Երևան
12 °C
Սիրիայի ժամանակավոր նախագահ Ահմեդ ալ-Շարաան պաշտոնական այցով ժամանել է Վաշինգտոն:
Վերջերս ԱՄՆ-ն 10 միլիոն դոլար պարգևատրում էր առաջարկել նրա գլխի համար և որակել վերջինիս որպես ահաբեկիչ, իսկ այժմ նախագահ Դոնալդ Թրամփն անձամբ նրան կընդունի Սպիտակ տանը որպես Սիրիայի առաջնորդ:
Ինչով է այցը կարևոր, և ինչ են քննարկելու նրանք
Աշ-Շարաայի այցը Վաշինգտոն իսկապես պատմական է մի քանի առումով. նախ ոչ մի սիրիացի նախագահ երբեք պաշտոնական այցով չի եղել ԱՄՆ-ում։
Վերջին անգամ, երբ բարձրաստիճան սիրիացի պաշտոնյա այցելել է Սպիտակ տուն, դա 1999 թվականի դեկտեմբերին էր: Այցելողն այն ժամանակվա Սիրիայի արտաքին գործերի նախարար Ֆարուկ ալ-Շարաան էր, որը մասնակցել էր Իսրայելի հետ խաղաղության բանակցություններին։
Հաջորդ քառորդ դարի ընթացքում երկիրը անցել է քաղաքացիական պատերազմով, բռնաճնշումներով և միջազգային մեկուսացմամբ նշանավորված Ասադի կառավարումից մինչև վերջինիս ռեժիմի անկում: «Հայաթ Թահրիր ալ-Շամ»-ի (ՀԹՇ՝ մի շարք երկրներում ճանաչված որպես ահաբեկչական կազմակերպություն) կողմից Դամասկոսի գրավումից, Ասադի ռեժիմի անկումից և նրա՝ Մոսկվա փախուստից հետո, Սիրիայի ժամանակավոր առաջնորդ և ՀԹՇ առաջնորդ Ահմեդ ալ-Շարաան փորձում է վերականգնել հարաբերությունները այն երկրների հետ, որոնք տարիներ շարունակ խուսափել են Դամասկոսի հետ շփումից։
Ալ-Շարաայի Վաշինգտոն պաշտոնական այցի նախօրեին ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհուրդը նրան, ինչպես նաև ներքին գործերի նախարար Անաս Խաթաբին հանել է իր պատժամիջոցների ցանկից: Խաթաբը ՄԱԿ-ի պատժամիջոցների տակ էր 2014 թվականից՝ որպես ՀԹՇ-ի անդամ, որը նախկինում Ալ-Քաիդայի սիրիական թևն էր:
«Այս փաստաթղթի ընդունմամբ խորհուրդը հզոր քաղաքական ազդանշան է ուղարկում՝ ճանաչելով, որ Սիրիան մտնում է նոր դարաշրջան»,- քվեարկությունից հետո ասել է ՄԱԿ-ում ԱՄՆ դեսպան Մայք Վալցը:
Ինչպես հաղորդել է Reuters-ը, Վաշինգտոնը մի քանի ամիս շարունակ կոչ էր անում Անվտանգության խորհրդի 15 անդամներին վերացնել ալ-Շարաայի դեմ պատժամիջոցները: Այս մասին բանաձև մշակվել և քվեարկության դրվել է ամերիկացի դիվանագետների կողմից: Դեռ դեկտեմբերին ԱՄՆ-ն հետ էր կանչել ալ-Շարաայի ձերբակալման գործում օգնության համար խոստացված 10 միլիոն դոլար պարգևատրման առաջարկը:
Թրամփը 180 աստիճանով փոխել է կարծիքը ալ-Շարաայի մասին
Վաշինգտոնը և հատկապես նախագահ Դոնալդ Թրամփը բացահայտորեն աջակցել են նախկին ջիհադիստ, այժմ երկրի առաջնորդ դարձած անձին, չնայած ԱՄՆ նախագահը սկզբում այլ կերպ էր արձագանքել Սիրիայում իշխանափոխությանը:
«Նա երիտասարդ, գրավիչ տղա է, ուժեղ տղա։ Նա ունի ուժեղ բնավորություն, շատ ուժեղ մարտիկ է։ Նա ունի բոլոր հնարավորությունները՝ այս իրավիճակը վերահսկողության տակ պահելու համար»,- ասել է Դոնալդ Թրամփը լրագրողներին Air Force One ինքնաթիռում ալ-Շարաայի հետ մայիսին Ռիադում իր առաջին կարճատև հանդիպումից հետո։
