Առցանց հարթակներում տեղեկատվության անվտանգության իրավական կարգավորման հարցով գլխավոր դատախազը դիմել է Կառավարություն

ՀՀ գլխավոր դատախազության պետական շահերի պաշտպանության վարչությունը պետության ոչ գույքային շահերի պաշտպանության ոլորտում կատարած ուսումնասիրությամբ պարզել է, որ վերջին տարիներին՝ համացանցի լայն տարածման պայմաններում, ահագնացել է ինտերնետային կայքէջերով, սոցիալական ցանցերով ազգային, կրոնական, սեռական կամ այլ խտրականություն, ՀՀ-ում շրջանառությունն արգելված նյութերի, այդ թվում՝ թմրամիջոցների գովազդ կամ վաճառքի բացահայտ հրավեր պարունակող կամ հանցավոր այլ դրսևորում ունեցող տեղեկատվության տարածումը: 

Ներպետական օրենսդրության ուսումնասիրությամբ պարզվել է, որ լայն դիտելիություն ունեցող ինտերնետ ռեսուրսներով տարածվող տեղեկատվության անվտանգությունը ՀՀ-ում իրավական տեսանկյունից ապահոված չէ, օրենսդրական կարգավորումները բացակայում են, և որևէ մարմնի վրա տեղեկատվության անվտանգության նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնելու, դրանից բխող միջոցներ ձեռնարկելու իրավասություն դրված չէ: 

Նման վերահսկողության բացակայության պայմաններում տեղեկատվական ռեսուրսները շարունակում են նման բովանդակության անարգել տարածումը՝ խեղաթյուրելով և չարաշահելով խոսքի ազատության ժողովրդավարական սկզբունքը:     

Մինչդեռ մի շարք երկրներում, օրինակ՝ Գերմանիայում, Ռուսաստանում, Վրաստանում, առցանց ռեսուրսներով տարածվող տեղեկատվության անվտանգությունը կարգավորված է իրավական ակտերով:

Մասնավորապես՝ «Տեղեկատվության, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և տեղեկատվության պաշտպանության մասին» ՌԴ օրենքով սահմանվել է ՌԴ ողջ տարածքում համացանցով արգելված տեղեկատվության ցանկ, որոնցից են ինքնասպանություն գործելու եղանակների և ինքնասպանության դրդելու մասին տեղեկատվությունը, թմրամիջոցների, հոգեներգործուն նյութերի պատրաստման և օգտագործման, անչափահասներին ոչ իրավաչափ վարքագծի ներգրավելու, վաճառքը սահմանափակված կամ արգելված դեղամիջոցների, ալկոհալային արտադրանքի մանրածախ վաճառքի առաջարկ պարունակող տեղեկատվությունը և այլն:  

Նման տեղեկատվության հայտնաբերման դեպքում ՌԴ գլխավոր դատախազի կամ նրա տեղակալների կողմից գործադիր իշխանության դաշնային մարմնին /Роскомнадзор/  ներկայացվում է տվյալ տեղեկատվության անհապաղ հեռացման և ինտերնետ ռեսուրսների հասանելիության սահմանափակման պահանջ: Իրավասու մարմնի կողմից տեղեկատվությունը ստանալու պահից 1-օրյա ժամկետում ինտերնետ ռեսուրսի տիրոջ կողմից տեղեկատվությունը չհեռացվելու դեպքում տվյալ ինտերնետ ռեսուրսի հասանելիությունը սահմանափակվում է:

Իսկ Գերմանիայի Դաշնությունում գործում է սոցիալական ցանցերի անվտանգությունն ապահովող «Սոցիալական ցանցերում իրավակիրառման վիճակը բարելավելու մասին» օրենք: Դրանով արգելվում է հակասահմանադրական ճանաչված կազմակերպության քարոզչություն, պետությանը սպառնացող ծանր արարքի նախապատրաստման, նման արարքի կատարումը մոտիվացնող գրականության տարածման, հանցավոր վարքագծի խրախուսման, ազգային, կրոնական, սեռական կամ այլ թշնամանք սերմանող և այլ տեղեկատվությունը:

