Քաղաքականացվածության հետեւանքները

12/09/2020 schedule13:10

Հայաստանի հիմնական առանձնահատկություններից, եթե կուզեք՝ պրոբլեմներից մեկն այն է, որ մեզանում քաղաքականացված է գրեթե ամեն ինչ. տնտեսությունը, առողջապահությունը, գիտությունը, կրթությունը, մշակույթը, անգամ սպորտը։ Իսկ այն ակադեմիական ինստիտուտները, որոնք պիտի քաղաքական իշխանություններից անկախ լինեին եւ մասնագիտական դիրքերից հանձնարարականներ տային իշխանություններին, թե ինչպես պետք է ղեկավարել այդ ոլորտները, կամ շատ թույլ են, կամ կախվածության մեջ են օրվա իշխանություններից եւ գերադասում են սպասարկել նրանց քաղաքական շահերը։

Միայն երկու օրինակ բերենք։ Երեւի շատերն են նկատել, որ կորոնավիրուսի դեմ պայքարի քաղաքականացվածության մակարդակը Հայաստանում չափազանց բարձր է, եւ դա էապես ազդում է այդ պայքարի արդյունավետության վրա։ Ընդդիմությունը քաղաքական մեղադրանքներ է հնչեցնում իշխանությունների հասցեին՝ հայտարարելով, թե արտակարգ դրությունն ու կարանտինը համավարակի դեմ պայքարի հետ կապ չունեն, իշխանությունների հիմնական նպատակը քաղաքական ազատությունները սահմանափակելն է, եւ այլն, իշխանություններն էլ իրենց հերթին են մեղադրում ընդդիմությանը, թե նրանք գործում են «ինչքան վատ՝ այնքան լավ» սկզբունքով ու անում են ամեն ինչ, որ մարդիկ լուրջ չվերաբերվեն հակահամաճարակային կանոններին, եւ վարակվածների թիվը մեծ լինի։ Հիմա պատկերացրեք՝ այս ամենի փոխարեն Հայաստանում լիներ քաղաքական իշխանություններից անկախ մասնագիտական կառույց, որը կվայելեր հասարակության անվերապահ վստահությունը՝ անկախ մարդկանց քաղաքական հայացքներից, ու հենց այդ ինստիտուտի (տվյալ դեպքում՝ ենթադրաբար, լավագույն համաճարակաբանների կոնսիլիումի) հանձնարարականներն էլ կատարեին իշխանությունները։ Հասկանալի է, որ քաղաքական շահարկումները միանգամից կբացառվեին։ Ի՞նչ քաղաքական շահարկումներ, եթե լավագույն մասնագետներն են մշակել ռազմավարությունը, հասարակությունն էլ վստահ է, որ այդ մասնագետները ճիշտ նույնպիսի ռազմավարություն կմշակեին ցանկացած իշխանությունների օրոք։

Մի ուրիշ օրինակ։ Երկու տարուց ավելի է՝ Ամուլսարի հարցում անորոշություն է, եւ դա  դարձել է կարեւորագույն քաղաքական թեմաներից մեկը։ Ու հանրությունն իշխանություններից քաղաքական լուծում է ակնկալում։ Հիմա պատկերացրեք՝ Հայաստանում լիներ հանրության անվերապահ վստահությունը վայելող եւ իշխանություններից անկախ մասնագիտացված ինստիտուտ, որը կուսումնասիրեր խնդիրը եւ հստակ եզրակացություն կտար՝ հանքը շահագործել կարելի է կամ չի կարելի։ Վերջ, խնդիրը փակված կլիներ, որովհետեւ իշխանությունները ստիպված կլինեին գործել ըստ այդ եզրակացության։ Անկախ նրանից՝ համընկնո՞ւմ է դա իրենց քաղաքական շահերի հետ, թե ոչ։ Ընդ որում՝ որակյալ մասնագետների պակաս Հայաստանում հաստատ չկա, ակադեմիական ինստիտուտներն էլ գործում են։ Այլ հարց է, որ այդ ինստիտուտների անաչառության նկատմամբ վստահությունը չկա։ Որտեղի՞ց լինի, եթե տասնամյակներ շարունակ դրանք «մատչելի գներով» դրական եզրակացություններ էին տալիս այս կամ այն հանքավայրը շահագործելու կամ ՀԷԿ-եր կառուցելու վերաբերյալ։

