Ամառային 31-րդ Օլիմպիական խաղեր. ինչ գումարներ են ստանալու մեր մեդալակիրները

Պատմություն դարձած ամառային 31-րդ Օլիմպիական խաղերի շուրջ քննարկումները դեռ շարունակվելու են երկար, ընդ որում, քննարկումները վերաբերվում են ոչ միայն զուտ մարզական արդյունքներին, այլ նաեւ մի շարք այլ, անգամ սպորտի հետ քիչ առնչություն ունեցող ոլորտներին: Հիմա ամենաշատը քննարկվում է «Ռիո 2016»-ի մասնակիցների հետագա «ճակատագիրը». լրահոսում գրեթե ամեն օր հանդիպում ենք տարբեր երկրներում իրենց օլիմպիականներին դիմավորելու արտառոց դեպքերի, Օլիմպիական խաղերում աչքի ընկած մարզիկների կարիերայի եւ կյանքի հետաքրքիր մանրամասների մասին տեղեկությունների:

Հսկայական հետաքրքրություն է առաջացրել մեդալակիրների պարգեւատրման չափերը, ընդ որում, այս հարցը արդիական է հատկապես Հայաստանում, քանի որ մեր մեդալակիրների ֆինանսական խրախուսման մասին հստակ տեղեկություններ դեռ չկան: Ի տարբերություն այլ երկրների, Հայաստանում մարզիկների պարգեւատրումը երբեւէ չի ունեցել որեւէ կոնցեպցիա, տրամաբանական բացատրություն, եղել է ուղղակի անձնական ցանկության, սեփական նախաձեռնության, մեծամասամբ էլ՝ շահախնդրության արդյունք:

Նախ ներկայացնեմ այլ երկրներում Օլիմպիական խաղերի մեդալակիրների պարգեւատրման չափերը: Միջազգային հեղինակավոր գրեթե բոլոր պարբերականները նշում են, որ «Ռիո 2016»-ում մեդալ նվաճած մարզիկներին ամենամեծ պարգեւատրման գումարներ խոստացած երկրների լավագույն եռյակը եզրափակում է Ադրբեջանը. ոսկե մեդալի համար Ադրբեջանը ներկայացնող մարզիկը ստանալու է 510 հազար ԱՄՆ դոլար, արծաթե մեդալի համար՝ 250, բրոնզե մեդալի համար՝ 125 հազար ԱՄՆ դոլար: Իսկ ամենաբարձր պարգեւավճարները սահմանել էր Թայվանը. «Ռիո 2016»-ի չեմպիոն, ծանրորդ Սյու Շուչզինը ստանալու է 952 հազար ԱՄՆ դոլար պարգեւավճար: Սինգապուրը նույնպես ունի ընդամենը 1 Օլիմպիական չեմպիոն, որը ստանալու է 746 հազար ԱՄՆ դոլար:

«Ռիո 2016»-ում ամենաշատ մեդալներ նվաճած երկիրը՝ ԱՄՆ-ը իր պարգեւավճարների չափը չի փոխում սկսած 1984 թվականից. ոսկե մեդալի համար մարզիկը ստանում է 25 հազար ԱՄն դոլար: Մեծ Բրիտանիան, Խորվաթիան, Նորվեգիան, Շվեդիան ընդհանրապես չեն պարգեւատրում Օլիմպիական խաղերում մեդալներ նվաճած իրենց մարզիկներին, իսկ հետխորհրդային երկրներում Օլիմպիական ոսկու համար գործում է հետեւյալ «գնացուցակը». Ղազախստան՝ 250, Ղրղըզստան՝ 200, Լատվիա՝ 190, Ուզբեկստան, Բելառուս, Ուկրաինա՝ 150, Ռուսաստան՝ 60 հազար ԱՄՆ դոլար:

Հայաստանցի մարզիկների պարգեւատրման մասին հստակ տեղեկություններ չկան, հետեւաբար կարելի է միայն ենթադրություններ անել այս առումով: Հիշեցնեմ, որ նախորդ՝ Լոնդոնում 2012 թվականին կայացած Օլիմպիական խաղերից առաջ ՀԱՕԿ նախագահ Գագիկ Ծառուկյանը խոստացել էր Օլիմպիական չեմպիոնին պարգեւատրել 700 հազար եվրոյով, Հայաստանի կառավարությունն էլ նախատեսել էր 80 հազար եվրո: Սակայն  «Ռիո 2016»-ի համար այս թվերը զգալիորեն կրճատվել են: Հայաստանի կառավարությունը անցյալ տարվա նոյեմբերի 5-ի հ. 1282-Ն որոշմամբ հաստատել է Օլիմպիական խաղերում մրցանակակիրներ դարձած մարզիկներին, նրանց մարզիչներին շնորհվող դրամական մրցանակների չափերը:

Համաձայն այդ փաստաթղթի՝ «Ռիո 2016»-ում ոսկե մեդալ նվաճած մարզիկները պետք է ստանան 20 միլիոն պարգեւավճար, մարզիչները՝ 10 միլիոն ՀՀ դրամ: Արծաթե մեդալի դեպքում մարզիկը ստանալու է 15, մարզիչը՝ 7,5 միլիոն ՀՀ դրամ: Հայաստանի ազգային օլիմպիական կոմիտեն (ՀԱՕԿ) իր հերթին խոստացել է յուրաքանչյուրին պարգեւատրել կառավարությունից հատկացված գումարի կրկնապատիկի չափով: Ստացվում է, որ Օլիմպիական խաղերում նվաճած ոսկե մեդալի համար հայաստանցի մարզիկները պետք է ստանան 60 միլիոն ՀՀ դրամ (20+40), ինչը համարժեք է մոտ 125 հազար ԱՄՆ դոլարի, արծաթե մեդալի համար՝ 45 միլիոն դրամ (15+30). համարժեք է 93 հազար ԱՄՆ դոլարի:

Իհարկե, այս թվերը դոգմատիկ չեն. մեր կառավարությունը, ինչպես նաեւ ՀԱՕԿ-ը հավանաբար կփոխեն, կմեծացնեն այս թվերը, առավել եւս, որ ըստ այս հաշվարկի, մեր չեմպիոնը ստանալու է մոտավորապես այնքան գումար, ինչքան բրոնզե մեդալ նվաճած ադրբեջանցի մարզիկը: Միգուցե մերոնք պարգեւատրեն նաեւ ոչ միայն մրցանակակիրներին, այլ նաեւ Օլիմպիական խաղերի բոլոր մասնակիցներին՝ աչքի ընկնելու համար մեր կառավարությունից կամ Օլիմպիական կոմիտեից ամեն ինչ սպասելի է: Մերոնք կարող են Օլիմպիական խաղերում իրենց թողտվության պայմաններում ոսկե մեդալից զրկված մարզիկին հայրենիքում հռչակել Օլիմպիական չեմպիոն, սեփական արտադրության ոսկե մեդալ հանձնել, հետեւաբար սպասելի է նաեւ, որ հերոս անվանեն եւ պարգեւատրեն մարդկանց, որոնց մասին չենք էլ ենթադրում:

Տրամաբանական գործողությունների բացակայության պայմաններում ամեն ինչ հնարավոր է, եւ այդ դեպքում հարց է ծագում, թե ինչու ոսկե մեդալով չեն պարգեւատրվում Օլիմպիական խաղերի մեկնած բոլոր հայաստանցիները՝ մարզիկները, մարզիչները, պատվիրակության անդամները, զբոսաշրջիկները եւ այլն: Նաեւ, ինչու ոչ, Ռիո չմեկնած Հայաստանի քաղաքացիները: