«Բարձրագույն կրթության և գիտության մասին» օրինագիծը քննարկվել է ռեկտորների խորհրդի նիստում

ԿԳՄՍ նախարարությունում հրավիրվել է ռեկտորների խորհրդի նիստ, որի օրակարգում ներառված էր Ազգային ժողովում նախորդ շաբաթ առաջին ընթերցմամբ ընդունված «Բարձրագույն կրթության և գիտության մասին» օրինագծի քննարկման հարցը:

ԿԳՄՍ նախարարությունից հայտնում են, որ նիստին մասնակցել է Հայաստանի պետական բուհերի 13 ռեկտոր, ինչը բավարար էր քվորումի ապահովման համար: Նիստը վարել է ԿԳՄՍ նախարար Վահրամ Դումանյանը: Հայ-ռուսական համալսարանի ռեկտորը, ով նիստին ներկա չէր, փոխանցել էր գրավոր առաջարկներ քննարկվող օրինագծի վերաբերյալ:

Նիստին մասնակից բոլոր ռեկտորներն օրինագծի առնչությամբ մի շարք մտահոգություններ են հայտնել, ինչպես նաև ներկայացրել գրավոր առաջարկների փաթեթներ՝ դրանք Ազգային ժողովի համապատասխան հանձնաժողովին ներկայացնելու և նախագծի երկրորդ ընթերցման ժամանակ քննարկելու նպատակով:

Ռեկտորները մտահոգիչ են համարում նախագծի անցումային դրույթներով սահմանված 2022-24 թվականներին ինստիտուցիոնալ և ծրագրային հավատարմագրման պահանջը՝ նշելով, որ բուհերի բյուջեներն այդ դեպքում կարող են ունենալ ֆինանսական ճեղքվածք՝ հաշվի առնելով, որ հավատարմագրումն ենթադրում է տևական գործընթաց և վճարումների կատարում: Բանն այն է, որ նախագծով ընդհուպ մինչև գործունեության լիցենզիայի դադարեցման խնդիր է դրվում, եթե բուհը նշված ժամկետներում հավատարմագրում չի անցնում: Բացի դրանից՝ օրինագծով առաջարկվող որոշ ձևակերպումներ բուհերի համար կարող են առաջացնել հարկային պարտավորությունների կատարման խնդիրներ՝ հավելյալ հարկային բեռի ռիսկ հարուցելով:

Ռեկտորներից շատերի կարծիքով՝ օրինագիծը՝ որպես ոլորտը կարգավորող հիմնարար  իրավական ակտ, բավականին մեծ թվով բացառություններ է սահմանել, ինչը հակասում է ոլորտի միասնական կարգավորման տրամաբանությանը և խնդրահարույց է համընդհանուր օրինաչափության և բուհերի հանդեպ խտրական մոտեցման տեսանկյունից: Խնդիրներ կան նաև մասնագիտական տերմինների սահմանման, ընդհանրապես նախագծի լեզվական և ոճական շարադրանքի հետ կապված: Ըստ ռեկտորների խորհրդի՝ անհրաժեշտ է շտկումներ անել՝ առաջարկվող ձևակերպումները հստակեցնելու և հետագայում տարընթերցումներից խուսափելու համար:

Բարձրացվել է նաև բուհերի կառավարման մոդելի՝ խորհուրդների ձևավորման և ռեկտորի ընտրության հարցը, ըստ որի՝ խորհրդի 9 անդամից 5-ը նշանակվելու են լիազոր մարմնի, 4-ը՝ բուհի կողմից՝ ներառյալ ուսանողական, դասախոսական և բուհի հետ համագործակցող գործարար համայնքը: Բուհի ռեկտորը, ըստ նախագծի, ընտրվում է կառավարման խորհրդի կողմից՝ ընտրանքային կարգով։ Խորհրդի որոշմամբ՝ կարող է առաջարկվել ռեկտորի մինչև երեք թեկնածու, որոնցից մեկին կնշանակի լիազոր մարմնի ղեկավարը: Կարծիքներ են հնչել, որ այդ մոտեցումը բուհական ինքնավարության ու ակադեմիական ազատության սահմանափակում է, և, ըստ էության, նշանակում է ռեկտորի նշանակովի մոդելի ներմուծում: Այդպիսի մոդել, ի դեպ, նախկինում կիրառվել է ԵՊՀ-ում՝ ֆակուլտետների դեկանների ընտրության ժամանակ (երեք թեկնածուից մեկին նշանակել է ռեկտորը), սակայն հետագայում որոշվել է անցում կատարել ուղիղ ընտրության կարգին:

ԿԳՄՍ նախարար Վահրամ Դումանյանը ռեկտորների բարձրացրած խնդիրների ու առաջարկների վերաբերյալ նշել է, որ դրանք կհամակարգվեն և կներկայացվեն խորհրդարանի քննարկմանը: Նախարարի գնահատմամբ՝ կատարյալ օրենքներ չեն լինում, և այս նախագիծն էլ լավագույնը լինելու հավակնություն չի կարող ունենալ, սակայն ներկա պայմաններում կարգավորման պահանջը հասունացած է. «Բարձրագույն կրթության ոլորտը կարգավորող օրենքի նախագծի մշակմամբ զբաղվել են կրթության և գիտության վերջին 4 նախարարները. այն ունի տարիների պատմություն: Նախագծի հիմնական բովանդակությունը պետք է փնտրել ոչ թե ռեկտորի ընտրության կամ նշանակման, այլ կրթական ծրագրերի, կրեդիտային համակարգի և բազմաթիվ խորքային հարցերի մեջ: Ցանկացած բուհ նախ և առաջ ավանդույթների պատմություն է, և ռեկտորը, անկախ նրա անձից, պետք է դառնա այդ ավանդույթների կրողն ու զարգացնողը»,- նշել է Վահրամ Դումանյանը:

Անդրադառնալով ռեկտորի ընտրության և բուհերի կառավարման խորհուրդների մոդելին՝ նախարարը նշել է, որ առաջարկվող լուծումը, երբ ռեկտորի 3 թեկնածուից մեկին նշանակում է լիազոր մարմնի ղեկավարը, կիրառվում է աշխարհի բազմաթիվ առաջադեմ երկրների համալսարաններում: Կա նաև հակառակը, այսինքն՝ ուղիղ ընտրության դրական փորձը: Հայաստանի համար այս փուլում նմանօրինակ մոդելի նախընտրությունը, ըստ նախարարի, որոշ իմաստով բխում է առկա իրավիճակից:

«Ինձ համար անհասկանալի են այն ձևակերպումները, թե Կառավարությունը փորձում է միջամտել ռեկտորի ընտրությանը: Այդպիսի հայտարարությունները  երբեմն արվում են այնպիսի տոնայնությամբ, կարծես թե խոսքը հարևան պետության, այլ ոչ թե ՀՀ կառավարության մասին է: Պետությունը՝ որպես բուհի հիմնադիր, վճռորոշ խոսքի իրավունք ունի և կարող է կարևոր դերակատարում ունենալ՝ անկախ նրանից, թե տվյալ պահին ով է ներկայացնում իշխանությունը: Բուհի և պետության հարաբերությունները պետք է գործընկերային լինեն, իսկ բուհի ներքին մթնոլորտը՝ ակադեմիական: Պետք չէ մոռանալ, որ տվյալ պարագայում ռեկտորը պետության հիմնադրած բուհում վարձու աշխատող է՝ ընդամենը: Պետական բուհի մասին խոսելիս պետք է չմոռանալ նաև, որ բուհը պետական ապրանքանիշ է՝ բրենդ, հետևաբար պետությունն իրավունք ունի պայմաններ և պահանջներ դնել»,- նշել է Վահրամ Դումանյանը:

Նախարարի խոսքով՝ ներկայում բուհերի մի մասն ունեն հիմնադրամի, մյուսները՝ այլ կազմակերպաիրավական կարգավիճակ, ինչը համակարգում խառնաշփոթ է հարուցում, և այդ առումով ևս միասնական կարգավորման խնդիր կա:

Հանդիպման ընթացքում բարձրացվել են նաև նախագծով առաջարկվող այլ կարգավորումների՝ ուսանողական խորհուրդների և ուսանողական մարմինների ձևավորման, կառավարման և ակադեմիական (գիտական) խորհուրդների իրավասությունների հավասարակշռման, վարչական աշխատանքի համար սահմանված տարիքային շեմի (65 տարեկանից հետո վարչական աշխատանքի կատարումը սահմանափակվում է), ամբիոնի վարիչի պաշտոնը ոչ թե վարչական, այլ գիտամանկավարժական պաշտոն դիտարկելու հարցերը:

Տպել
273 դիտում

Արման Խոջոյանը Իտալիայում մասնակցում է Պարենային համակարգերի նախագագաթնաժողովին

Աշխարհի տարբեր երկրներ պատվաստվելը խրախուսում են թխվածքից մինչեւ կով նվիրելով. ինչ կարծիքներ կան Հայաստանի մեթոդի մասին

Կրեմլը մեկնաբանել է հայ-ադրբեջանական սահմանին սրումը

Բուլղարիայում 10 հազար մարդ մահացել է պատվաստումների ոչ պատշաճ կազմակերպման պատճառով

«Ալաշկերտը» Եվրոպայի լիգայի որակավորման երրորդ փուլում խաղալու է Ղազախստանի չեմպիոնի դեմ

Գորիսի քաղաքապետ Առուշ Առուշանյանի գործով այսօր նախաքննության ավարտ կհայտարարվի

Պատերազմում զոհված զինվորների շուրջ 50 մասունք կտեղափոխվի Հոլանդիա՝ փորձաքննության. Ավանեսյան

Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա. Երևանում սպասվում է անձրև և ամպրոպ

Մեր զինվորի թիկունքում մեր բնակիչներն են, մեր բանակը չի կարող լռել, շատ արժանի պատասխան է տալիս. Գնել Սանոսյան

Հանրային վայրերի աշխատակիցները կպատվաստվեն կամ քովիդի թեստ կհանձնեն. նախարարությունը նոր սահմանափակումներ է մշակում

Կառավարությունը հավանություն տվեց Ապարանում լեռնադահուկային համալիրի կառուցման ծրագրին. քննարկումը բավականին թեժ անցավ

Քիմիական ինստիտուտի աշխատողները դեմ են տարածքում շենքի կառուցմանը. Դումանյանը վստահեցնում է՝ ինստիտուտը բնականոն կգործի

Աճյունների որոնողական աշխատանքներն այսօր իրականացվում են Ջրականում

Բնակիչները շատ ամուր, պինդ կանգնած են այդ հողի վրա. մարզպետը բացատրեց՝ ինչու է փակ Կութի մուտքը, չի աշխատում Սոթքի հանքը

Սահմանային անցակետում հայտնաբերվել է բանդիտիզմի և այլ մեղադրանքներով հետախուզվող 33-ամյա տղամարդը

Շարունակվում են կորոնավիրուսի տնտեսական հետևանքների չեզոքացման 19-րդ միջոցառման աշխատանքները

Որ խմբի համար են նախատեսված «Պֆայզր» ու «Սինոֆարմ» պատվաստանյութերը. պարզաբանում է նախարարի պաշտոնակատարը

Ինչո՞ւ հենց հիմա, ինչո՞ւ եք ավագանուն արձակուրդից կանչում՝ որոշումը շտապ ընդունելու համար. Իզաբելլա Աբգարյան

Եղել են մեզ մոտ, դիտարկել՝ որտեղ կարող են տեղակայվել. Սանոսյանը հերքում է, որ սահմանին ռուս խաղաղապահներ են տեղակայվել

Թուրքիան անհնարին է համարում թուրք-ադրբեջանական միասնական բանակի ստեղծումը

Թուրքիայում չի հաջողվում մարել անտառային հրդեհները (լուսանկար)

Միասին հոգ տանենք Սևանի մասին. շրջակա միջավայրի նախարարությունն առաջարկում է միանալ արշավին (տեսանյութ)

Իսկ նորմա՞լ եք համարում, որ Սոթքում միջադեպ էր, համայնքապետը Երեւանում էր. մարզպետը՝ համայնքապետին ԱԱԾ կանչելու մասին

Երեւանի քաղաքապետարանի եւ վարչական շրջանների աշխատակիցների աշխատավարձերը կբարձրանան. ավագանին հաստատեց

Երեկ վիրավորում ստացած զինծառայողի վիճակը շարունակում է մնալ ծայրահեղ ծանր. Անահիտ Ավանեսյան

ՄԻՊ ներկայացուցիչները չհայտարարված այցեր են իրականացրել Արագածոտնի և Շիրակի մարզերի ազատությունից զրկման վայրեր

Ավագ լեյտենանտը մարմնական վնասվածք է ստացել hակառակորդի կողմից արձակված կրակոցից. հարուցվել է քրեական գործ

Մեր նպատակադրումը պետք է լինի մարդկանց ոչ թե դիպլոմով, այլ կրթությամբ ապահովելը. վարչապետի պաշտոնակատար

Գիշերը փոխհրաձգության հետեւանքով վիրավորված զինծառայողը վիրահատվել է. վնասվածքն ուսի շրջանում է

Կյանքից հեռացել է դերասանուհի Մերի Շահբազյանը

21 մլրդ դրամի առերևույթ չարաշահումներ «Երևանի ՋԷԿ» ընկերության գործունեության ընթացքում. հարուցվել է քրեական գործ

Եկել է պատասխանատվության ժամանակը. ԱՄՆ կոնգրեսական Ադամ Շիֆը՝ Ադրբեջանի սադրանքների մասին

Բավականին մտահոգիչ է, որ դանդաղ, բայց հաստատուն քայլերով մեզ մոտ կորոնավիրուսի թվերն աճում են. Փաշինյան

Թաղապետի 400 հազարանոց աշխատավարձը դառնում է 800 հազար, ո՞ր արժանիքի համար. Խաչատրյան

Շրջակա միջավայրի նախարարությունը հորդորում է զերծ մնալ պավլովնիա ծառատեսակի զանգվածային աճեցումից

Կառավարությունը դադարեցրեց Թատերական ինստիտուտի Գորիսի մասնաճյուղի գործունեությունը

Իմաստ ունի դիտարկել հայ-ադրբեջանական սահմանի ողջ երկայնքով ռուս սահմանապահների հենակետերի տեղակայման հարցը. Փաշինյան

Հադրութի բնակիչների համար Ստեփանակերտում նոր բնակարաններ են կառուցվում

Փշատավանում շչակ կգործարկվի

Հաստատվել է կորոնավիրուսի 233 նոր դեպք, 7 մարդ մահացել է