Հասկանալի է, որ այդ ինստիտուտների նկատմամբ հանրության վստահությունը վերականգնելը տարիների խնդիր է, եթե ոչ տասնամյակների։ Ընդ որում՝ ցանկացած իշխանության համար մեծ է գայթակղությունն ունենալ հլու-հնազանդ ակադեմիական ինստիտուտներ, որոնք ցանկացած պահի «գիտականորեն» կհիմնավորեն իրենց քաղաքական շահերին համահունչ որոշումները։ Բայց ժամանակակից պետություն ունենալու համար այդ գայթակղություններին չտրվելն ու իսկապես քաղաքական իշխանություններից անկախ ակադեմիական համակարգ ունենալը պարտադիր է։

Հակառակ դեպքում ամեն ինչ շարունակելու է քաղաքականացվել, քաղաքական որոշումներ են ընդունվելու անգամ այն հարցերում, որոնք զուտ մասնագիտական մոտեցում են պահանջում, ընդ որում՝ այդ որոշումները հաճախ են փոխվելու ըստ տվյալ պահի քաղաքական նպատակահարմարությունների կամ իշխող քաղաքական ուժի փոփոխության արդյունքում, եւ պետությունն ու հասարակությունը միայն տուժելու են։

Տպել
1508 դիտում

Գլխավոր դատախազը պետական միջոցներով և օրենքի խախտմամբ աշխատանքների վարույթներով պահանջել է առանց ձգձգման քննություն

Եղել են տարիներ, երբ դեկտեմբերի այս օրերին հանրապետության լեռնային մարզերում դիտվել է -25...-30 աստիճան ցուրտ. Սուրենյան

Ողբերգական ավտովթար Արագածոտնում. երիտասարդ ամուսիններն ու նրանց 3 տարեկան տղան մահացել են

Հայկական կողմը Ադրբեջանին է փոխանցել Ղարաբաղյան առաջին պատերազմի 10 զոհերի ոսկրեր և 4 դիերի գտնվելու վայրի քարտեզ. ԱԱԾ

Մերի Մարգարյանը նշանակվել է Երևանի քաղաքապետարանի մարդկային ռեսուրսների կառավարման վարչության պետ

Խոշոր ավտովթար Երևան-Մեղրի ավտոճանապարհին. հոսպիտալացվել են 2 վարորդները

Սաշա Կատվալյանը նշանակվել է Երևանի քաղաքապետի խորհրդական

Ժամը 15։00-ից հետո փակ են լինելու Հանրապետության հրապարակ մուտք գործող փողոցները

Հայաստանի մեծ մասում ձյան տեղումներ են, կան փակ ու դժվարանցանելի ավտոճանապարհներ

Ալիևյան «բնապահպան ակտիվիստները» փաստորեն ոչ մի խնդիր չգտան հանքերով լի ու կոռումպացված իրենց երկրում. Բեգլարյան

«Մանկական Եվրատեսիլ»-ի 1000-ից ավելի տոմս հատկացվել է սահմանամերձ բնակավայրերի երեխաներին

Մահացել է Շիրակի երկրագիտական թանգարանի տնօրեն, վաստակաշատ երկրաբան ու հնագետ Համազասպ Խաչատրյանը

Բայրամովը վաղը կմեկնի Մոսկվա. նախատեսվում է հանդիպում Լավրովի հետ

Հայաստանի մեծ մասում ձյան տեղումները շարունակվում են, որոշ հատվածներում մառախուղ և մերկասառույց է

Հայկական Պոլիսը՝ նոր պատուհանից. Ստամբուլում տեղի է ունեցել լրագրող Սագօ Արեանի գրքի շնորհանդեսը