Միևնույն ժամանակ Սպիտակ տունը հայտարարել է Սիրիայի նկատմամբ որոշ պատժամիջոցների վերացման մասին։
«Երբ նախագահը Մերձավոր Արևելքում էր, նա պատմական որոշում կայացրեց վերացնել Սիրիայի նկատմամբ պատժամիջոցները՝ նրան խաղաղության իրական հնարավորություն տալու համար, և ես կարծում եմ, որ վարչակազմը լավ առաջընթաց է տեսնում այդ ճակատում իրենց նոր ղեկավարության ներքո»,- նշել է Սպիտակ տան մամուլի քարտուղար Քերոլայն Լևիթը՝ մեկնաբանելով Սիրիայի ժամանակավոր նախագահի Վաշինգտոն կատարելիք այցը։
Ի՞նչ կքննարկեն առաջնորդները, և բոլո՞ր ամերիկացի պաշտոնյաներն են կիսում Թրամփի նոր կարծիքը
Բահրեյնում անվտանգության համաժողովում ելույթ ունենալով՝ Սիրիայի հարցերով ԱՄՆ հատուկ դեսպանորդ Թոմ Բարաքը հայտարարել է, որ ալ-Շարաայի Վաշինգտոն այցի ընթացքում նախատեսվում է ստորագրել Դամասկոսի՝ «Իսլամական պետության» դեմ պայքարող 88 երկրից բաղկացած կոալիցիային միանալու մասին համաձայնագիր։
BBC-ն գրում է, որ Սիրիայի արտաքին գործերի նախարար Ասադ ալ-Շիբանին, որն այդ ժամանակ նույնպես Բահրեյնում էր, հաստատել է, որ այս թեման առաջիկա հանդիպման օրակարգում է։
«Այսօր մենք պայքարում ենք «Իսլամական պետության» դեմ: Այս ուղղությամբ ցանկացած ջանք պահանջում է միջազգային աջակցություն»,- ասել է ալ-Շիբանին՝ հավելելով, որ ալ-Շարաան և Թրամփը կքննարկեն «շատ թեմաներ՝ սկսած պատժամիջոցների վերացումից»։
Իր ազդեցության գագաթնակետին՝ 2014-2017 թվականների միջև ընկած ժամանակահատվածում, ԻՊ-ը վերահսկում էր Սիրիայի և Իրաքի մոտավորապես մեկ երրորդը։
ԱՄՆ-ի գլխավորած կոալիցիան և նրա դաշնակիցները վերջապես նրանց զինյալներին դուրս մղեցին Սիրիայից 2019 թվականին։ Սակայն, ինչպես հունիսին հաղորդել էր Reuters-ը՝ հղում անելով աղբյուրներին, խմբավորման մնացորդները փորձում են օգտվել հին ռեժիմի անկումից՝ Սիրիայում հենարան վերականգնելու համար։ Ավելին՝ մտահոգությունները շարունակվում են, որ խմբավորումը կարող է փորձել ազատ արձակել իր հազարավոր զինյալների, որոնք պահվում են ԱՄՆ-ի կողմից աջակցվող քրդական ուժերի կողմից վերահսկվող բանտերում։
Երբ ալ-Շիբանին ասում է, որ պատժամիջոցների մեղմացումը նույնպես կքննարկվի Սպիտակ տան նիստում, նա, հավանաբար, նկատի ունի այսպես կոչված «Սիրիայի քաղաքացիական պաշտպանության մասին» օրենքը, որն ավելի հայտնի է որպես «Կեսարի ակտ»։
Այն անվանակոչվել է ոստիկանության լուսանկարչի կեղծանվամբ, որը փախել էր Սիրիայից և տուն էր բերել տանջված բանտարկյալների մարմինների լուսանկարներ։ Օրենքը խիստ սահմանափակումներ էր սահմանում Սիրիայի տնտեսության վրա։ Այն ընդունվել էր Կոնգրեսի կողմից 2019 թվականին և ուժի մեջ է մտել հաջորդ ամռանը։ Այս պատժամիջոցները լիովին վերացնելու համար անհրաժեշտ է Կոնգրեսի քվեարկությունը։
