Le Monde-ն բացահայտում է սիրիացի վարձկանների հավաքագրման մեխանիզմը. ում է բերում Թուրքիան Ղարաբաղի սահման եւ ինչու

23-ամյա Մուստաֆա Կանտին վարձկան է եւ նախկին սիրիացի ապստամբ Հայանից՝ Հալեպից հյուսիս գտնվող գյուղից, որը վերադարձել է Դամասկոսի վերահսկողությանը: Նա հայտնվել է ճամբարներից մեկում, որտեղ տասնյակ հազարավոր ընտանիքներ են հավաքվում եւ  հավաքագրվել «Համզայի» դիվիզիա՝ ապստամբական խմբավորում, որը վերապատրաստվել է որպես օժանդակ ուժ Թուրքիայում: Նա կարծում էր, որ կգնա Լիբիա, բայց հայտնվել է Ադրբեջանում, ինչպես իր ավելի քան հազար այլ հայրենակիցները:

Այսպես է  Le Monde պարբերականը սկսում իր նոր անդրադարձը ղարաբաղյան հակամարտության մեջ սիրիացի եւ լիբիացի վարձկանների մասնակցության մասին: Այս անգամ՝ ֆրանսիական պարբերականը զրուցել է հենց զինյալներից մի քանիսի հետ, որոնք այս օրերին Ադրբեջանի ԶՈՒ-երի կազմում, Ղարաբաղում կռվում են հայերի դեմ:

«Մուստաֆա Կանտին Հորադիզի մոտակայքում գտնվող մի հսկա ցեխակույտի մեջ է նստած՝  մինչ ամեն 2 վայրկյանը մեկ արկեր են պայթում նրա շուրջբոլորը: Հոկտեմբեր ամսվա սկզբին նա նկարահանում էր խրամատների հազվագյուտ կադրեր, որոնք հիմա ամեն օր տասնյակ մարդկանց կյանք են խլում: Բոլորից հեռու: Ղարաբաղյան ճակատում: «Աստված պահապան մեզ: Նրանք սպանեցին բոլորիս: Այս հայերը... Նրանք սպանեցին տղաներին ... »,-սիրիացի վարձկանի ապրումներն է ներկայացնում պարբերականը՝ միաժամանակ նշելով հայկական կողմի հզոր ու դիպուկ հարվածների մասին:

Ձմռանը Անկարան այդ զորքերը օգտագործում էր Լիբիայի մայրաքաղաքը մարշալ Հաֆթարի ուժերից պաշտպանելու համար, իսկ այժմ նրանց ուղարկել է Կովկաս՝ ադրբեջանական բանակին աջակցելու նպատակով: Հոկտեմբերի 5-ին Jesrpres լրատվական կայքը, որը կարողացավ ձեռք բերել «սուլթան Մուրադ» բրիգադի մի քանի զինյալների գիշերային հուղարկավորության կադրերը, հայտնել էր, որ ընդամենը տասն օրվա ընթացքում ռազմաճակատում  սպանվել է 85 վարձկան: Հարցը ծայրաստիճան զգայուն է. Անհայտ կորած զինվորների հարազատները հրաժարվում են քննարկել այս թեման նույնիսկ այն բանից հետո, երբ նրանք ընդունում են իրենց ազգականի մահը: Ըստ ավելի թարմ, բայց չհաստատված տեղեկատվության,  զինյալների շարքում կորուստներն այժմ գերազանցում են 150-ը՝ միայն սիրիացի:

«Հրամանատարությունը ցանկանում է, որ մենք հնարավորինս արագ առաջ շարժվենք՝ հասցնենք մինչեւ հրադադարը», - պարբերականին ասել է Մուհամեդը ղարաբաղյան ճակատի հարավային գծից: 24-ամյա վարձկանը չի ցանկացել խոսել հավաքագրման պայմանների մասին: Այնուամենայնիվ, նա խոսել է իրենց շարքերում արյունալի, հոգնեցուցիչ մարտերի («անհրաժեշտ էր գրավել բարձունքներ», «անդադար առաջ շարժվել՝ առանց մեկ օր հանգստի») եւ իրենց «տանջանքների» մասին:

Ըստ Le Monde-ի, ոչ բոլորին է դուր գալիս այս ճշմարտությունը:

«Թող Տերը ողորմի նրանց հոգիները եւ թող անիծի նրանց, ովքեր վաճառում են նրանց արյունը», - ասել է նախկին ապստամբի ազգականներից մեկը, ում թաղել են այս ամսվա սկզբին՝ Աազազում:

