Հին մտածողությամբ նոր երկիր չի կառուցվի

12/09/2020 schedule16:00

Վարչապետ Փաշինյանի՝ սահմանամերձ Մովսես գյուղի բնակիչներին ուղղված այն խոսքերը, թե «ոչ մի բան չի լինի, որ մեկ շիշ արաղ պակաս խմեք ու փողը վճարեք բյուջե, դա ճանապարհ է դառնալու», բուռն քննարկումների ու անգամ քննադատությունների առիթ է դարձել։ Հատկապես ոգեւորվել են նրանք, որոնց իշխանության տարիներին սահմանամերձ բնակավայրերն անտեսված էին, ու հիմա ձեւացնում են՝ իբր չեն հասկանում, թե իրականում ինչի մասին է խոսքը։

Իհարկե՝ զուտ տնտեսագիտական տեսանկյունից դիտարկելու դեպքում հասկանալի է, որ մի շիշ օղի կամ մի քանի տուփ ծխախոտ պակաս օգտագործելու եւ այդ գումարը բյուջե փոխանցելու մեխանիզմը չգործող է։ Ի վերջո՝ եթե մարդիկ պիտի իրենց անձնական խնայողություններն օգտագործեն, ասենք, իրենց գյուղի բարեկարգման համար, էլ ինչո՞ւ են բյուջե փոխանցում, իրենք փողը կհավաքեն, իրենք էլ գործը կանեն, էլ ինչո՞ւ են դիմում պետությանը։ Իրականում իդեալականն այն համակարգն է, որտեղ մարդիկ նորմալ աշխատում են, վճարում են հարկերը ու իրենք են որոշում ինչպես ծախսել մնացած գումարը, իսկ պետությունը պարտավոր է այդ վճարած հարկերով հոգալ հարկատուների բոլոր կարիքներն ու ապահովել նրանց բարեկեցությունը։ Այսինքն՝ մեծ հաշվով, խնդիրը հենց պետական բյուջեի նկատմամբ հասարակության վերաբերմունքն է։

Թե ինչպիսին է եղել այդ վերաբերմունքը նախկինում՝ ժամանակին շատ լավ ձեւակերպել է Հայաստանի ամենախոշոր գործարարներից մեկի ընտանիքի անդամը. «Լավ ենք անում՝ հարկերը չենք վճարում, վճարենք, որ գնան կազինոներում խաղա՞ն»։ Հիմա իշխանություններն իրենց առջեւ խնդիր են դրել՝ հասնել նրան, որ հանրության վերաբերմունքը փոխվի, եւ մարդիկ բյուջեն ընկալեն ոչ թե որպես իրենցից զոռով խլված փող, որով իշխանությունները պիտի հարստանան, այլ որպես բոլորիս ընդհանուր ունեցվածքը, որը ճանապարհ է դառնում, բանակի համար ժամանակակից զենք ու զինվորի համար մարդավարի սնունդ է դառնում, եւ այլն։

Կարո՞ղ ենք արձանագրել, որ հանրության վերաբերմունքն արդեն իսկ փոխվել է։ Փոփոխություն, իհարկե, կա, բայց հին ընկալումները, ցավոք, դեռեւս գերակշռում են։ Ու դրան, իհարկե, նաեւ հակաիշխանական քարոզչությունն է նպաստում, որի հիմնական թեզերից մեկը սա է՝ «ժողովուրդը հարկերը վճարի, որ դուք ձեզ միլիոններով պարգեւավճարներ տա՞ք»։ Ընդ որում՝ այս քարոզչությունն աշխատում է նաեւ այն պատճառով, որ պետական պաշտոնյաների նկատմամբ հանրության զգալի մասի պատկերացումները նույնպես չեն փոխվում կամ դժվարությամբ են փոխվում։ Չէ՞ որ նախկինում պետական պաշտոնյաները հասարակության բացարձակ մեծամասնության կողմից ընկալվում էին որպես մարդիկ, ովքեր պարզապես կցվել են իշխանական կերակրատաշտին, թալանում են՝ ով ինչքան կարողանում է, նրանցից շատերը մոռանում էլ են, որ նաեւ աշխատավարձ են ստանում, ու հետեւաբար՝ նրանց բարձր աշխատավարձ վճարելը բացարձակ ավելորդություն է։ Ու քանի որ այդ ընկալումը շատերի մոտ հիմա էլ է պահպանվում (եւ դարձյալ՝ նաեւ հակաիշխանական քարոզչության շնորհիվ), հասարակության որոշակի հատված շարունակում է մտածել, որ հարկեր չվճարելով՝ ոչ թե պետությանն է վնաս հասցնում, այլ պաշտոնյաներին, իսկ նրանք, միեւնույն է, պարտավոր են հոգալ հանրության բոլոր կարիքները։ Հենց այս խեղաթյուրված մտածողությունն է պատճառը, որ այսօր էլ շատերը հետեւում են նույն ճանապարհաշինությանն ու փնթփնթում՝ «էս որ սրանք ճանապարհների վրա էսքան փող են ծախսում, բա պատկերացնում ե՞ք իրանց ջեբը ինչքան են դնում»։

Այս մտածողությունն է, որ առաջին հերթին պիտի փոխվի։ Ու ցավոք՝ դժվարությամբ է փոխվում։

«Հայկական Ժամանակ»-ը Telegram-ում
Տպել
20356 դիտում

Հրաձգության ՀՀ հավաքականը՝ շարժվող թիրախ նորմալ վազք մրցաձևի տղամարդկանց թիմային պայքարի աշխարհի չեմպիոն

Ռուսաստանը բարձր մակարդակով կներկայացվի ԱՄՆ-ում կայանալիք G20 գագաթնաժողովին․ Պեսկով

ԱԳ նախարարի տեղակալը հանդիպել է Կանադայի միջազգային առևտրի նախարարի խորհրդարանական քարտուղարի հետ

Դավիթ Խուդաթյանն Արարատի մարզում ծանոթացել է պետբյուջեի և սուբվենցիոն ծրագրով իրականացվող շինաշխատանքներին

Կասեցվել են Կենտրոն վարչական շրջանի Անտառային փողոցի 124 հասցեի շինարարական աշխատանքները․ տեսանյութ

Դեսպան Գևորգյանը և Պարագվայի զբոսաշրջության նախարարը քննարկել են հնարավոր համատեղ նախաձեռնությունները

Օգտագործում են և դեն նետում, չպետք է գործակալ դառնային. Փաշինյանը զգուշացնում էր՝ պատժվելու են․ Հայկ Հովյան

ԿԸՀ-ն չի մերժել դատախազության՝ Կարապետյանին ազատությունից զրկելու համաձայնություն ստանալու միջնորդությունը

Քննարկվել են Երևան-Փարիզ համագործակցության զարգացմանն ու խորացմանը վերաբերող հարցեր

Պուտինի նկարները վրեքները խփած քարոզարշավ էին անում, ասում են՝ ԵՄ-ն միջամտում է ՀՀ գործերին․ Յուրի Ավագյան

Նարեկ Կարապետյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել

Այս հաղթանակը կարելի է նաև պատմական համարել․ Անդրեասյանն ընդունել է Հայաստանի Մ16 տարեկանների բասկետբոլի թիմին

Բախվել են «ՎԱԶ 2121»-ը և «Nissan Rogue»-ը․ վերջինը գլխիվայր հայտնվել է երթևեկելի գոտում, բախվել այլ մեքենայի

Սիսիանի տարածաշրջանի Ծղուկ բնակավայրի մոտ անվտանգային սյուներ են տեղադրվել

Ընդգծվել է տարածաշրջանում կայուն և տևական խաղաղության կարևորությունը․ Փաշինյան-Մերց հեռախոսազրույց է կայացել

Հնարավորություն ունեցա ձեռք բերել նոր գիտելիքներ և վերադառնալ բազմաթիվ նոր գաղափարներով ու մտահղացումներով

Դատարան են հանձնվել «Միասնության թևեր»-ի օգտին քվեարկելու համար ընտրակաշառքի վերաբերյալ քրվարույթի նյութերը

Սուրբ Հովհաննես մատուռում հրդեհ է բռնկվել․ սրբապատկերներ են այրվել

Երևանի շենքերից մեկում հրդեհ է բռնկվել

Անահիտ Մանասյանն այցելել է ՀՀ պետական սահմանի Ագարակ անցման կետ

Տեղի է ունեցել Բաղրամյանի անվան հրամանատարաշտաբային ինստիտուտի շրջանավարտների ավարտական միջոցառումը

Վառելիքի շուկայում Ռուսաստանի առջև ծառացած դժվարությունները ժամանակավոր են․ Պուտին

ԿԳՄՍ նախարարը հետևել է Վաղարշապատի թիվ 1 հիմնական և Աշտարակի թիվ 5 ավագ դպրոցների շինաշխատանքներին

Նարեկ Կարապետյանը չի կալանավորվի

Դոլարն ու եվրոն էժանացել են. ինչ փոփոխություններ է արձանագրել տարադրամի շուկան հուլիսի 22-ին

Կարևորում եմ, որ պետական ԲԿ-ները ևս արագ մասնակից են դառնում նորագույն տեխնոլոգիաների ներգրավմանը․ Ավանեսյան

Տեղի է ունեցել Վազգեն Սարգսյանի անվան ակադեմիայի շրջանավարտների սպայական պաշտոնների նշանակման վիճակահանություն

Անդրանիկ Թևանյանը կմնա կալանքի տակ

Հայաստանի հինգ խոշոր ջրամբարները լցվել են ամբողջ ծավալով. տեսանյութ

ՍՏՈՊ ավելորդ բաժանորդագրություններին․ Visa Stop Payment-ը Converse Mobile-ում

Սպիտակի ոլորաններում բախվել են «Isuzu» բեռնատարը և «Dodge»-ը. կա 5 վիրավոր

Օդի ջերմաստիճանն էապես չի փոխվի. սպասվում են կարճատև անձրևներ և ամպրոպ

Բաբաջանյանի մեղեդիները՝ Դիլիջանի սրտում․ Ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախումբը անվճար համերգ կունենա

Սյունիքում մեկնարկել է Հայաստան-Իրան համաժողովը

Առողջության ապահովագրության շնորհիվ շուրջ 54 տոկոսով ավելացել է ընտանեկան բժիշկների վարձատրությունը

ԿԸՀ-ն Նարեկ Կարապետյանին զրկել է պատգամավորական անձեռնմխելիությունից

ՀՀ-ի և Վրաստանի ռազմական ոստիկանության պետերը քննարկել են համագործակցության ընդլայնման հնարավորությունները

29-ամյա երիտասարդը կոտրել է դռան փականը և գողացել զոդման սարք, պտուտակահան, մալուխներ, աշխատանքային գործիքներ

Փրկարարները գետնին ընկած բազեին տեղափոխել են կենդանիների պաշտպանության հիմնադրամ

Մոսկվայի թռիչքների համար նոր կանոններ կլինեն. ինչ է նախատեսվում