Սիրիայի արտաքին գործերի նախարարը փորձել է համոզել ԱՄՆ օրենսդիրներին ընդունել նման միջոցառում սեպտեմբերին։ Նա մի քանի հանդիպումներ է ունեցել, այդ թվում՝ ԱՄՆ պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոյի հետ։ Հետո ազդեցիկ հանրապետական սենատոր Լինդսի Գրեհեմն ասել է, որ պատժամիջոցների վերացման օգտին քվեարկելուց առաջ նա կցանկանար «տեսնել, թե ինչպես է Սիրիան պաշտոնապես միանում ԻՊ-ի դեմ կոալիցիային և շարժվում դեպի Իսրայելի հետ նոր անվտանգության համաձայնագիր»։
Հոկտեմբերին Սենատը վերջապես հաստատել է «Կեսարի ակտի» չեղարկումը: Այնուամենայնիվ, Ներկայացուցիչների պալատի որոշ ազդեցիկ անդամներ կասկածամիտ են Դամասկոսի նոր կառավարության վրա ճնշումը մեղմելու հարցում, հատկապես այն բանից հետո, երբ Աշ-Շարաայի ուժերը ներգրավված էին կրոնական բախումներում այս տարվա սկզբին՝ ըստ Wall Street Journal-ի։
Ասադի ռեժիմի անկումից ի վեր երկրում բռնկվել է առնվազն երեք զինված հակամարտություն։
Նախ մարտ ամսին Բաշար ալ-Ասադի անվտանգության ուժերի նախկին անդամները դարանակալեցին կառավարական ուժերին, ինչը հանգեցրեց մի քանի օր տևած դաժան մարտերի և ավելի քան 1600 մարդու մահվան, հիմնականում ալավիների (կրոնական և էթնիկ խումբ, որին պատկանում է Ասադի ընտանիքը և ավանդաբար համարվում է նրա կողմնակիցները):
Մայիսին բռնությունը տարածվեց երկրի հարավային շրջաններում, որի արդյունքում Դամասկոսի արվարձաններում և Սուեյդայում սպանվեց առնվազն 102 մարդ, այդ թվում՝ մոտ 70 դրուզ: Ամռանը Սուեյդայում նոր դիմակայություն սկսվեց մի կողմից դրուզների, իսկ մյուս կողմից՝ կառավարական ուժերից աջակցություն ստացած բեդուինների միջև։
Եվ դա դեռ ամենը չէ։ Անցյալ շաբաթ ՄԱԿ-ի մարդու իրավունքների գերագույն հանձնակատարի գրասենյակը հայտնեց, որ նախորդ ռեժիմի անկումից գրեթե մեկ տարի անց Սիրիայից շարունակում են հաղորդվել «տասնյակ առևանգումների և բռնի անհետացումների» մասին: Այս տվյալների համաձայն՝ տարեսկզբից Սիրիայում անհետացել կամ առևանգվել է 97 մարդ:
Համաձայնագիր Իսրայելի հետ
Սիրիան և Իսրայելը փաստացի պատերազմական վիճակում են գտնվում Իսրայել պետության ստեղծումից ի վեր, որը Դամասկոսը երբեք պաշտոնապես չի ճանաչել։
Բաշար ալ-Ասադի տապալումից հետո առաջին օրերին Իսրայելի վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուն հայտարարել է, որ Իսրայելի և Սիրիայի միջև 1974 թվականի անջատման համաձայնագիրը, որը նախատեսում էր ՄԱԿ-ի կողմից վերահսկվող բուֆերային գոտու ստեղծում երկու երկրների ընդհանուր սահմանի երկայնքով, այլևս ուժի մեջ չէ։ Դրանից հետո իսրայելական ուժերը փաստացի գրավել են բուֆերային գոտու սիրիական մասը և հարյուրավոր ավիահարվածներ հասցրել Սիրիայի տարածքին։ Դամասկոսը չի արձագանքել։
«Մենք չենք ցանկանում, որ Սիրիան մտնի նոր պատերազմի մեջ, Սիրիան ներկայումս այն վիճակում չէ, որ սպառնա որևէ կողմի, այդ թվում՝ Իսրայելին»,- բացատրել է Սիրիայի արտգործնախարարը։
Վաշինգտոնի ճնշման տակ Սիրիան և Իսրայելը վերջին մի քանի ամիսների ընթացքում լարված բանակցություններ են վարել 1974 թվականի պայմանագիրը փոխարինող անվտանգության համաձայնագրի շուրջ։ Այս բանակցություններում Սիրիայի ներկայացուցիչ ալ-Շիբանին ասել է, որ նրանք կենտրոնացած են այնպիսի համաձայնության հասնելու վրա, որը «չլիազորի այն նոր իրականությունը, որը Իսրայելը կարող է փորձել պարտադրել հարավում»։
Սեպտեմբերին Սիրիային բանակցությունների վերջին փուլում Իսրայելի ներկայացրած առաջարկների համաձայն՝ Դամասկոսից հարավ-արևմուտք մինչև Իսրայելի սահմանը տարածքը կբաժանվի երեք գոտիների՝ զորքերի և զենքի տեղակայման տարբեր սահմանափակումներով, իսկ գործող բուֆերային գոտին սիրիական կողմում կընդլայնվի երկու կիլոմետրով։
Դամասկոսը պնդում է իսրայելական զորքերի դուրսբերումը Ասադի ռեժիմի անկումից հետո իրենց կողմից օկուպացված տարածքներից և ՄԱԿ-ի դիտորդների վերադարձը երկու երկրների միջև գտնվող բուֆերային գոտի։ Սիրիայի ժամանակավոր նախագահի խոսքով՝ Իսրայելը պետք է հարգի Սիրիայի տարածքային ամբողջականությունը և նրա օդային տարածքը (Իսրայելն իր հերթին պահանջ ունի պահպանել սիրիական երկինքը որպես միջանցք օգտագործելու հնարավորությունը՝ Իրանին հնարավոր հարվածների համար)։
Վաշինգտոնը ճնշում է գործադրում Դամասկոսի վրա՝ Իսրայելի հետ համաձայնության հասնելու համար, չնայած վերջինիս մաքսիմալիստական պահանջներին, հայտնել են աղբյուրները Financial Times-ին: Ալ-Շարաան մերժել է նման պնդումները, բայց ընդունել է, որ նոր համաձայնագրի ստորագրումը «անհրաժեշտություն» է Սիրիայի համար։
Սպիտակ տունը հստակորեն հույս ունի, որ այս համաձայնագրից հետո կարող են ձեռնարկվել հետագա քայլեր, և Սիրիան կմիանա այլ արաբական երկրներին, որոնք կարգավորել են հարաբերությունները Իսրայելի հետ: Այնուամենայնիվ, Դամասկոսը պնդում է, որ այս հարցը ներկայումս չի քննարկվում:
«Հայկական Ժամանակ»-ը Telegram-ում
Ինձ թվում է՝ իր կյանքի ընթացքում մի օր Նարեկ Կարապետյանը կդառնա վարչապետ․ Կարապետյան
Ընտրությունների արդյունքը վկայում է այն վստահության մասին, որը երկրի քաղաքացիներն ունեն ձեր նկատմամբ․ Բաբիշ
Արարատի քաղաքային զբոսայգում գտնվող 0,1280 հա մակերեսով հողամասը վերադարձվել է համայնքի տիրապետմանը
Շուտով բոլոր ընդդիմադիր ուժերով կհրավիրենք հանրահավաք․ Կարապետյան
Յունիբանկը գործարկել է հեռախոսահամարով փոխանցումների ծառայությունը
Հայ գրոսմայստեր Շանթ Սարգսյանը հաղթել է աշխարհի բազմակի չեմպիոն Մագնուս Կարլսենին
ՀԾԿՀ նախագահն ԱԺ-ում ներկայացրել է պետական բյուջե մուտքագրված միջոցների վերաբերյալ տվյալները
Որոշակիորեն մեղմվել են տեղական շուկայում Հայաստանում արտադրվող ցեմենտի մրցակցային պայմանները
ՄԻԵԴ-ը հրապարակել է Ապրիլյան քառօրյայի գործով 1-ին վճիռը. Ադրբեջանը 90,000 եվրո կվճարի գլխատված զոհի ընտանիքին
Տնտեսագիտական համալսարանը դարձել է CFA Institute-ի հավատարմագրած առաջին համալսարանը Հայաստանում
Կապահովվի կենսաթոշակների և պետական նպաստների՝ բացառապես անկանխիկ եղանակով վճարելու գործընթացը
Թալին-Լանջին ճանապարհահատվածի վերակառուցման նպատակով 276 միավոր հողամասի հատված կճանաչվի հանրության գերակա շահ
Կարեն Սարգսյանը որոնվում է որպես անհետ կորած
Ծիրանն արդեն սկսել է արտահանվել, նոր ենք սկսել և արդեն 162 տոննա ծիրան ենք արտահանել. Պապոյան
Կարևորում եմ հանդիպումը. ես եմ Գրիգորյանին հանձնարարել. Փաշինյանը՝ Հաջիևի հետ հանդիպում կազմակերպելու մասին
Ընտրություններում ՔՊ-ի արձանագրած արդյունքներն անխոցելիորեն լեգիտիմ են. Նիկոլ Փաշինյան
Խախտումները ազդել են, թե չեն ազդել ընտրությունների արդյունքների վրա. Կարապետյանը ներկայացրել է բանաձևերը
Պետք է հասկանալ՝ ինչի համար, ինչի է գործը կարճվել, ինչի ազատազրկված չեն. Փաշինյանը՝ ընտրակաշառքի գործերի մասին
Ես կրքոտ հռետոր եմ, ես այդպես եմ հաղորդակցվում, 15 տարի առաջ էլ եմ էդպես խոսել, սա կյանքն է, որը ես ապրում եմ
Փամբակ գետի՝ Վանաձորով անցնող հատվածից ապամոնտաժվում է «մահաբեր» անունը ստացած խողովակը. տեսանյութ
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հաստատել է՝ մասնակցելու է ԵԱՏՄ առաջիկա նիստին
Ucom-ը և Իմփաքթ Հաբ Երևանը շարունակում են աջակցել կանաչ ստարտափների զարգացմանը Հայաստանում
Մոսկվայի օդանավակայանները ժամանակավորապես դադարեցրել են գործունեությունը
ԵԱՏՄ-ում ստեղծված խնդիրները կարգավորելու հարցով կզբաղվենք. Նիկոլ Փաշինյան
13 համայնքի 16 սուբվենցիոն ծրագիր կհամաֆինանսավորվի 1 մլրդ 634 մլն դրամով. վարչապետը թվարկել է աշխատանքները
ԿԸՀ-ն ներկայացրել է քվեարկության արդյունքները՝ ըստ համայնքների
Ներկայացվել է ՀՀ քաղաքացու նոր կենսաչափական նույնականացման քարտը
Հանցավոր կազմակերպությունը խոշոր չափերով թմրամիջոցներ է իրացրել. մեղադրյալներից մեկը ՌԴ-ից տեղափոխվել է ՀՀ
Առաջիկա օրերին մի փոքր շոգելու ենք. հունիսի 21-ից ջերմաստիճանը կրկին աստիճանաբար կնվազի. Սուրենյան
Օլիգարխ Կարապետյանը որոշել է իր «Նոյյան տապան»-ը ստեղծել. նա առաջարկել է համախմբված ճակատով հանդես գալ
«Պալիտ եմ արե, վրից կռճել են», «100 եմ վեկալե», «արա, սրանով մի խոսա սենց բաներ». նոր ձայնագրություններ
Ամիօ բանկն ամրապնդում է կապիտալի շուկան՝ պարտատոմսերի ցուցակմամբ
Մեկնիր Փարիզ՝ Յունիբանկի Love Is… քարտով
Վանաձորում գետն ընկած քույրերից ավագի որոնումները շարունակվում են
Արփինե Սարգսյանը ծանոթացել է ՆԳՆ կրթահամալիրի նոր կացարանի շինաշխատանքներին և շփվել ապագա պարեկների հետ
Սևանա լճի՝ բացարձակ նիշից ցածր 60 հողամասում ապամոնտաժվել է 162 ապօրինի շենք-շինություն. ում են պատկանել դրանք
Թուրքիան պատրաստ է կարգավորել հարաբերությունները Հայաստանի հետ․ Ֆիդան
ԱՄՆ-ն և Իրանը նախնական խաղաղության համաձայնագիր են ստորագրել. հրապարակվել են հիմնական կետերը
Բարի լույս, լավ օր, և սիրում եմ բոլորիդ. վարչապետ
Երևանի 3 վարչական շրջանում փոշու պարունակությունը գերազանցել է սահմանային թույլատրելի կոնցենտրացիան