«Մանկական եվրատեսիլ 2022-ի» տոմսերի վաճառքի 2-րդ փուլը սկսված է

Ադրբեջանցիները սադրանքի են դիմել Մատաղիս-Քարվաճառ երթուղու Գետավանի տարածքում. կան թեթև վնասվածք ստացած անձինք

Ինչ հագուստ ընտրել, ինչպես դիմավորել «սև ջրային նապաստակ»-ին և ինչ սպասելիքներ ունենալ. ամենահետաքրքիրը՝ 2023-ի մասին

ՌԴ նախագահի աշխատակազմի ներկայացուցիչն այցելել է Քաջարան

Արայիկ Հարությունյանը պարգևատրել է իսպանացի պատգամավորին՝ Արցախին ցուցաբերած քաղաքական աջակցության համար

Բաքուն հիստերիա է բարձրացրել Իրանի 14 քաղաքացիների՝ Լեռնային Ղարաբաղ այցելելու կապակցությամբ, նրանց կոչել ահաբեկիչներ

ԶՈՒ զինծառայողի՝ հրազենային վնասվածք ստանալու դեպքի առթիվ նախաձեռնվել է քրեական վարույթ

Մակրոնը հեռախոսազրույց կունենա Պուտինի և Զելենսկիի հետ

Ինչ ունեցվածք ունի ՀՀ ԱԺ պատգամավոր Հրաչյա Հակոբյանը

Մառախուղ, մերկասառույց, ձյան տեղումներ. ինչպիսին է իրավիճակը ՀՀ ավտոճանապարհներին

«Շատերն են առիթավորվել ինչ-որ». Վլադիմիր Գասպարյանի 20-ամյա դուստրը հայտնել է քաղաքականությամբ զբաղվելու որոշման մասին

Երևանի Սիլիկյան թաղամասում ավտոմեքենան կամրջից շրջվել է. վարորդը հոսպիտալացվել է ծայրահեղ ծանր վիճակում

Սեյրան Օհանյանի կինը ծաղիկների հետ հերթական լուսանկարն է հրապարակել (լուսանկար)

Փարաքար գյուղի անասնագոմերից մեկի տանիքում այրվել է մեծ քանակությամբ անասնակեր

Թե՝ «մեր օրակարգով ենք եկել». ընդդիմության նպատակը հարցի շուրջ հայտարարի գալը չէր՝ մկան թակարդ են լարում. Սամսոնյան

Արցախում պատշաճ կերպով վերահսկվում է ընդերքօգտագործողների գործունեությունը․ ԱՀ բնապահպանության կոմիտեի հայտարարությունը

Ադրբեջանի պաշտպանության նախարարությունը հերթական ապատեղեկատվությունն է տարածում. ՀՀ ՊՆ

Դեկտեմբերի 6-ին ու 7-ին չի գործելու Երևանի մետրոպոլիտենը

Հանրապետության հրապարակը հրաշքի մաս է դարձել, ամեն բան կանենք բացթողումները շտկելու համար. քաղաքապետ (լուսանկարներ)

Վահագն Խաչատուրյանը հրամանագրեր է ստորագրել դատավորներ նշանակելու մասին

Փակվելու են փողոցներ, արգելվելու է մեքենաների կայանումը, ստուգվելու են քաղաքացիները․ ոստիկանությունը՝ վաղվա օրվա մասին

Ամանորյա Երևանն այս տարի կառանձնանա գեղարվեստական լուսավորության նոր ու բացառիկ լուծումներով (տեսանյութ)

Աշոցքում և Ամասիայում ձյուն է տեղում. ՀՀ որոշ ավտոճանապարհների մերկասառույց է, մառախուղ

Զինծառայող է հրազենային վիրավորում ստացել. նրա վիճակը գնահատվում է ծայրահեղ ծանր

Ինչպես կարող է խաղաղապահների վերահսկողության գոտում հայտնվեն քաղաքացիական հագուստով սադրանք իրականացնողներ․ Նորիկյան