Ինչ սպասելիքներ կային և ինչ արդյունքներ գրանցվեցին. միջազգային մամուլի արձագանքները՝ Թրամփ-Զելենսկի հանդիպմանը

ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի և Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկիի՝ հոկտեմբերի 17-ին կայացած հանդիպումը բուռն արձագանք է ստացել արևմտյան լրատվամիջոցներում: Շատերը հետաքրքրվում են, թե ինչպես է Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինին հաջողվել կրկին ստիպել Թրամփին վերանայել իր որոշումները․ չէ՞ որ վերջինս այնքան վստահ էր, որ ՌԴ նախագահի հետ իր մեկ հանդիպումը բավարար էր լինելու ռուս-ուկրաինական հակամարտության ավարտի և լուծման համար:

Axios-ի աղբյուրների համաձայն՝ երկու նախագահների հանդիպումը Սպիտակ տանը «դժվար» է որակվում: Չնայած ոչ ոք այդ մասին բարձրաձայն չի ասել, սակայն Թրամփը «կոշտ» է եղել, իսկ զրույցը՝ երբեմն «մի փոքր հուզական», լի պոռթկումներով: Նա Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկիին տեղեկացրել է, որ ԱՄՆ-ն Կիևին չի տրամադրի «Tomahawk» թևավոր հրթիռներ գոնե առայժմ: Սա հետաքրքիր ընթացք է, քանի որ շաբաթվա սկզբին նա կարծես պատրաստ էր քննարկելու այդ հնարավորությունը։

Գերմանական Der Spiegel ամսագիրը հանդիպումը անվանել է «ԱՄՆ նախագահի ուշադրությունն ու բարեհաճությունը գրավելու ևս մեկ հնարք»:

Հեղինակի խոսքով՝ Զելենսկին հանդիպման սկզբում պահպանել է բարեկամական տոնը և գրեթե յուրաքանչյուր նախադասության մեջ ավելացրել է «շնորհակալություն», ինչպես սիրում է Թրամփը, բայց «այդ հաճելի խոսքերը այն մակարդակի չէին, որին Թրամփը սովոր է»:

«Հնարավոր է՝ դրան չի բավարարում նրա անգլերենի մակարդակը, կամ գուցե այն պատճառով, որ նրան պակասում է գովաբանելու տաղանդը»:

«Մյուս համաշխարհային առաջնորդները կարծես շողոքորթության բնածին վարպետներ են, երբ խոսքը վերաբերում էր Թրամփին, ուկրաինացի առաջնորդից երևում է, որ նա կարծես ստիպված է լինում իրենից պոկել ամեն մի գովասանք»,- նշվում է հոդվածում։

Ըստ The New York Times-ի՝ ուրբաթ օրվա հանդիպման ընթացքը փոխած կարևոր իրադարձությունը Թրամփի և Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի միջև երկարատև հեռախոսազրույցն էր, որը, ըստ երևույթին, ամերիկացի նախագահին հետ է պահել «Tomahawk» հրթիռներ մատակարարելու գաղափարից: Ըստ թերթի՝ սա ևս մեկ օրինակ էր այն բանի, որ Թրամփը փոխել է իր դիրքորոշումը Պուտինի հետ անձնական զրույցից հետո։

Երբ ուրբաթ օրը լրագրողը հարցրել է, թե արդյոք Պուտինը կարո՞ղ է ազդել Թրամփի որոշման վրա իր նպատակների համար, Թրամփը պատասխանել է, որ դա «հնարավոր է»։

«Ինձ ամբողջ կյանքում խաբել են լավագույններից լավագույնները, և ես միևնույն է հաղթանակ եմ տարել:

Այնպես որ դա հնարավոր է: Բայց կարծում եմ, որ ես բավականին լավ եմ այս հարցերում: Կարծում եմ, որ նա ցանկանում է գործարք կնքել»,- ասել է Թրամփը:

Washington Post-ը նշում է, որ Ռուսաստանը մինչ այժմ կարողացել է Թրամփին հետ պահել նոր պատժամիջոցներ կիրառելուց կամ Ուկրաինա ավելի հզոր զենք ուղարկելուց՝ անընդհատ բորբոքելով խաղաղության համաձայնագրի հույսեր՝ միաժամանակ սրելով իր հարձակումները։

«Պուտինի և Թրամփի միջև տեղի ունեցած հեռախոսազրույցը ևս մեկ օրինակ էր այն բանի, թե ինչպես է ռուս առաջնորդը փորձում հետաձգել կամ մեղմացնել Թրամփի կոշտ միջոցառումները՝ անձնական ուշադրություն գրավելով կամ առևտրային արտոնությունների խոստումներով»,- գրում է պարբերականը:

Ուկրաինային աջակցությունը մեծացնելու կամ Ռուսաստանի դեմ նոր պատժամիջոցների փոխարեն Թրամփը հայտարարել է Պուտինի հետ նոր գագաթնաժողովի մասին, որը բոնուս էր ռուս առաջնորդի համար՝ «տեսնելու, թե արդյոք Ռուսաստանի և Ուկրաինայի միջև այս «անփառունակ» պատերազմը կարո՞ղ է ավարտվել»։

Ձմռանից առաջ Ուկրաինայի էներգետիկ ենթակառուցվածքների վրա ռուսական հարվածները դադարեցնելու մասին խոսք չի եղել, գրում է «Post»-ը։

Թերթը նաև նշում է, որ Ալյասկայում Թրամփ-Պուտին գագաթնաժողովից հետո ևս ճիշտ նույն կերպ Թրամփը դադարեցրել էր Ռուսաստանի վրա ճնշումը՝ հրադադարի հասնելու համար, և Մոսկվան ակտիվացրել էր իր հարձակումները՝ չնայած ԱՄՆ-ի կոչերին Պուտինին հանդիպել Զելենսկիի հետ։

Վաշինգտոնում Թրամփ-Զելենսկի հանդիպումը «վերջին ամիսների դիվանագիտական խաղում ևս մեկ կտրուկ շրջադարձ էր, երբ Թրամփի տրամադրությունը հերթով տատանվում էր երկու կողմերի նկատմամբ համակրանքի և նյարդայնության միջև»,- ասվում է հոդվածում:

Թերթի տվյալներով՝ Կրեմլի լեզուն նույնպես չի կարողացել ցույց տալ Ռուսաստանի դիրքորոշման էական փոփոխությունը՝ կրկնելով իր արդեն իսկ արտահայտած դիրքորոշումը, որ իրավիճակը չափազանց բարդ է և չի կարող արագ լուծվել՝ միաժամանակ բացառելով հրադադարի հնարավորությունը, ինչը թույլ է տալիս շարունակել մարտական գործողությունները։

Հրապարակումը նշում է, որ Թրամփի վերընտրվելուց ի վեր Պուտինը նրան գրավելու համար օգտագործում է մարտավարության ամբողջ զինանոց, այդ թվում՝ դրամատիկ պահեր, ուշացումներ, քաջություն, կեղծ պատմություններ, Ռուսաստանի հաղթանակների մասին պնդումներ, Թրամփի կնոջը ուղղված հաճոյախոսություններ և ամենակարևորը շողոքորթություն։ 

Որպես օրինակ նշվում է Կրեմլի լրագրող Դմիտրի Սմիրնովի մեջբերումը, որը հրապարակվել է նրա տելեգրամյան ալիքում. «Զելենսկիի շրջագայության արդյունքները մեկ նախադասությամբ. Պուտինը կրկին բոլորին գերազանցեց»։

Իսպանական հեղինակավոր El Pais թերթը կենտրոնացել է Թրամփի և Պուտինի միջև սպասվող հանդիպման վրա՝ Բուդապեշտի ընտրությունը որպես հանդիպման վայր անվանելով «Եվրոպայի դեմքին ապտակ»։

ԵՄ-ն, որը ձգտում էր մասնակցել բանակցություններին, ոչ միայն տեղ չի ստացել բանակցությունների սեղանի շուրջ, այլև «այժմ փաստացի ստիպված կլինի մաքրել սեղանը և վճարել հաշիվը»,- նշվում է հոդվածում։

Բրյուսելը պաշտոնապես պնդում է, որ Թրամփի և Պուտինի հանդիպումը կարող է օգտակար լինել, եթե այն օգնի ավարտել պատերազմը։ Ոչ պաշտոնապես թերթի մի քանի աղբյուրներ այն անվանել են «քաղաքական մղձավանջ» ԵՄ-ի համար։

«Վայրը ընտրվել է միտումնավոր. այն օգուտ է բերում Ռուսաստանին, քանի որ խորացնում է ԵՄ-ի և Կրեմլի հարաբերությունների միջև եղած անջրպետները»,- թերթին ասել է եվրոպացի դիվանագետներից մեկը։

El Pais-ը հավելել է, որ Պուտինի և Թրամփի միջև Բուդապեշտում կայացած հանդիպումը ցույց է տալիս Հունգարիայի ռազմավարական շահագործումը որպես ԵՄ-ի ամենաթույլ օղակ աշխարհաքաղաքական ասպարեզում։

BBC-ն էլ գրում է, որ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի հետ հանդիպումից հետո Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկին հայտարարել է, թե Ռուսաստանը վախենում է «Tomahawk» հրթիռներից և հետևաբար շարունակում է ձևացնել, թե պատրաստ է խաղաղության բանակցությունների: Սակայն ըստ Զելենսկու՝ ամերիկյան կողմը որևէ կոնկրետ խոստում չի տվել այդ հրթիռների փոխանցման վերաբերյալ։

Զելենսկին նշել է, որ ուկրաինական և ամերիկյան պատվիրակությունները, ի թիվս այլ հարցերի, քննարկել են Ուկրաինային հակաօդային պաշտպանության համակարգերի մատակարարումը: Նա նշել է, որ երկու կողմերի թիմերը կշարունակեն աշխատել այս հարցի շուրջ՝ համաձայնեցնելով ամերիկյան արտադրողների հետ Ուկրաինայից և այլ երկրներից պատվերների կատարման ժամկետները։

Զելենսկու խոսքով՝ բարձրացվել է հեռահար զենքի հարցը, բայց ինքը նախընտրում է չխոսել այդ մասին:

Ուշագրավ է, որ հանդիպումից հետո Դոնալդ Թրամփը լրագրողների հետ չի խոսել, այլ անմիջապես մեկնել է իր Ֆլորիդայի նստավայր՝ հանգստյան օրերն այնտեղ անցկացնելու համար։ Ճանապարհին նա գրառում է հրապարակել, որում չի նշել հանդիպման որևէ կոնկրետ արդյունք, բայց առաջարկել է, որ երկու կողմերն էլ իրենց հաղթող հռչակեն։

«Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկիի հետ հանդիպումը շատ հետաքրքիր և սրտանց էր։ Բայց ես նրան ասացի, ինչպես նախկինում խստորեն խորհուրդ էի տվել նախագահ Պուտինին, որ ժամանակն է դադարեցնել սպանությունները և համաձայնության գալ: Թող երկուսն էլ հաղթանակ հայտարարեն, և թող պատմությունը դատի։ Այլևս ոչ մի կրակոց, ոչ մի մահ, ոչ մի հսկայական և անհամաչափ ծախս»,- գրել է նա Truth Social-ում։

Ֆլորիդայում վայրէջք կատարելուց հետո Թրամփը լրագրողներին ասել է, որ Ուկրաինան և Ռուսաստանը պետք է «հենց հիմա կանգ առնեն առաջնագծում»։

Ըստ BBC-ի՝ Դոնալդ Թրամփի գրառումն ավելի շատ հիմք է տալիս վերլուծության համար, քան նախորդ հայտարարությունները։

Դրանից հետևում է, որ Թրամփը վերադարձել է իր սկզբնական դիրքորոշմանը, ըստ որի՝ ռուս-ուկրաինական հակամարտությունը պետք է դադարեցնի ռազմական գործողությունները ներկայիս շփման գծի երկայնքով։

Սկզբում նա առաջ էր մղում հենց այս գաղափարը, և Ուկրաինան համաձայնել էր, բայց Վլադիմիր Պուտինը համաձայն չէր՝ ցանկանալով նախ մշակել խոշոր խաղաղության համաձայնագիր և մինչ դա մշակվում էր, ռազմական գործողությունները կարող էին շարունակվել։

Թրամփը մի ժամանակ համաձայն էր Պուտինի հետ, բայց հիմա Ամերիկայի նախագահի դիրքորոշումը կրկին փոխվել է։

Զելենսկու և Թրամփի միջև հանդիպումը Սպիտակ տանը երրորդն էր և տևել է զգալիորեն ավելի երկար, քան նախատեսված էր։

Միակ բանը, որը նախկինում և այժմ նույնությամբ կրկնում է Զելենսկին, այն է, որ Ուկրաինային անհրաժեշտ են հուսալի անվտանգության երաշխիքներ:

«Մեր երկիրը վախենում է: Եթե մենք հասնենք հրադադարի, մեզ անհրաժեշտ կլինեն ԱՄՆ-ի անվտանգության երաշխիքներ՝ կանխելու Պուտինի ագրեսիայի վերադարձը»։

Թրամփի հետ հանդիպումից առաջ Զելենսկին հայտարարել է, որ Կիևը պատրաստ է ԱՄՆ-ին մատակարարել հազարավոր ուկրաինական անօդաչու թռչող սարքեր «Tomahawk» թևավոր հրթիռների դիմաց՝ ընդգծելով, որ «ժամանակակից պատերազմը պահանջում է մեծ թվով անօդաչու թռչող սարքեր»։