Նկարահանման ժամանակ երկու տարբեր զանգեր ստացանք սահմանից՝ մահվան լուրով․ Լուսինե Վարդանյան

Գրեթե երկու շաբաթ է Արմենիա հեռուստաընկերության եթերում հեռարձակվում է պատերազմական իրավիճակում իրական պատմությունների վրա հիմնված «Հերոսական Նովելներ» պրոյեկտը։ Նովելներում ընդգրկված են հայ կինոյի ու թատրոնի հայտնի բազմաթիվ դեմքեր։ «Ծառայում եմ հայրենիքիս» նովելում գլխավոր կերպարներից մեկին մարմնավորում է Երեւանի Հրաչյա Ղափլանյանի անվան դրամատիկական թատրոնի դերասանուհի Լուսինե Վարդանյանը։ «Հայկական ժամանակը» զրուցել է դերասանուհու կերպարի, այս օրերին Հայաստանում ստեղծագործական կյանքի եւ այլ թեմաների շուրջ։

«Ծառայում եմ հայրենիքիս» նովելում Լուսինեն մարմնավորում է ռազմական բժշկի կնոջ կերպարը։ Նախ, կռվում է ու չի համաձայնվում, որ ամուսինը կրկին մեկնի առաջնագիծ, քանի որ անչափահաս դուստր ունեն, ապա երբ լսում է ամուսնու ծանր վիրավորվելու մասին բոթը, լուռ տանջվում է, աղոթում ու սպասում, որ վերակենդանացման բաժանմունքում գտնվող ամուսինն ուշքի կգա։

- Լուսինե, ձեր մարմնավորած կնոջ՝ Ալլայի մտածելակերպն ու ձերը որքանով են համընկնում։ Եվ ինչպես կվարվեիք դուք իր փոխարեն պատերազմի օրհասական պահին, կպահանջեիք մարտի դաշտ չգնա՞լ։

- Շատ դժվար է ասել, թե ինչպես կվարվեի Ալլայի փոխարեն, մի կողմից՝ ընտանիքի հայր, ամուսին, մյուս կողմից՝ հայրենիք ու հաղթանակ, որտեղ հենց քո երեխաները պիտի շարունակեն ապրել ու ծաղկեցնել։ Երեւի տեղեր կա այնքան էլ համաձայն չեմ կերպարիս հետ, որովհետեւ ցանկացած դեպքում կինը պիտի ուժեղ եւ ամուր լինի, էլ ավելի ուժեղացնի տղամարդուն, որովհետեւ ի վերջո, այո, եթե այսօր հայ տղամարդը ամուր չկանգնի սահմանին, ո՞վ պիտի հաղթի թշնամուն։ Վստահաբար ոչ վարձկան ահաբեկիչները, մեր դեպքում..․

Ամենահետաքրքիրն է, որ մի պահ ես կերպարի մեջ էի, ոչ թե ինչ որ մեկի փոխարեն, այլ իմ, կարծես հենց ես այդ իրավիճակում լինեի։ Այդպես էի զգում։ Անգամ վերջին տեսարանում պատկերացրել եմ Վահագին՝ ամուսնուս, (դերասան Վահագն Խաչատրյան) ու հասկացել, թե որքան ծանր է, երբ կռվի ես ճանապարհում ընտանիքի հորն ու ամուսնուն, բայց «արդարացումն» այն է, որ ամեն ինչ անում են մեր երեխաների վաղվա օրվա համար, նրանց խաղաղության, պայծառ ապագայի համար։

- Ձեր հարազատների ու ծանոթների թվում շա՞տ են առաջնագծում գտնվողները։

- Իմ լավ ընկերներից կան, Դրամատիկ թատրոնից, խաղընկերներս՝ Բաբկեն Չոբանյանն ու Վահագն Գալստյանը։ Ամուսնուս եւ իմ բարեկամները։ Աստված իրենց եւ բոլոր զինվորներին պահապան։ Սպասում ենք բոլորի հաղթանակած վերադարձին։ Մենք էլ այստեղ անհատական օգնություններ ենք փորձում հասցնել Արցախից եկած քաղաքացիներին։

- Պատերազմական այս օրերին մեր երկրում մի պահ մշակութային կյանքն էլ էր դադար առել, բայց կարծես շատ արագ ամեն ինչ վերակենդանանում է․ ստեղծվում են նոր ֆիլմեր, նոր երգրեր, բեմադրություններ, ընդ որում՝ հիմքում Արցախն է ու այնտեղ վերսկսված պատերազմը։ Այս իրավիճակում ինչպե՞ս եք հաղթահարում ներքին անհանգստությունները, ստացվո՞ւմ է հեշտությամբ տրվել ստեղծագործ աշխատանքին։

- Կյանքում եւ ստեղծագործական աշխատանքում հիմա հոգեբանորեն գրեթե նույն տրամադրությունն է։ Իհարկե օգնում է աշխատանքը։ Ցավալի մի փաստ՝ նկարահանման հրապարակում, հենց աշխատանքային պրոցեսի ժամանակ, երկու տարբեր զանգեր ստացանք սահմանից մահվան լուրով․ ցավալի, միեւնույն ժամանակ պարադոքսալ երեւույթ, երբ իրականությունն ու ստեղծագործության սյուժեն խառնվել էին իրար։ Իհարկե՝ շատ ավելի տխուր ու շոկային էր տրամադրությունը, բայց դերասանի կյանքն այդպիսին է, կյանքում կատարվող ոչ մի բան չպիտի խանգարի աշխատանքի պրոցեսին։ Հիշում եմ եւս մի ծանր դրվագ իմ կյանքից, երբ հորեղբայրս էր մահացել, մեկ շաբաթ անց ես թատրոնում խաղացի իմ դերերից մեկը, որտեղ թռվռում, թռչկոտում էի բեմում։ Բեմում ես պարտավոր էի ամենաերջանիկը լինել։
Արցախը Հայաստան է։ Երեւանցու համար որեւէ տարբերություն չկա, բոլորս հայ ենք, հայաստանցին, երեւանցին նույն ոգով ու ավյունով են կռվում Արցախի համար, չկա տարանջատում, տարբերություն։ Բոլորիս անհանգստությունները նույնն են, երբեմն վախով, երբեմն մե՜ծ հույսով՝ հաղթանակի հույսով։ Պիտի խոստովանեմ, որ ինքս նոր եմ բացահայտել, թե մեր տղաներն ինչքան հզոր են․ ուժեղ եւ՛ հոգեպես եւ՛ ֆիզիկապես։ Մենք օրհնված ազգ ենք, այսքան փոքր, բայց չկոտրվող, չձուլվող։

- Ձեր կարծիքով կարողանո՞ւմ են թիկունքում գտնվող մեր մշակութային գործիչները, հայտնի անձինք արագ արձագանքել, բեմադրություններ, կամ նոր թողարկումներ անել, որոնց միջոցով կհանրայնացվի տեղի մշակութային կյանքը, միեւնույն ժամանակ բարձրաձայնելով Արցախում կատարվողը։

- Կարծում եմ այո, ու պիտի ավելի մեծ թափով սկսենք գործել։ Իմիջիայլոց, «Հերոսական նովելներ» պրոեկտը շատ ճիշտ ժամանակին արված աշխատանք է, ինչպես նաեւ բոլոր երգերն ու մշակութային պրոեկտները՝ արված պատերազմի մասին։ Մեր ազգը շատ էմոցիոնալ եւ հուզական է, ոգեւորվող, հանուն արդարության մինչեւ վերջ գնացող, կարծում եմ՝ բոլոր ճիշտ արված աշխատանքները պատերազմի մասին եւ պատերազմի համար, տեղ են հասնում, ուղղորդում։ Ի վերջո մշակույթը շատ պարագաներում վճռորոշ դեր է ունեցել մեր հայ ժողովրդի համար, հազարամյակներ շարունակ։