Հաղթանակի ճանապարհային քարտեզը

Այս օրերին Հայաստանը, Արցախն ու աշխարհասփյուռ հայությունն անում են ամեն ինչ՝ շուտափույթ հաղթանակի հասնելու համար, եւ «Հաղթելու ենք»-ը դարձել է ոչ միայն տասը միլիոն հայերի, այլեւ այլազգի մեր հայրենակիցների ու օտարերկրյա մեր բարեկամների միակ կարգախոսը։ Որ իսկապես հաղթելու ենք՝  կասկած չկա, բայց արդեն այսօր կարեւոր է, որ կոնսենսուս ձեւավորվի նաեւ այն հարցի շուրջ, թե կոնկրետ ինչպես ենք պատկերացնում այդ հաղթանակը եւ որ դեպքում կհամարենք, որ հաղթել ենք։ Որովհետեւ մեկը կարող է հաղթանակ ասելով հասկանալ, օրինակ, Բաքուն գրավելը (եւ եթե դա տեղի չունենա՝ կհամարի, որ հաղթանակը լիարժեք չէ), մեկ ուրիշի համար հաղթանակ կհամարվի Քուռ գետը հասնելը, երրորդի համար՝ սեպտեմբերի 27-ից հետո կորսված տարածքները վերադարձնելը, չորրորդի համար՝ այսօրվա բնագծերը պահպանելն ու թշնամուն հրադադար պարտադրելը, եւ այլն։ Ընդ որում, այս հարցի շուրջ հանրության մեջ կոնսենսուս պիտի ձեւավորվի հիմա՝ նախքան պատերազմում արմատական բեկում մտցնելը, որովհետեւ նպատակի հստակեցումն օգնում է ավելի հաստատաբար հասնել դրան, իսկ անորոշությունը, հակառակը, թուլացնում ու ապակայունացնում է թիկունքը։

Եվ այսպես, ի՞նչ պետք է հասկանալ հաղթանակ ասելով։ Ռազմական գործողությունների առումով ամեն ինչ կարծես թե հասկանալի է։ Կանգնեցնել թշնամուն եւ ջախջախել նրա ռազմական մեքենայի ողնաշարը (կիսով չափ կատարված է), ետ շպրտել մինչեւ այնպիսի բնագծեր, որտեղից անհնար կլինի երբեւէ նոր պատերազմ սկսել (թե որոնք են այդ բնագծերը՝ զինվորականներն ավելի լավ կիմանան), Ադրբեջանի ժողովրդին ստիպել համակերպվել այն մտքի հետ, որ երբեւէ չեն կարողանալու գրավել Արցախը, եւ որպես արդյունք՝ այդ երկրի իշխանություններին պարտադրել ավելի կառուցողական դիրքորոշում որդեգրել բանակցությունների սեղանի շուրջ։

Արտաքին քաղաքականության առումով հաղթանակը սա է՝ հասնել նրան, որ Թուրքիան դուրս մղվի ոչ միայն Հարավային Կովկասից, այլեւ միջնորդական առաքելություն իրականացնող ԵԱՀԿ Մինսկի խմբից, որովհետեւ նույն պետությունը չի կարող միաժամանակ եւ՛ հակամարտության անմիջական կողմ լինել, եւ՛ միջնորդ։ Այս ուղղությամբ էական հաջողություններն ակնհայտ են։ Համենայն դեպս մեզ հաջողվել է անհերքելի ապացույցներ ներկայացնել ինչպես Թուրքիայի անմիջական ներգրավվածության, այնպես էլ այդ երկրի կողմից վարձկան-ահաբեկիչների հավաքագրման եւ Ադրբեջան ուղարկելու վերաբերյալ, ու դա կամաց-կամաց տալիս է իր արդյունքները։

Բանակցությունների սեղանի շուրջ հաղթանակ ասելով՝ պետք է հասկանալ ԼՂՀ լիակատար անկախության իրավունքի միջազգային ճանաչումը, Հայաստանի հետ հուսալի ցամաքային կապի իրավունքի միջազգային ընդունումը եւ անվտանգության միջազգային երաշխիքների տրամադրումը։ Այս ուղղությամբ նույնպես առաջընթացն ակնհայտ է, որովհետեւ Ադրբեջանի գործողություններն ամբողջ աշխարհին ցույց տվեցին, որ կոնկրետ այս պատերազմում «անջատում հանուն փրկության» սկզբունքն ավելի կարեւոր է, քան պետությունների տարածքային ամբողջականության սկզբունքը։

Համաձայնվեք՝ եթե մեզ հաջողվի հասնել այս ամենին, մեր հաղթանակը կլինի լիարժեք եւ վերջնական։ Ընդ որում՝ սրանք մաքսիմալիստական ծրագրեր չեն, սրանք միանգամայն իրատեսական եւ իրականանալի նպատակներ են, ու մենք դրանց հասնելու ճանապարհին ենք։ Իհարկե՝ շատ դժվար է լինելու, իհարկե՝ դա մեզանից ուժերի գերլարում ու նորանոր զոհողություններ է պահանջելու, բայց նպատակների հստակությունը, վստահաբար, եռապատկում է դրանց հասնելու կամքը։ Հաղթելու ենք։