Զայրացած Ահմեդ Ֆերզանը (նա Ռաստանից է, ինչպես Ադրբեջանում սպանված բազմաթիվ զինյալներ) սա համարում է վերին օղակների հերթական դավաճանություն եւ ավերված կյանքեր: Ֆեյսբուքի իր էջում տեղադրված տեսանյութում նա պատմում է այն մասին, թե ինչպես են այս մարդիկ դիմում այդ քայլին աղքատությունից դրդված եւ ինչպես են նրանք, առանց գիտակցելու, ներքաշվում բոլորովին այլ, չափազանց դաժան  պատերազմի մեջ:

«Զինված խմբերի հրամանատարները խաբեցին երիտասարդներին: Նրանք նրանց ասացին, որ ծառայելու են որպես ոստիկաններ կամ սահմանապահներ եւ չեն մասնակցելու մարտերին»:

«Նրանք, ովքեր գնացել են, իրենց երեխաներին կերակրելու բան չունեն: Ձմեռն անցավ, հետո ամառը, եւ նրանք չեն կարողանում օգնել իրենց ընտանիքին », - պատմել է նա պարբերականին:

Le Monde-ն նշում է, որ եթե հավատանք նրա խոսքերին, խոստացված փողերը (տասը տարվա պատերազմից հետո մեծ գումարներ սիրիական ավերածությունների պայմաններում) հաճախ հայտնվում են ագահ հրամանատարների գրպաններում: «Իրականում նրանք ստանում են վճարման ենթակա գումարի միայն 20% -ը: Թուրքերը 1 զինվորի համար վճարում են 800-900 դոլար, իսկ հրամանատարները վերցնում են մինչեւ 700 դոլարն այդ գումարի»,-ասել է նա՝ հավելելով.

«Երիտասարդներին ասում են, որ երկու-երեք ամիս են ծառայելու եւ որ դա շատ վտանգավոր չէ ու կկարողանան 2000-3000 դոլար աշխատել մինչ վերադառնալը: Բայց առաջին իսկ օրը տարվում են առաջնագիծ: Այդ ընթացքում նրանց հավաքագրողները Սիրիայում ավտոմեքենաներ ու տներ են գնում»:

Ահմեդ Ֆերզանը, դիմելով նրանց, ովքեր կարող են այդպիսի արկածային մտքեր ունենալ եւ հավատալ իրենց տրվող խոստումներին,  նշում է, որ սա իրենց պատերազմը չէ: Եվ այնտեղ (Ադրբեջանում) ոչ մի փառք չեն գտնելու, այլ միայն մահ:

Պարբերականը գրում է, որ զինյալների ուղարկումը Լիբիա եւ Ադրբեջան խոսում է շատ սիրիացիների ծանր դրության մասին, եւ որոշները դրանից օգուտ են քաղում: Երեք թուրքամետ խմբերի («Համզայի դիվիզիա», «Սուլթան Մուրադ բրիգադ» եւ «Սուլթան Սուլեյման շահ») առաջնորդների առաջարկով ստեղծվեց զարգացող վարձկան տնտեսություն ՝ համալրողներով եւ հավաքագրվողներով: Դրա հիմնական կենտրոններից մեկը Սիրիայի եւ Թուրքիայի սահմանին գտնվող Խիվար Քիլիսում գտնվող մի մեծ շենք է: Այնտեղ տասնյակ նորակոչիկներ՝ ի դեմս ադրբեջանցի սահմանապահների, անցնում են կարճատեւ դասընթացներ ՝ նախքան Բաքու ուղարկվելը:

Զինված ուժերի կողմից գնված քարոզիչները ամեն ինչին տալիս են կրոնական փայլ: Եվ նրանք նույնիսկ իրենց որոշ ազատություններ են վերապահում,  երբ բանը հասնում է նորակոչիկների պատրաստությանը: Հյուսիսային Սիրիայում կրոնը հաճախ օգտագործվում էր որպես գործիք, երբ անհրաժեշտ էր մարդկանց դաստիարակել Դամասկոսի կամ Թեհրանի կողմից աջակցվող շիայական զորքերի դեմ կռվելու համար:

«Ադրբեջանում մեր պատերազմը նույնքան կարեւոր է, որքան պատերազմը, որ մենք այստեղ ենք մղում: Ադրբեջանը սուննի երկիր է: 50% շիաներ կան եւ 50% սունիներ այնտեղ», - հոկտեմբերի 8-ին Աազազի մերձակայքում այս տողերն էր ազդարարում իմամը: Իսկ իրականում, ըստ պաշտոնական վիճակագրության, Ադրբեջանի մահմեդականների 85% -ը շիաներ են: