Քաղաքականացվածության հետեւանքները

12/09/2020 schedule13:10

Հայաստանի հիմնական առանձնահատկություններից, եթե կուզեք՝ պրոբլեմներից մեկն այն է, որ մեզանում քաղաքականացված է գրեթե ամեն ինչ. տնտեսությունը, առողջապահությունը, գիտությունը, կրթությունը, մշակույթը, անգամ սպորտը։ Իսկ այն ակադեմիական ինստիտուտները, որոնք պիտի քաղաքական իշխանություններից անկախ լինեին եւ մասնագիտական դիրքերից հանձնարարականներ տային իշխանություններին, թե ինչպես պետք է ղեկավարել այդ ոլորտները, կամ շատ թույլ են, կամ կախվածության մեջ են օրվա իշխանություններից եւ գերադասում են սպասարկել նրանց քաղաքական շահերը։

Միայն երկու օրինակ բերենք։ Երեւի շատերն են նկատել, որ կորոնավիրուսի դեմ պայքարի քաղաքականացվածության մակարդակը Հայաստանում չափազանց բարձր է, եւ դա էապես ազդում է այդ պայքարի արդյունավետության վրա։ Ընդդիմությունը քաղաքական մեղադրանքներ է հնչեցնում իշխանությունների հասցեին՝ հայտարարելով, թե արտակարգ դրությունն ու կարանտինը համավարակի դեմ պայքարի հետ կապ չունեն, իշխանությունների հիմնական նպատակը քաղաքական ազատությունները սահմանափակելն է, եւ այլն, իշխանություններն էլ իրենց հերթին են մեղադրում ընդդիմությանը, թե նրանք գործում են «ինչքան վատ՝ այնքան լավ» սկզբունքով ու անում են ամեն ինչ, որ մարդիկ լուրջ չվերաբերվեն հակահամաճարակային կանոններին, եւ վարակվածների թիվը մեծ լինի։ Հիմա պատկերացրեք՝ այս ամենի փոխարեն Հայաստանում լիներ քաղաքական իշխանություններից անկախ մասնագիտական կառույց, որը կվայելեր հասարակության անվերապահ վստահությունը՝ անկախ մարդկանց քաղաքական հայացքներից, ու հենց այդ ինստիտուտի (տվյալ դեպքում՝ ենթադրաբար, լավագույն համաճարակաբանների կոնսիլիումի) հանձնարարականներն էլ կատարեին իշխանությունները։ Հասկանալի է, որ քաղաքական շահարկումները միանգամից կբացառվեին։ Ի՞նչ քաղաքական շահարկումներ, եթե լավագույն մասնագետներն են մշակել ռազմավարությունը, հասարակությունն էլ վստահ է, որ այդ մասնագետները ճիշտ նույնպիսի ռազմավարություն կմշակեին ցանկացած իշխանությունների օրոք։

Մի ուրիշ օրինակ։ Երկու տարուց ավելի է՝ Ամուլսարի հարցում անորոշություն է, եւ դա  դարձել է կարեւորագույն քաղաքական թեմաներից մեկը։ Ու հանրությունն իշխանություններից քաղաքական լուծում է ակնկալում։ Հիմա պատկերացրեք՝ Հայաստանում լիներ հանրության անվերապահ վստահությունը վայելող եւ իշխանություններից անկախ մասնագիտացված ինստիտուտ, որը կուսումնասիրեր խնդիրը եւ հստակ եզրակացություն կտար՝ հանքը շահագործել կարելի է կամ չի կարելի։ Վերջ, խնդիրը փակված կլիներ, որովհետեւ իշխանությունները ստիպված կլինեին գործել ըստ այդ եզրակացության։ Անկախ նրանից՝ համընկնո՞ւմ է դա իրենց քաղաքական շահերի հետ, թե ոչ։ Ընդ որում՝ որակյալ մասնագետների պակաս Հայաստանում հաստատ չկա, ակադեմիական ինստիտուտներն էլ գործում են։ Այլ հարց է, որ այդ ինստիտուտների անաչառության նկատմամբ վստահությունը չկա։ Որտեղի՞ց լինի, եթե տասնամյակներ շարունակ դրանք «մատչելի գներով» դրական եզրակացություններ էին տալիս այս կամ այն հանքավայրը շահագործելու կամ ՀԷԿ-եր կառուցելու վերաբերյալ։

