Ինտերնետի բացակայություն, բենզինի սղություն, ինֆորմացիոն խառնաշփոթ, 8 հազար ձերբակալված. ինչ իրավիճակ է Ղազախստանում

Ամբողջ աշխարհի ուշադրության կենտրոնում շարունակում են մնալ Ղազախստանում տեղի ունեցող իրադարձությունները: Հունվարի 2-ից շարունակվող անկարգությունները հունվարի 6-ից սկսեցին հարյուրից ավելի մարդկանց մահվան պատճառ դառնալ, այդ թվում՝ և՛ իրավապահների, և՛ զինված ցուցարարների, և՛ այդ ցույցերի հետ որևէ կերպ առնչություն չունեցող քաղաքացիների ու անգամ երեխաների:

Ինֆորմացիոն խառնաշփոթ

Երկրի իշխանությունները վերահաստատում են Ղազախստանում իրավիճակի կայունացման և դրա վերահսկողության մասին իրենց տեղեկատվությունը:

Հատկանշական է, որ երկրում զոհերի թվի մասին առաջին պաշտոնական հաղորդագրությունները երեկ հայտնվեցին և անհետացան միաժամանակ: Բանն այն է, որ Ղազախստանի տեղեկատվության նախարարությանը պատկանող «Տելեգրամ» ալիքը, որն այս օրերին հավաքում ու հրապարակում էր բոլոր պաշտոնական հաղորդագրությունները, երեկ հաղորդեց, որ բախումների հետևանքով երկրում զոհվել է 164 մարդ, որից 103-ը՝ Ալմաթիում։ Որոշ ժամանակ անց այս գրառումն անհետացավ, իսկ առողջապահության նախարարության ներկայացուցիչները (հաղորդագրության հղումը տրված էր այս գերատեսչությանը) լրագրողներին ասել են, որ տեղեկություն չունեն սպանվածների թվի մասին։

Ղազախստանի ներքին գործերի նախարարությունն էլ հայտնել է ձերբակալվածների թվի մասին. կա մոտ 6 հազար ձերբակալված մարդ ամբողջ երկրի տարածքում։ Այսօր արդեն, հրապարակված նոր տվյալների համաձայն, Ղազախստանի ամբողջ տարածքում 7939 մարդ է ձերբակալվել անկարգություններին մասնակցելու կամ հրահրելու կասկածանքներով:

Ղազախստանի պետական ալիքը հրապարակել է առաջին տեսանյութը «ջարդերի օտարերկրյա մասնակցի» հետ։ Կադրերում երևացող մարդկանց մեջ արագորեն բացահայտվեց հայտնի ջազ երաժիշտ Վիկրամ Ռուզախունովը Ղրղզստանից, որը մեկնել էր հյուրախաղերի և անհետացել բախումների սկսվելուց անմիջապես հետո: Ղրղզստանի հատուկ ծառայությունները նրան անվանել են «արժանապատիվ քաղաքացի», իսկ երկրի ԱԳՆ-ն վրդովմունք և բողոքի նոտա է հայտնել նրա ձերբակալման կապակցությամբ։

Ղազախստանի պետական լրատվամիջոցները երաժիշտին ներկայացրել էին որպես «ցույցերի հրահրիչ»: Տեսանյութում ծեծված տղամարդը պատմել է, որ Ղրղզստանում մնացել է առանց աշխատանքի և այդ պատճառով համաձայնել է 90 հազար տենգեով (մոտ 92 հազար դրամ) մասնակցել Ղազախստանի ցույցերին։

Հետաքրքրական է նաև այն, որ երկրի նախկին նախագահ Նուրսուլթան Նազարբաևի և ներկայիս նախագահ Կասիմ Ժոմարտ-Տոկաևի մամուլի քարտուղարները հեռակա վիճել են, թե ինչպես է Նազարբաևը լքել երկրի Անվտանգության խորհրդի ղեկավարի պաշտոնը։ Նախկինում այս պաշտոնը ցմահ էր տրվել Նազարբաևին։ Բողոքի ցույցերի բռնկումից հետո Տոկաևը հայտարարեց, որ ԱԽ ղեկավարի պաշտոնից հեռացնում է Նազարբաևին։ Այսօր «ելբասի» մամուլի քարտուղարն ասել է, որ Նազարբաևն ինքն է այդ պաշտոնը հանձնել Տոկաևին։

Հատուկ ծառայություններում վերադասավորումները շարունակվում են: Ցույցերի դեռ առաջին օրերին Տոկաևը շարունակ ազատումներ ու նշանակումներ էր անում: Երեկ Ղազախստանի Ազգային անվտանգության կոմիտեի նախագահի երկու տեղակալներն են պաշտոնանկ արվել. նրանք համարվում են Նազարբաևի թիմի ամենահավատարիմներից:

Կյանքը՝ կրակոցներից ու ավերումներից հետո

Ալմաթիում այժմ պարբերաբար հնչում է օդային տագնապի բարձր ազդանշան (դրանք սովորաբար միացվում են պատերազմի ընթացքում օդային հարձակումների ժամանակ), սակայն քաղաքում դադարել են լսելի լինել կրակոցների ձայները:

Ալմաթիի բոլոր փողոցներում շրջում են բազմաթիվ զինված պարեկներ։

BBC-ն գրում է, որ ՀԱՊԿ զինվորականներ չեն երևում Ալմաթիի փողոցներում, հստակ է միայն, որ նրանք հսկում են օդանավակայանը, բայց փողոցներում ու քաղաքի կենտրոնում չեն երևում:

Ալմաթիում աստիճանաբար նախկին կյանքը վերականգնվում է, փողոցներում ավելի շատ մարդիկ են շրջում, որոշ խանութներ և նույնիսկ մի քանի սրճարան են բացվել։

Լցակայաններում հսկայական հերթեր են, մարդիկ ժամերով կանգնում են, որ 10-15 լիտր բենզին ստանան, քանի որ մեկ մեքենային ավելի շատ լիցքավորում չեն անում:

Քաղաքում ընդհանուր առմամբ դեռ պահպանվում է զգուշավոր մթնոլորտը: Ալմաթիում դեռևս ամբողջությամբ բացակայում է ինտերնետ կապը, չեն աշխատում բանկերը, չի գործում ոչ մի բանկոմատ: Քաղաքացիները դժգոհում են, որ վերջանում է կանխիկ գումարը, սակայն քաղաքից դուրս գալն ու այլ տեղ բանկոմատ փնտրելը ևս խնդիր է՝ ելքն ու մուտքը սահմանափակված են, իսկ տաքսիները հիմնականում հրաժարվում են դուրս գալ քաղաքից:

Ամբողջ երկրում ինտերնետ ծառայությունն ու հեռախոսային կապը գործում են խափանումներով, այդ պատճառով էլ հիմնական ինֆորմացիոն հարթակը մնում է պաշտոնական տեղեկատվությունը:

Վերսկսում են թռիչքները

«Աերոֆլոտ» ավիաընկերության կայքում հրապարակվել է տեղեկություն այն մասին, որ Մոսկվա-Նուր-Սուլթան չվերթը կիրականացվի այսօր՝ երկուշաբթի՝ հունվարի 10-ին՝ Մոսկվայի ժամանակով առավոտյան ժամը 4-ին։ Նուր-Սուլթան-Մոսկվա վերադարձի չվերթը պետք է կատարվի տեղական ժամանակով 12:05-ին։

«Հետագա թռիչքները կիրականացվեն ամեն օր»,- հայտնում է «Աերոֆլոտ»-ը։

Համազգային սգի օր

Ղազախստանի նախագահ Կասիմ-Ժոմարտ Տոկաևն այսօր համազգային սգո օր է հայտարարել երկրում տեղի ունեցած ցույցերի ժամանակ զոհվածների հիշատակի համար:

Ղազախստանում շարունակում է գործել արտակարգ դրությունը, սակայն իրավիճակը երկրի գլխավոր քաղաքների փողոցներում աստիճանաբար հանդարտվում է։

Զոհերի թվի մասին պաշտոնական տվյալներ առայժմ չկան, ինչպես վերը նշեցինք, ավելի վաղ հրապարակված տեղեկատվությունը պաշտոնական աղբյուրները հեռացրել են: Ըստ լրատվամիջոցների ունեցած ոչ պաշտոնական տվյալների՝ հնարավոր է՝ անկարգությունների ամբողջ ընթացքում զոհված ու սպանված լինի ավելի քան 2 հարյուր մարդ, ներառյալ՝ իրավապահներ: