Որ դեղերի պահանջարկն է շատ Արցախի դեղատներում, որոնք են սպառվել. կան խոսակցություններ թանկացումների վերաբերյալ

Մի քանի օր է՝ փակ է Արցախը արտաքին աշխարհին կապող միակ ճանապարհը՝ Բերձորի միջանցքը։ Ադրբեջանական շրջափակման մեջ գտնվող արցախցիները կանգնած են հումանիտար աղետի շեմին։ «Բնապահպան» ակտիվիստների կողմից «գրավված» ճանապարհի միջոցով է, որ Հայաստանից Արցախ է հասնում սննդամթերք, բժշկական պարագաներ և այլ անհրաժեշտ իրեր։ Այժմ այնտեղ ոչինչ հասցնել հնարավոր չէ։

Արցախը թեև անցել է խնայողական ռեժիմի, և, տեղի պետական մարմինների խոսքով, անհրաժեշտ իրերի բավական պաշար կա, սակայն անհանգստացնող է հատկապես, որ դեղամիջոցների մատակարարումը դեպի Արցախ դարձել է անհնարին:

«Հայկական ժամանակ»-ի հետ զրույցում Արցախում գործող դեղատներից մի քանիսի տնօրեններն ու աշխատակիցները նույնպես նշել են, որ առաջին օգնության անհրաժեշտ դեղերը հիմնականում առկա են, սակայն որոշ դեղամիջոցներ արդեն սպառվել են։ Մյուսները սպասում են առաքումներին, երբ ճանապարհը բացվի։

«Ճանապարհի փակման առաջին երեք օրը մարդկանց հոսքը շատ էր։ Արագ սպառվում էին խրոնիկ հիվանդությունների, շաքարային դիաբետի, սիրտ-անոթային հիվանդության համար անհրաժեշտ դեղերը, նաև մանկական սնունդը։ Չկան միայն մանկական ջերմիջեցնողներ»,- մեր զրույցում ասում է Ստեփանակերտում գործող «Ֆարմսերվիս» դեղատների փակ բաժնետիրական ընկերության համահիմնադիր, փոխտնօրեն Աշոտ Գևորգյանը։

Ըստ Գևորգյանի՝ Արցախում 20-ից ավելի դեղատներ կան, սակայն նման իրավիճակներում արագ կողմնորոշվելու և դեղատների պատրաստվածության համար պետական քաղաքականության անհրաժեշտություն է տեսնում: «Մեր ոլորտը բաց է թողնված։ Պաշարների մասին որևէ օրենք չկա, որպեսզի հասկանանք, թե հստակ ինչ անենք։ Մի քանի տարի առաջ մեծածախ վաճառքի լիցենզիա կար, և դեղատները ունեին պահեստներ։ Մենք 350 մլն դրամի ցանկացած խմբի դեղերի պաշարներ ունեինք։ Հետո ընդունեցին օրենք պոլիկլինիկաներում, ԲԿ-ներում ևս դեղատներ ունենալու համար, և մենք մեր պահեստները լուծարեցինք։ Սակայն երեք օրվա մեջ հնարավոր է՝ պաշարները սպառվեն, դրա համար դեղատներն իրենց պահեստներն ունենալու կարիք ունեն»,- նկատում է նա։

Ստեփանակերտում գործող «Տաթև» դեղատան աշխատակցուհու խոսքով էլ՝ իրենց դեղատանը ևս սպառվել են հիմնականում սիրտ-անոթային, շաքարային դիաբետ հիվանդությունների համար օգտագործվող դեղամիջոցները։ Նրա ներկայացմամբ՝ եթե ճանապարհի փակման առաջին օրը մարդիկ շատ են հաճախել դեղատուն և տաբեր դեղեր գնել, ապա վիճակը հիմա համեմատաբար հանգիստ է: «Մեզ մոտ ամեն ինչ նորմալ է։ Բոլոր անհրաժեշտ դեղերն ունենք։ Սպառվել են պարացետամոլ, ցավազրկող դեղերը, բայց մնացյալ անհրաժեշտ դեղամիջոցները ունենք։ Մանկական սնունդն էին շատ գնում, հիմա նորմալ է»,- մեր զրույցում ասում է դեղատան աշխատակցուհի Նունիկը։

Որոշ դեղերի սպառման հետ մեկտեղ կան դեղատներ, որոնք նաև թանկացրել են դեղամիջոցները, մեր զրույցում ասում են դեղատների ներկայացուցիչները։ Իրենց մոտ թանկացումներ չկան, բայց այդ խոսակցությունները մայրաքաղաք Ստեփանակերտում տարածված են։

«Առաջին օրվա հետ համեմատած՝ հիմա իրավիճակը հանգիստ է։ Շատ էին մանկական սնունդը տանում, հիմա ամեն ինչ նորմալ է, բոլոր դեղերի պաշարներն ունենք։ Ո՛չ թանկացրել ենք դեղամիջոցները, ո՛չ էլ՝ գները նվազեցրել, բայց լսել ենք, որ կան դեղատներ, որոնք, առիթից օգտվելով, թանկացումներ են արել»,- նշում է Ստեփանակերտի «Կլաս ֆարմ» դեղատան տնօրենը։

Մանկական հակաբիոտիկները, ճնշման դեղերը և ցավազրկող միջոցներն էլ սպառվել են Ստեփանակերտի «Վան» դեղատանը։ Տեղի աշխատակցուհին նույնպես նկատում է՝ ճանապարհի փակման երկու օրերին լարված են աշխատել, հիմա հանգիստ է իրավիճակը: «Մարդիկ հիմնականում այդ դեղերն էին գնում, նաև մանկական սնունդն էր շատ գնվում, բայց պաշարներ դեռ ունենք։ Ես էլ եմ լսել, որ որոշ դեղատներ կան, որոնք այս ծանր պահին թանկացրել են դեղամիջոցները, բայց մեզ մոտ թանկացումներ չկան։ Մեզ դա չի վերաբերում»,- ասում է դեղատան աշխատակցուհի Նվարդը։

Նրա խոսքով՝ տեղի համեմատաբար մեծ դեղատները որևէ խնդիր չունեն պաշարների մասով, դժվար է փոքր դեղատների համար։

Դեղամիջոցների թանկացման մասին լուրերը, սակայն, հերքում է «Քրիստինե Իսկանդարյան» դեղատան տնօրենը։ Խոսում է նաև արդեն սպառված դեղերից ու նշում՝ կարևոր է, որ փոխարինող դեղամիջոցները կան։

«Մանկական սննդի տեսակներ կան, որ վերջացել են, բայց տարբեր տեսակներ ունենք, նույնն էլ դեղերի դեպքում է։ Մատակարարների հետ սպասում ենք, թե երբ է ճանապարհը բացվելու։ Պրովոկացիաներ են տարածում, թե դեղատները դեղերը թանկացնում են, նման բան չի եղել»,- ասում է դեղատան տնօրեն Քրիստինե Իսկանդարյանը։

Նրա խոսքով՝ մարդիկ առաջին օրվանից արագ սպառել են որոշ դեղեր, սակայն նրանց բացատրվել է՝ դեղերի ժամկետները ավելի շուտ կավարտվեն, քան դրանք կհասցնեն օգտագործել․ «Գալիս էին ու շատ դեղեր գնում, ես իրենց հանգստացնում էի։ Պետք է լավատես լինենք, ամեն ինչին պատրաստ, ոչ թե խուճապի մատնվենք»։

Արցախի առողջապահության նախարարությունը այսօր նաև բուժհիմնարկներին է դեղորայքների հերթական խմբաքանակը հատկացրել։ Տարածած հաղորդագրության մեջ նախարարությունը հատկապես առանձնացրել է այն դեղամիջոցները, որոնք խիստ անհրաժեշտ են մարդկանց։

«ԱՀ առողջապահության նախարարության կողմից հատկացվել են ԱՀ առողջապահության նախարարության ենթակա բժշկական հիմնարկներին և շրջանային բուժմիավորումներին 2022թ․ դեկտեմբեր ամսվա և 2023թ․ հունվար-փետրվար ամիսների համար կյանքին վտանգ սպառնացող դեղամիջոցները: Դրանք են՝

Բրոնխիալ ասթմայի դեղամիջոցներ,

Շաքարային և ոչ շաքարային դիաբետի դեղամիջոցներ,

Սրտի իշեմիկ հիվանդության դեղամիջոցներ,

Հոգեկան հիվանդության դեղամիջոցներ,

Էպիլեպսիայի դեղամիջոցներ,

Խրոնիկ երիկամային անբավարարության դեղամիջոց,

Պարբերական հիվանդության դեղամիջոց,

Չարորակ նորագոյացության դեղամիջոցներ: