Ես նստած լալիս էի, ընկերս մահացավ իմ աչքի առաջ. 4 սիրիացի վարձկանները BBC-ին պատմել են Ղարաբաղում իրենց ապրածի մասին

Թուրքիան եւ Ադրբեջանը հերքում են սիրիացի վարձկանների ներգրավումը Լեռնային Ղարաբաղի պատերազմին, սակայն լրատվամիջոցների տասնյակ հրապարակումները հակառակն են վկայում: BBC-ն զրուցել է Ադրբեջանից վերադարած 4 վարձկանների հետ: Նրանք սկզբում գրանցվել են՝ սահմանային անցակետերում որպես սահմանապահ աշխատելու համար, սակայն տեղ հասնելուն պես, անսպասելիորեն հայտնվել են ռազմաճակատի թեժ կետերում:

Արտասահմանում լավ վարձատրվող ու գայթակղիչ աշխատանքի մասին Սիրիայում սկսել են լուրեր շրջանառվել դեռ օգոստոսին: Վարձկաններից մեկը լրատվականին պատմել է, որ աշխատանքի մասին իմացել է ընկերներից մեկի միջոցով, իրեն հայտնել են, որ շատ լավ աշխատանքի հնարավորություն կա, որի համար ընդամենը պետք է Ադրբեջանի ռազմական անցակետում ներկա լինել որպես խաղաղապահ, ինչի համար խոստացել են 2 հազար դոլար աշխատավարձ:

«Դա մեզ համար մի ամբողջ կարողություն էր»,-խոսելով վարձատրության մասին, նշել է մեկ այլ վարձկան:

Երկուսն էլ աշխատանքի համար դիմել են Թուրքիայի կողմից աջակցվող ապստամբ խմբակցությունների միջոցով, որոնք կազմում են Սիրիայի ազգային բանակը, որը գործում է Սիրիայի հյուսիսում՝ ընդդեմ նախագահ Բաշար ալ-Ասադի: Շրջաններում, ոևտեղ օրական միջին աշխատավարձը մոտ 1 դոլար է կազմում, խոստացված վարձատրությունը չափազանց գայթակղիչ է հնչել. Այդ պատճառով էլ 1500-2000 մարդ է Թուրքիայի միջոցով գրանցվել եւ թուրքական ռազմական ու տրանսպորտային ինքնաթիռներով տեղափոխվել Ադրբեջան:

Վարձկանները պատմել են, թե իրենց խաբել են: Նրանցից շատերը անգամ կռվելու փորձ չի ունեցել, սակայն դա չի խանգարել, որ նրանց տեղակայեն հակամարտ գոտու սահմանին եւ հրամայեն պատերազմել:

«Ես չէի սպասում, թե ողջ կմնամ, դա թվում էր 1 տոկոս հավանական, մահն ամենուր էր մեր կողքին»,-պատմել է վարձկաններից մեկը:

Թեպետ Ադրբեջանը շարունակ հերքում է վարձկանների ներգրավման մասին տեղեկությունները, ուսումնասիրությունների արդյունքում կուտակվել են բավարար քանակությամբ լուսանկարային ապացույցներ, որոնք վերցված են տեսանյութերից եւ լուսանկարներից, որոնք հենց զինյալներն են ներբեռնել սոցիալական ցանցեր: Սիրիացի վարձկանների մեծ մասը տեղակայված է եղել Ղարաբաղի հարավային թեւում, որտեղ 2 կողմերից էլ կորուստները մեծաթիվ են եղել:

Զինյալները, որոնց հետ խոսել է հոդվածագիրը, ընկել են հրթիռային կրակի տակ եւ տրավմաներ են ստացել անփորձության պատճառով: Նրանք չեն ցանկացել, որ հոդվածում հիշատակվեն իրենց անունները՝ հետագա հետապնդումներից խուսափելու համար:

Զրուցակիցներից մեկը (պայմ. անունը՝ Իսմայիլ) պատմել է, որ իր առաջին մարտը եղել է ժամանելու հենց հաջորդ օրը:

«Ինձ եւ մոտ 30 տղաների ուղարկեցին առաջնագիծ: Մենք քայլեցինք մոտ 50 մետր, երբ հանկարծակի հրթիռ ընկավ մեր կողքին: Ես պառկեցի գետնին: Հրետակոծությունը տեւեց 30 րոպե անդադար: Այդ րոպեները տարիներ էին թվում: Հենց այդ ժամանակ ես ափսոսում էի, որ եկել եմ Ադրբեջան»:

«Մենք չգիտեինք՝ ինչ անել կամ ինչպես արձագանքել, որովհետեւ մեր խմբում ինձ նման շատերը փորձ չունեին», - հավելել է Սամիրը (անունը՝ պայմ.)՝ նշելով, որ ինքը տեսել է մեռնող տղամարդկանց, խելակորույս փախչողներին, որոնք գաղափար անգամ չունեին՝ ուր էին գնում:

Բոլոր 4 վարձկանները պատմել են, որ իրենց չեն տրամադրել պաշտպանիչ հանդերձանք եւ բժշկական օգնություն: Սիրիացիներից շատերը մահացել են արնաքամ լինելով, մինչդեռ ստացած վերքերը հնարավոր էր հեշտությամբ բուժել դաշտային հոսպիտալների բժիշկների միջամտությամբ:

«Ամենածանր պահն այն ժամանակ էր, երբ զինակից ընկերներիցս մեկը հարվածի տակ ընկավ: Դա տեղի ունեցավ ինձանից 20 մետր այն կողմ, ուր ընկել էր արկը: Ես տեսա նրան ընկնելիս: Նա ինձ էր ձայն տալիս, գոռում էր: Սակայն նրա տեղը գտնվում էր հայկական թնդանոթների տեսադաշտում, ես չէի կարող օգնել: Նա պարզապես այնտեղ էլ մահացավ»- պատմել է Իսմայիլը, որին հետագայում հոսպիտալացրել են բեկորային վնասվածքով:

Մյուսն էլ պատմել է, որ վախից քարանալով չի իմացել՝ ինչ անել, ինչպես գործել. «Հիշում եմ, որ նստած գետնին ես  լաց էի լինում, իմ վիրավոր ընկերները եւս սկսեցին լացել։ Մի տղայի գլխին բեկոր դիպավ, եւ նա տեղում մահացավ։ Ինչ վերաբերում է ինձ, չգիտեմ՝ ինչպես ողջ մնացի այս պատերազմում»:

Սիրիացի վարձկանների շրջանում  մահացածների ճշգրիտ թիվը պարզել դեռ չի հաջողվել:  Սիրիայում մարդու իրավունքների մշտադիտարկման բրիտանական կենտրոնը, որը հետեւում է Սիրիայի հակամարտությանը, ղարաբաղյան հակամարտության ժամանակ սպանված սիրիացիների թիվը գնահատում է 500: Ադրբեջանի կողմից հայտարարվել է գրեթեր 3 հազար զոհի մասին եւ բացառվել է նրանց շարքում սիրիացի վարձկանների եղելությունը:

Իսկ  կանոնավոր բանակ ունեցող Ադրբեջանին թե ինչու էին անհրաժեշտ վարձկաններ, դարձյալ փորձել է իր հոդվածում պարզել BBC-ն:

Վաշինգտոնյան CNA վերլուծական կենտրոնի ռազմական վերլուծաբան Մայքլ Կոֆմանի կարծիքով՝ վարձկանների ներգրավումը հնարավոր է նպատակ է ունեցել ադրբեջանական զորքերի կորուստների նվազեցման հարցում, մասնավորապես, որոշ տեղերում վարձկանները գրոհի ժամանակ ուղարկվել են զորքի առջեւից՝ ընկնելով կրակի առաջին ալիքի տակ։

«Նրանք բավական ցինիկ հաշվարկ են արել, որ եթե ռազմական գործողությունների սկզբնական փուլում անհաջողություններ գրանցեն, հիմնական կորուստները կլինեն վարձկանների, այլ ոչ ադրբեջանական զորքի կազմում, որովհետեւ վարձկանները ոչ ոքի չեն հետաքրքրում »,-նշել է Կոֆմանը:

Գլոբալ քաղաքականության կենտրոնի գիտաշխատող Էլիզաբեթ Ցուրկովը, որն անձամբ է բազմիցս զրուցել հակամարտությանը մասնակցած վարձկանների հետ, պնդում է, որ վերջիններիս օգտագործել են որպես «թնդանոթի միս»:

«Նրանք էժան են: Կարելի առանց պատրաստվածության կամ ցածր պատրաստվածությամբ նրանց ուղարկել առաջնագիծ, ինչպես արել էԱդրբեջանը: Փաստացի, նրանք մարդիկ են, որոնց կարելի է տալ ինքնաձիգն ու հրամայել՝ գնա գրավիր այս բարձունքը, գնա գրավիր այս անտառը»,-ասել է Ցուկովը՝ հավելելով, որ վարձկանները ծայրաստիճան աղքատ մարդիկ են, որոնք պատրաստ են ամեն քայլի, որի համար փող են ստանալու:

Այնուամենայնիվ, պարզվում է, Լեռնային Ղարաբաղում մարտերի բռնկումից հետո մի քանի օրվա ընթացքում, հարյուրավոր վարձկաններ  դրել են զենքերը եւ հրաժարվել կռվելուց: Լրատվամիջոցի զրուցակիցներից երկուսը եւս եղել են այդ թվում եւ ցույց են տվել  տեսանյութ, թե ինչպես են սիրիացիները բողոքի ձայն բարձրացնում զորանոցի տարածքից դուրս եւ հրաժարվում առաջ գնալ:

«Հրամանատարները սկսեցին սպառնալ մեզ, որ ինը ամիս մեզ բանտ կնստեցնեն Ադրբեջանում: Հետո նրանք ասացին, որ նույնիսկ երբ մենք վերադառնանք Սիրիա, մեզ կձերբակալեն: Բայց այդ պահին մենք 500 հոգի էինք բողոքող խմբի մեջ, եւ մենք սկսեցինք ազդեցություն ունենալ նրանց վրա: Նրանք միասին կազմեցին մեր անունների ցուցակը: 5-6 օր անց նրանք եկան եւ ասացին, որ պատրաստվենք, մենք հեռանում ենք», - պատմել է Սամիրը:

Ըստ վարձկանների, այդ խմբից որեւէ մեկին չի փոխանցվել խոստացված 2000 դոլարը, չեն ստացել ոչ մի կոպեկ, անգամ չեն վերադարձրել իրենց անձնական իրերը: Նրանք նշել են, որ Սիրիա վերադառնալուն պես սպանվել է խմբից 4 հոգի, որոնց մեղադրել են խռովությունը կազմակերպելու մեջ:

Տպել
4163 դիտում

Նախատեսվում է ստեղծել անկախ կյանքի կենտրոններ. Երևանում մեկնարկել է «Ներառական զարգացում» թեմայով երկօրյա աշխատաժողովը

Օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնում տեղի է ունենում Վանո Սիրադեղյանի հոգեհանգստի արարողությունը

Փարաքար խոշորացվող համայնքը ներառող 9 գյուղերի համար ՀՀ-ում իր մեծությամբ առաջին ինժիներական լաբորատորիան կբացվի

Հայաստանի և Ղրղզստանի ԱԳ նախարարներ խոսել են առևտրատնտեսական ոլորտում առկա ներուժը լիարժեք օգտագործելու հարցի մասին

27-ամյա երիտասարդին առևանգելու գործի նախաքննությունն ավարտվել է. ՔԿ

Գյումրին տոնածառ ու տոնական միջոցառում կունենա, կլինի հյուրասիրություն ավագանու անդամների և կառույցի աշխատակիցների համար

Մերձավանի համայնքապետի ԺՊ-ի և «Ադիբեկ» ՍՊԸ տնօրենի ջանքերով համայնքում ճանապարհների բարեկարգումներ են իրականացվում

Կոկաին ու մեթադոն Երևան առաքած տղամարդը կալանավորված է. ոստիկանության և ՊԵԿ բացահայտումը (տեսանյութ)

Գիտության ոլորտի ֆինանսավորման աճը պետք է նպաստի ոչ միայն աշխատավարձի բարձրացմանը, այլև կոնկրետ արդյունքներ արձանագրմանը

ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանը հանդիպել է Վանո Սիրադեղյանի դստեր հետ

Աշխատանքներ են տարվում մոլորված և Ադրբեջանի ԶՈՒ վերահսկողության տակ հայտնված արցախցուն վերադարձնելու ուղղությամբ. ԱՀ ԱԱԾ

«Արմավիր» ՔԿ-ում կարկանդակների միջոցով թմրանյութեր փոխանցելու փորձ է արվել (լուսանկարներ)

Ռազմական օդաչուներն ուսումնավարժական թռիչքներ են իրականացնում (լուսանկարներ)

Այս ընտրությունները լոկ համայնքի ղեկավար ընտրելու համար չեն, դրանք քաղաքական թիմի ընտրություններ են. Արսեն Թորոսյան

Հայաստանում նոր մասնավոր թատրոն է հիմնադրվել. ովքեր են գաղափարի հեղինակները և հետագայում ում անունը կկրի այն

157 ապօրինի հատված ծառեր՝ «Տաշիրի անտառտնտեսության» մասնաճյուղերում. դատախազությունում քրեական գործ է հարուցվել

2022-ին գիտության ֆինանսավորումը այս տարվա համեմատ կաճի շուրջ 85 տոկոսով. վարչապետ (տեսանյութ)

Նախագահական նստավայրում տեղի է ունեցել դատավորների երդման արարողություն (տեսանյութ)

Երևան-Սպիտակ ավտոճանապարհին բազմաթիվ բեռնատարներ են արգելափակվել (լուսանկարներ)

Նախադպրոցական հաստատություններում մանկավարժները կընտրվեն մրցույթով. նոր նախագիծ

Պատերազմի վերաբերյալ Սամվել Բաբայանի հայտարարություններն ուղարկվելու են հետաքննության մարմնին. Գոռ Աբրահամյան

Թուրքիան նոր ռազմական գործողություն է սկսել քուրդ զինյալների դեմ

Հաշմանդամությունը՝ անկախ տեսանելի կամ ոչ տեսանելի լինելուց, մարդու մեկուսացման պատճառ չպետք է լինի. ՄԻՊ

Գյումրու բյուջեից Ամանորի առթիվ դրամական աջակցություն կստանան նաև անհետ կորած և գերեվարված զինծառայողների ընտանիքները

Հայաստանի ու Նիդերլանդների ԱԳ նախարարները խոսել են ղարաբաղյան պատերազմի հետևանքների ու հումանիտար խնդիրների մասին

Արմեն Սարգսյանն ընդունել է Հայաստանում Ռուսաստանի Դաշնության դեսպան Սերգեյ Կոպիրկինին

Մերկելը լքում է կանցլերի պաշտոնը պանկ ռոք-աստղ Նինա Հեյգենի երգի հնչյունների ներքո (տեսանյութ)

Մենք գալիս ենք՝ կյանքի որակի հեղափոխություն իրականացնելու. Պավել Ցուգունյան

Վանաձոր-Դիլիջան ճանապարհը փակ է, Հայաստանի մի մասի ավտոճանապարհներին՝ մերկասառույց

Արցախում կորոնավիրուսով վարակված 17 մարդու վիճակը ծայրահեղ ծանր է, գրանցվել է 1 մահ

Քարաթափման հետևանքով փակված Եղեգնաձոր-Գետափ ավտոճանապարհը միակողմանի բացվել է

Կորոնավիրուսի ցուցանիշները նվազում են. 1 օրում հաստատվել է 399 նոր դեպք, գրանցվել՝ 13 մահ

Հայաստանի և Հունաստանի ԱԳ նախարարները մտքեր են փոխանակել ԼՂ հակամարտության կարգավորման գործընթացի շուրջ

Նախագահի հրամանագրով՝ Եվրոպայի խորհրդում Հայաստանի մշտական ներկայացուցիչ է նշանակվել

Հերմինե Հարությունյանը վարչապետի աշխատակազմում պաշտոնի է նշանակվել

Խոշոր հրդեհ Չարենցավանում. բնակարանում հայտնաբերվել է կնոջ կիսամոխրացած դի

Նոյեմբեր ամսվա ընթացքում Արցախում 178 ծնունդ է գրանցվել. այս թիվը ռեկորդային է պատերազմից ի վեր. ԱՀ նախագահ

Հայաստանի մի շարք ավտոճանապարհների մերկասառույց է

Երևանի ու 7 մարզերի մի քանի տասնյակ հասցեներում հոսանքազրկումներ կլինեն

ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահող երկրների ԱԳ նախարարները ԼՂ-ի վերաբերյալ հայտարարություն են ընդունել (տեսանյութ)