Նշված օրենքով տեղեկատվության սպառողներին վերապահվել է արգելված տեղեկատվությունը սոցիալական ցանցին բողոքարկելու իրավունք, իսկ սոցիալական ցանցերի վրա դրվել է օրենքին հակասող տեղեկատվությունը վերացնելու կամ էլ արգելափակելու պարտականություն: Վերջինս չկատարելու դեպքում սոցիալական ցանցի վարքագիծը ենթակա է վերանայման հսկողական կարգով՝ Արդարադատության գործերով դաշնային մարմնի կողմից: Վերջինս իրավասու է ոչ իրավաչափ վարքագիծ թույլ տված ռեսուրսը ենթարկել վարչական պատասխանատվության՝ տուգանքի, որի չափը տատանվում է 5-50 մլն եվրոյի սահմաններում: Նման մեծ չափի տուգանք սահմանելու նպատակը օրենքը խախտելու գիտակցված վարքագիծը կանխելն է:       

Ելնելով վերոգրյալից՝ ՀՀ գլխավոր դատախազ Արթուր Դավթյանը գրություն է հասցեագրել ՀՀ կառավարություն՝ առաջարկելով կարծիքն ազատ արտահայտելու սահմանադրական իրավունքի երաշխավորմամբ քննարկել ինտերնետ ռեսուրսներով տարածվող տեղեկատվության անվտանգությունը իրավական կարգավորման ենթարկելու, դրա հիման վրա ոլորտում պետական վերահսկողություն իրականացնելու հարցը: 

Արթուր Դավթյանը պատրաստակամություն է հայտնել ՀՀ դատախազության կողմից աջակցել այդ գործընթացին: 

Տպել
257 դիտում

Զինված տղամարդը մտել է Մասիսի քաղաքապետարան, լսվել է պայթյունի ձայն. իրավապահները հատուկ գործողություն են իրականացնում

Փրկարար ծառայության կանայք. արտակարգ իրավիճակների նախարարը լուսանկարներ է հրապարակել

Էդգար Ղազարյանը դիմել է վարչապետի աշխատակազմին՝ նրա հրաժարականի հարցով, Անժելա Թովմասյանն էլ «ծիծաղից ուշագնաց է եղել»

«Սուրմալու»-ում որոնողական աշխատանքները շարունակվում են ամենաբարդ, էպիկենտրոնային գոտում

Չենք կարող ասել՝ անոմալ երեւույթ է. օգոստոսի 1-10-ը 7608 շտապօգնության կանչ է գրանցվել, երբ կնվազի եղանակը

Վթարային ջրանջատում Երևանում. Արաբկիր վարչական շրջանում 13 ժամ ջուր չի լինի

ՄԻԵԴ-ի անդրադարձը Բերձոր և Աղավնո համայնքների բնակչության տեղահանմանը

Բրյուսելում հանդիպել են ՀՀ ԱԽ քարտուղարն ու Ադրբեջանի նախագահի օգնականը

ԱԱԾ-ն պարզաբանել է «Արմավիրում ադրբեջանցիներ են հայտնվել, նրանք իրենց ագրեսիվ են պահել» վերնագրով հոդվածը

Երևանի մետրոպոլիտենի նոր պաշտոնակատար Բաբկեն Սեդրակյանի կենսագրությունը

Լույս աշխարհ է եկել 44-օրյա պատերազմում զոհված Ռադիկ Հովակիմյանի եղբայրը

ՀՀ-ն կրկին աշխարհի ուշադրության կենտրոնում է. Մայր բուհում առաջին անգամ կանցկացվի կրթական մեծ համաժողով

Մեթոդագործնական պարապմունք՝ ՊՆ խաղաղապահ ուժերի բրիգադում

«Սուրմալու» առևտրի կենտրոնում որոնողական աշխատանքները շարունակվում են (թարմացված)

ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարը ցավակցություն է հայտնել Հայաստանի կառավարությանն ու ժողովրդին

ՀՀ տարածքում ավտոճանապարհներն անցանելի են

Տավուշում կշարունակվի հանրակրթության նոր չափորոշչի փորձարկումը. մեկնարկել են օգոստոսյան խորհրդակցությունները

Մեկ օրում արձանագրվել է 10 ՃՏՊ, 1 մարդ զոհվել է, 14-ը՝ վիրավորվել

Ռոման Բաղդասարյանի հայտարարություները իրականությանը չեն համապատասխանել. ԱՀ ԱԱԾ

Մարմնամարզության ԵԱ. Հայաստանի 4 ներկայացուցիչ դուրս է եկել եզրափակիչ

Հանրապետության նախագահի նստավայրում տեղի է ունեցել դատավորների երդման արարողություն (տեսանյութ)

«Սուրմալու»-ին հարող տարածքից կատարվել են խմելու ջրի նմուշառումներ. անհամապատասխանություններ չեն հայտնաբերվել

Ամերիաբանկն արժանացել է «Կենտրոնական և Արևելյան Եվրոպայի տարածաշրջանի ամենանորարար թվային բանկ 2022» մրցանակին

Բերդավան գյուղում այրվել է 35 հա խոտածածկույթ

«Շեմից այն կողմ» ֆիլմը կմասնակցի «Լինցի» կարճամետրաժ ֆիլմերի միջազգային փառատոնին

Բացօթյա ապօրինի առևտրով զբաղվող անձանց ապրանքները կառգրավվեն

Փաշինյանն ու Ղարիբաշվիլին ներկա են եղել հայ-վրացական Բարեկամության կամրջի գործարկման պաշտոնական միջոցառմանը (տեսանյութ)

Ակնկալում ենք, որ իրավապահ մարմինները կհայտնաբերեն մեղավորներին. Սուքասիանների ընտանիքը հայտարարություն է տարածել

Անցկացվել է «Խաղաղության մարտիկ» մրցույթի «Էրուդիտ» մրցաձևը

«Սուրմալուում» տեղի ունեցած ողբերգական իրադարձություններով պայմանավորված՝ ԱԻ նախարարի այցը Ռուսաստան չեղարկվել է

Նախաձեռնվել է քրեական վարույթ՝ սպանության և հրազեն ապօրինի ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու, հատկանիշներով (տեսանյութ)

ՀՌՀ-ն պարզաբանում է հանրային մուլտիպլեքսում գործող հինգ ծրագրի եթերազրկման պատճառները

Հայ-վրացական սահմանին տեղի է ունեցել Նիկոլ Փաշինյանի և Իրակլի Ղարիբաշվիլիի առանձնազրույցը (լուսանկարներ)

Արդարադատության փոխնախարարն այցելել է «Աբովյան» ՔԿՀ, որտեղ ընթանում են վերանորոգման աշխատանքներ

Վարչապետը ծանոթացել է Բագրատաշենի մաքսակետի գործունեությանն ու նախատեսվող բարեփոխումներին

Ներկայիս բարդագույն մարտահրավերների պայմաններում ակնառու աճ է արձանագրվել հայ-վրացական հարաբերություններում. Փաշինյան

Քննարկվում է «Սուրմալուի» պայթյունից զոհվածների ընտանիքներին եւ տուժածներին աջակցության տրամադրելու հարցը

Իսակովի պողոտայի բնակարաններից մեկում տեղի է ունեցել գազի բալոնից արտահոսք՝ հրդեհի բռնկմամբ

Տրակտորավարն ընկել է տրակտորի տակ ու մահացել

Քննարկվել է Սևանա լճում կողակ ձկնատեսակի վերականգնման գործընթացը