Հասկանալի է, որ այդ ինստիտուտների նկատմամբ հանրության վստահությունը վերականգնելը տարիների խնդիր է, եթե ոչ տասնամյակների։ Ընդ որում՝ ցանկացած իշխանության համար մեծ է գայթակղությունն ունենալ հլու-հնազանդ ակադեմիական ինստիտուտներ, որոնք ցանկացած պահի «գիտականորեն» կհիմնավորեն իրենց քաղաքական շահերին համահունչ որոշումները։ Բայց ժամանակակից պետություն ունենալու համար այդ գայթակղություններին չտրվելն ու իսկապես քաղաքական իշխանություններից անկախ ակադեմիական համակարգ ունենալը պարտադիր է։

Հակառակ դեպքում ամեն ինչ շարունակելու է քաղաքականացվել, քաղաքական որոշումներ են ընդունվելու անգամ այն հարցերում, որոնք զուտ մասնագիտական մոտեցում են պահանջում, ընդ որում՝ այդ որոշումները հաճախ են փոխվելու ըստ տվյալ պահի քաղաքական նպատակահարմարությունների կամ իշխող քաղաքական ուժի փոփոխության արդյունքում, եւ պետությունն ու հասարակությունը միայն տուժելու են։

«Հայկական Ժամանակ»-ը Telegram-ում
Տպել
19468 դիտում

Կարելի էր պահ գտնել, երբ նախարարի մեքենայի առջևից անցնում են հրշեջ մեքենա, ավտոբուս, ավելի տպավորիչ կթվար

Երևանի մետրոն 45 տարեկան է. ինչպես կառուցվեց այն, ինչ աշխատանքեր են արվում վերջին տարիներին. տեսանյութ

90-ականներին՝ էս ու էն տոկից չանգյալ, մեռել, հարս՝ մթում, չիդեիր՝ ում ու ինչղ լույս տայիր․ Գրիշա Միքայելյան

Աշոցքի և Ամասիայի տարածաշրջաններում բուք է․ Թթուջուր-Նավուր ավտոճանապարհը շարունակում է փակ մնալ

Դուբայից ինքնաթիռով ՀՀ է վերադառնում ևս երեք տասնյակ քաղաքացի

Երևանում ավտոմեքենաներ են բախվել․ կան տուժածներ

Դատախազությունը, չնայած բոլոր սադրանքներին, միշտ լինելու է բարեկիրթ, հարգալից և պրոֆեսիոնալ. Աննա Վարդապետյան

Ստեղծագործական հանդիպումներ Գյումրիում․ կհամագործակցեն «Վարչաբենդն» ու «Չամիչով բուլկի»-ն․ տեսանյութ

Սյունիքի մարզում, Վայքի և Գավառի տարածաշրջաններում ձյուն է․ Ճամբարակ-Բերդ ավտոճանապարհը փակ է

Իրանն այլևս «Մերձավոր Արևելքի պարտվողն» է․ Թրամփը սպառնացել է ավելի հուժկու հարվածներով

Ովքեր նոր տոմսեր են ձեռք բերել ՀՀ վերադառնալու համար, Կառավարությունը փոխհատուցում կտրամադրի․ Միրզոյան

ՀՀ 10 քաղաքացի գտնվում է Բաղդադի մերձակայքում, ուսումնասիրվում են տեղափոխության ապահով ճանապարհները․ ԱԳՆ

Շնորհակալ ենք մեզ խաղաղություն բերելու համար․ վարչապետը շրջում է Գյումրիում․ տեսանյութ

Ինչ փոփոխություններ է արձանագրել տարադրամի շուկան մարտի 7-ին

Գրանցվեն բացառապես մարտի 8-ի՝ Մասկատ-Երևան թռիչքի հաստատված տոմս ունեցողները․ ԱՄԷ-ում ՀՀ դեսպանություն

Մեր գարունը ուշանում է․ Սուրենյանը նոր տեսանյութ է հրապարակել և հայտնել, թե երբ կդադարեն տեղումները

Ալավերդի համայնքին կվերադարձվի Թումանյան փողոցում գտնվող՝ 77.8 քմ մակերեսով բնակարան

Փետրվարի 28-ից մարտի 6-ն ընկած ժամանակահատվածում Իրանից Հայաստանի տարածքով տեղափոխվել են 41 երկրների քաղաքացի

Օդի ջերմաստիճանը կնվազի 2-4 աստիճանով, այնուհետ նույնքան կբարձրանա․ լեռնային շրջաններում սպասվում բուք

Լիբանանում ռմբակոծությունների հետևանքով զոհվել է 16 մարդ․ կան վիրավորներ

Մենք շնորհակալություն չենք ակնկալում, մենք խնդրում ենք համբերություն․ վարչապետը՝ մարալիկցիներին․ տեսանյութ

Նախատեսվում է, որ Դուբայից թռիչքը կիրականացվի 15:00-ին․ ՀՀ հյուպատոսության հետ կապ է հաստատել ՀՀ 4 քաղաքացի

Կիպրոսում ՀՀ դեսպանությունն օպերատիվ կապի մեջ է իշխանությունների և դեսպանություն դիմած ՀՀ քաղաքացիների հետ

Ես քո ցավն էլ տանեմ, ամուր ու ուժեղ մնա․ քաղաքացին՝ վարչապետին․ տեսանյութ

Ջեյհուն Բայրամովը աշխատանքային այցով մեկնել է Ստամբուլ

Իրանի ժամանակավոր կառավարող խորհուրդը որոշել է չհարվածել կամ հրթիռներ չարձակել հարևան երկրների վրա՝ պայմանով

Ինձ ասեցիք՝ կբերեք որդուս ու բերեցիք, շնորհակալ եմ. գերությունից վերադարձած Դավիթ Դավթյանի հայրը` Փաշինյանին

Առաջին կանգառը՝ Աշտարակ․ վարչապետն ու ՔՊ կուսակիցներն ուղևորվել է Արագածոտնի և Շիրակի մարզեր․ տեսանյութ

ԱԱԾ շենքի հրկիզման դեպքի առթիվ նախաձեռնվել է քրեական վարույթ

Ինչպես է իրանական հրթիռը հարվածում Դուբայի օդանավակայանին․ տեսանյութ

Իրանական ԱԹՍ-ն ընկել է Դուբայի օդանավակայանի շրջակայքում․ Դուբայ-Երևան թռիչքը հետաձգվել է․ տեսանյութ

45 տարին կարևոր հանգրվան է, բայց նաև նոր ճանապարհի սկիզբ․ թող մետրոն շարունակի մնալ մեր քաղաքի վստահելի շարժը

ՆԳՆ ոստիկանության նկատմամբ վստահության մակարդակն աճել է․ իրավապահ կառույցների շարքում կրկին առաջինն է

Վիետնամում ՀՀ դեսպանությունում այս պահին գտնվում է ՀՀ 12 քաղաքացի․ ԱԳՆ-ն հայտնել է՝ երբ և ինչպես կվերադառնան

«Qatar Airways» ընկերության մարտի 9-ի չվացուցակի մեջ այս պահի դրությամբ ներառված է դեպի Երևան չվերթը․ ԱԳՆ

Եվս մեկ հաշտության համաձայնություն. շուրջ 324 միլիոն դրամ արժեքով գույքը հանձնվել է Հայաստանի Հանրապետությանը

Բարի առավոտ, լավ օր և սիրում ենք բոլորիդ․ վարչապետ․ տեսանյութ

Դատախազության աշխատանքից «լիովին գոհ» և «ավելի շուտ գոհ» է ՀՀ քաղաքացիների 43%-ը. ցուցանիշն աճել է 6%-ով

Ճամբարակ-Բերդ ավտոճանապարհը փակ է. երթևեկել բացառապես ձմեռային անվադողերով

Քաղաքացին փորձել է հրկիզել ԱԱԾ շենքը․ 1 անձ ձերբակալվել է․ տեսանյութ