱ-ի շահույթի առյուծի բաժինը կազմում են «ԱԳ 2018»-ի խաղերի հեռարձակման իրավունքների վաճառքից եւ հովանավորներից ստացվող գումարները, որոշակի շահույթ են ապահովում տոմսերի վաճառքից ստացվող գումարները: Ընդ որում, համաձայն կարգի՝ կազմակերպիչ երկիրը այս շահույթներից ստանում է միայն տոմսերի վաճառքի գումարների 70 տոկոսը: Կանխատեսումների համաձայն «ԱԳ 2018»-ի ժամանակ կայանալիք 64 հանդիպումների տոմսերի վաճառքից ստացվելու է մոտ 700 միլիոն ԱՄՆ դոլարի շահույթ, որից մոտ 500 միլիոնը ստանալու է Ռուսաստանը:

Այս թվերը «հասկանալու» համար թերեւս արժե համեմատել դրանք աշխարհի նախորդ առաջնությունների հետ: Բայց նախ մի փոքր պարզաբանում: ՖԻՖԱ-ն աշխարհի առաջնությունների ծախսերի մասին հաշվետվություններ սկսել է ներկայացնել ԱՄՆ-ում 1994 թ. կայացած մրցաշարից հետո, իսկ շահույթի մասին հրապարակումներ հայտնվել են 1998 թ. Ֆրանսիայում կայացած մրցաշարից հետո: Աղյուսակում աշխարհի առաջնության  տարեթվից հետո նշված են կազմակերպիչ երկրի ծախսերը, ապա՝ ՖԻՖԱ-ի շահույթը (մլրդ ԱՄՆ դոլար):

 թթ.                 ծախս  ՖԻՖԱ    

1994                5,6       -            

1998                2,2       0,4         

2002                4,1       2,5         

2006                2,9       3,2         

2010                3,5       2,4         

2014                12        4,1         

2018                16,1     6,4      

Կազմակերպիչ երկրները չեն հրապարակում ֆուտբոլի Աշխարհի առաջնություններից ստացված շահույթը, բայց միջազգային վերլուծական կենտրոնների ուսումնասիրությունների արդյունքում արձանագրվել է, որ աշխարհի առաջնություններից շահույթ են ստացել ԱՄՆ-ը («ԱԳ 1994»), Ֆրանսիան (1998), Ճապոնիան եւ Հարավային Կորեան (2002), Գերմանիան (2006), Հարավ-Աֆրիկյան Հանրապետությունը (2010), իսկ ահա 2014-ին Բրազիլիայում կայացած եւ 2018-ին Ռուսաստանում նախատեսված Աշխարհի առաջնությունները կազմակերպիչ երկրների համար ֆինանսական առումով վնասաբեր են: Ռուսաստանի պարագայում, ընդ որում, այն շատ ավելի մեծ է եւ դեռ ավելանում է. սա առաջին հերթին կազմակերպչական բացթողումների, խորհրդային մտածողությամբ աշխատելու, կոռուպցիայի արդյունք է:

Ընդամենը 1-2 օրինակով կարելի է հասկանալ, թե ինչու է Ռուսաստանում կայանալիք աշխարհի առաջնության ծախսերը հասել 16 միլիարդի: Տարիներ առաջ, երբ Ռուսաստանը ներկայացրել էր «ԱԳ 2018»-ի հայտը, նշված էր, որ նոր կառուցվելիք 12 ստադիոնների համար ծախսվելու է մոտ 14 միլիարդ ռուբլի. այսօր արդեն փաստ է, որ միայն Սամարայի ստադիոնի արժեքը կազմում է մոտ 13 միլիարդ ռուբլի: Այս տարի Եվրոպա լիգայի եզրափակիչ հանդիպումը կայանալու է Ստոկհոլմի «Friends Arena» ստադիոնում: Գերժամանակակից, 50-60 հազար տեղանոց այս ստադիոնի կառուցումը սկսվել է 2009 թ. դեկտեմբերին եւ ավարտվել է 2012 թ. հոկտեմբերին, ծախսն էլ կազմել է 200 միլիոն եվրո: Սանկտ Պետերբուրգի 65 հազարանոց «Կրեստովսկի» ստադիոնում էլ պետք է կայանա 2017 թ. Կոնֆեդերացիաների գավաթի եզրափակիչը, 2018 թ. Աշխարհի առաջնության կիսաեզրափակիչը, 3-րդ տեղի համար խաղը: «Կրեստովսկի» ստադիոնի կառուցումը սկսվել է 2007 թ. այս պահին այն դեռ չի ավարտվել,  ծախսվել է արդեն մոտ 1,2 միլիարդ ԱՄՆ դոլար: