Շամախիում հետեւում են Ալիեւի հորդորին. ջնջել հայկականը, գրել ադրբեջանականը

Հունիսի 4-ին Ադրբեջանի Միլի Մեջլիսի տեղանունների հանձնաժողովի նախագահ Իսա Գաբիբեյլին հայտնեց, որ Շամախիի շրջանի Սաղիան գյուղն անվանափոխելու առաջարկ է ստացվել։ Հատկանշական է, որ Շամախիի շրջանի իշխանությունները նմանատիպ առաջարկով են դիմել այն բանից հետո, երբ Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիեւը Թարթառում Պետական խորհրդանիշների թանգարանի բացման ժամանակ նկատողություն էր արել շրջանի գործադիր իշխանության ղեկավար Մուստագիմ Մամեդովին՝ քարտեզի վրա տեղ գտած «անճշտությունների» պատճառով:

«Այստեղ պետք է արտացոլված լինեն մեր պատմական տեղանունները: Սիսիանի իսկական անունը Ղարաքիլիսա է: Հետագայում հայերն այն վերանվանել են Սիսիան: Դրա համար էլ ջնջեք դա եւ գրեք Ղարաքիլիսա», - ասել էր Ալիեւը:

Նմանատիպ միջադեպ էր տեղի ունեցել նաեւ մարտի սկզբին, երբ Ալիեւը Թովուզում մասնակցում էր պատմաերկրագիտական թանգարանի բացմանը: Այդ ժամանակ նրան մասնավորապես վրդովեցրել էր, որ քարտեզների վրա չկան ադրբեջանական «հին քաղաքները», բայց «փոխարենը տեսնում ենք Ուրարտուն»:

Թարթառում ելույթ ունենալով օլիմպիական մարզահամալիրի բացմանը՝ Ալիեւը հայտարարել էր նաեւ, որ ներկայիս ՀՀ-ն «ստեղծվել է հնագույն ադրբեջանական հողերի վրա»՝ որպես ապացույց առաջարկելով «հայացք նետել Ռուսաստանի կայսրության կողմից քսաներորդ դարի սկզբներին հրատարակված քարտեզին»: Այդպես, ըստ Ալիեւի, «բոլորը կհամոզվեն, որ ներկայիս Հայաստանի Հանրապետության տարածքում առկա տեղանունների բացարձակ մեծամասնությունն ունի ադրբեջանական ծագում»: Ցավոք, նա «մոռանում է» նշել, որ թանգարաններում ներկայացված քարտեզների զգալի հատվածը վերցված է հենց ռուսական քարտեզագրական աղբյուրներից: Նա նաեւ խնդրել էր «գիտնականներին հրապարակել դա, որ յուրաքանչյուրը տեսնի»՝ հորդորելով «փոքրիկ բրոշյուր հրատարակել»: Մի քիչ զարմանալի է, իհարկե, որ «փոքրիկ բրոշյուրն», ըստ Ալիեւի, բավարար կլինի ներկայացնելու համար «հայերի կողմից գողացված տեղանունների ամբողջ ծավալը»:

Ալիեւի հայտարարությունները բարդ է դիտարկել տեղեկատվական պատերազմի շրջանակներում, եթե իհարկե խոսքը չի գնում սեփական ժողովրդի դեմ տարվող պատերազմի մասին: Քննադատության չի ենթարկվում նաեւ այն «թեզը», որ «Ադրբեջանի Ժողովրդավարական Հանրապետությունը հռչակումից մեկ օր անց՝ 1918 թ. մայիսի 29-ին Իրեւանը Հայաստանին նվիրելու որոշում է ընդունել»: Իրականում կոնկրետ այս «թեզն» ավելի շատ ներքաղաքական երանգավորում ունի, քանի որ սեփական պատմության նկատմամբ ռեւիզիոնիստական վերաբերմունք է սկսել ցուցաբերվել Մուսավաթ կուսակցության դեմ պայքարի շրջանակներում: Այս իրավիճակում հասկանալի են Ալիեւի կողմից թույլ տրված որոշ բացթողումներ, մասնավորապես այն, որ Ադրբեջանի Ժողովրդավարական Հանրապետությունը, որի անվանման «ժողովրդավարական»-ը հայտնվել է հռչակումից տարիներ անց,  հռչակվել է Թիֆլիսում, գործնականում գոյություն է ունեցել միայն թղթի վրա եւ եղել է ոչ թե իր հավակնությունների տարածքում բնակվող ժողովուրդների ներկայացուցիչը, այլ Օսմանյան Թուրքիայի կամակատարը: Պատահական չէ, որ 1918թ. օգոստոսի 28-ին Պարսկաստանը բողոքի նոտա է հղել հենց Թուրքիային, որում իր վրդովմունքն է հայտնում «ռուս-օսմանյան հաշտության պայմանագրի արդյունքում Կովկասում կյանքի կոչվող «Ադրբեջան» անունով պետության կազմավորման» կապակցությամբ եւ նշում՝ «հաշվի առնելով այն, որ Պարսկաստանի պետության սահմաններում գոյություն ունի այդպիսի անվանում ունեցող տարածք եւ այն, որ պատմության մեջ երբեք գոյություն չի ունեցել նման անվանում ունեցող պետություն՝ Պարսկաստանը զարմացած է եւ այդ որոշման վերանայման անհրաժեշտություն է տեսնում»:

Թանգարանների ստեղծման գաղափարը, որն ըստ փորձագետների պատկանում է անձամբ Ալիեւին եւ «երիտասարդության շրջանում հայրենասիրական տրամադրությունների ձեւավորման եւ զարգացման» նպատակ է հետապնդում, լավագույնս ցուցադրում է, թե ինչպես կարող է ընդհանուր առմամբ դրական գաղափարը ծառայեցվել բացասական եւ կործանարար երեւույթներին՝ տվյալ դեպքում՝ թշնամության եւ անհանդուրժողականության տարածմանը:

Ինչ վերաբերվում է Շամախիի շրջանի Սաղիան գյուղն անվանափոխելու առաջարկին, ապա դա Ալիեւի առաջ քաշած «թեզերի» տրամաբանական շարունակությունն է: Անվանափոխման անհրաժեշտությունը հիմնավորվել է նրանով, որ «տեղանվան ծագումը հայտնի չէ, այն դժվար է որոշել»: Իրոք, ինչպե՞ս է հնարավոր որոշել բնակավայրի անվանման ծագումը, եթե դրա մասին առաջին գրավոր հիշատակումը եղել է հեռավոր 1636թ.՝ Ադրբեջան անունով պետության ստեղծումից 282 տարի առաջ: Ընդհանրապես, Ադրբեջանում առկա է յուրահատուկ պատկերացում պատմության վերաբերյալ, համաձայն որի հնարավոր է փոխել անցյալը՝ փոխելով ներկան:

Տպել
50558 դիտում

Ուկրաինայի խորհրդարանի ՀՀ-ի հետ բարեկամական խմբի նախագահը շնորհավորել է Փաշինյանին ընտրություններում հաղթելու առթիվ

Նիկոլ Փաշինյանի որոշումներով Արարատի մարզպետը 2 նոր տեղակալ ունի

Ով ում է ասել «դավաճան». Արտակ Բեգլարյանը պարզաբանել է՝ ինչ է տեղի ունեցել իր ու հանրահավաքի մասնակիցների միջև

Որքան գումար են ծախսել քաղաքական ուժերն այս ընտրություններին. ամենաշատ ծախսածներն անցել են խորհրդարան

Լևոն Արոնյանն աշխարհի Գավաթում կներկայացնի Հայաստանը

Գիշերը մի շարք հասցեներում ապամոնտաժվել են ապօրինի շինություններ (տեսանյութ)

Վթարի պատճառով 7 ժամ ջուր չի լինելու Սյունիքի մի մասում

Առաջին հնարավորության դեպքում հրաժարական կտամ ու չեմ առաջադրվի ընտրություններում, եթե զգամ՝ երկիրը պատրաստ է. ԱՀ նախագահ

Լոռու մարզպետ՝ Օձունի համայնքապետին ազատման պահանջ ներկայացնելու, ապա ծեծելու դեպքով գրություն կուղարկվի դատախազություն

Ես ունեմ կյանքի ու նախագահական երդում, որը չեմ կարող դրժել. Արայիկ Հարությունյան

Մոսկվայում այսուհետ ռեստորաններ կայցելեն միայն պատվաստված կամ ՊՇՌ թեստ ունեցող մարդիկ. ռեստորանային բիզնեսը վտանգվա՞ծ է

Ամենայն պատասխանատվությամբ հայտարարում եմ, միայն ՔՊ գրասենյակում չէ, որ եղել եմ, այլ հանդիպումներ էլ կային. ԱՀ նախագահ

Ֆրանսիան վերահաստատում է աջակցությունը ՀՀ սուվերենությանը և տարածքային ամբողջականությանը. ԱԳՆ

Օձունի համայնքապետը հաղորդում է տվել իր նկատմամբ կատարված հանցագործության վերաբերյալ

Վեդի-Արարատ ճանապարհին «KIA» մակնիշի ավտոմեքենան կողաշրջվել է․ 16-ամյա վարորդը տեղում մահացել է

Համեմատվել են ԱԺ անցած 3 ուժերի ձայները բոլոր հոսանքազրկված ընտրատեղամասերում․ Իոանիսյան

Բաց պահել ԲՀԿ գրասենյակները, լինել ժողովրդի կողքին. Ծառուկյանը հանդիպել է համակիրների հետ

5165 շարժումը մերժել է Նիկոլ Փաշինյանի հետ հանդիպման առաջարկը․ ընդդիմադիր որոշ ուժերի ՍԴ դիմելու առաջարկը ևս մերժվել է

«Բանալի բառը՝ բոլորի վարչապետ». Նիկոլ Փաշինյանի մեկնած «համախմբման ձեռքը» օդում չմնաց

Բուսաբանական այգում լինելու է Արցախյան պատերազմներում զոհվածների հիշատակը հավերժացնող մեծ անտառ-պուրակ

«Շոկային սելֆիներ արջի հետ»․ միջազգային հանրությունը մերժում է այս երևույթը (տեսանյութ, լուսանկարներ)

Մեկնարկել է «Քայլ դեպի տուն» 2021 ուսումնաճանաչողական ծրագիրը․ շուրջ 400 սփյուռքահայեր կհյուրընկալվեն հայրենիքում

Երբ Այվազյանը հեռացավ, գերիների հարցը լուծվեց, նա ստել էր ականապատման քարտեզների մասին. Արմեն Գրիգորյան. «Ազատություն»

Իսպանիայի իշխանությունները ներում են շնորհել կատալոնցի ձերբակալված քաղաքական գործիչներին

70-ից ավելի ընտրական տեղամասերի վերահաշվարկի աշխատանք կիրականացվի. ԿԸՀ

Ես փախչող տեսակ չեմ, պատրաստ եմ բոլորի հետ երկխոսության. Արցախի նախագահը իր հրաժարականը պահանջողներին

Նորք-Մարաշ վարչական շրջանում այրվել է մոտ 5 հա խոտածածկույթ․ հայտարարվել է հրդեհի բարդության «1 ԲԻՍ» կանչ

Զախարովան նշել է Ռուսաստանի բարեկամ լինելու պայմանը

ԱՄՆ-ն պատրաստակամ է աջակցել ՀՀ-ին՝ բարձր տեխնոլոգիական ոլորտի ձեռնարկությունների էկոհամակարգերի ստեղծման հարցում. Թրեյսի

Առերևույթ ընտրական հանցագործությունների մասին ստացված 727 հաղորդում, հարուցված 32 քրեական գործ. ամփոփում

Էրդողանը արգելում է երաժշտությունը կեսգիշերից հետո՝ առաջացնելով թուրքական սոցիալական մեդիայի զայրույթը

Այդ կենտրոնն էլի թողնելու ենք այդպես՝ ոչինչ չանելո՞վ. Երեւանի ավագանին քննարկում է Թոխատյանին հատկացված «Կանազի» հարցը

Անընդունելի են արցախյան հասարակությունը պառակտելու, հակադիր բևեռների բաժանելու բոլոր փորձերը, անկախ հեղինակներից. ԱՀ ՄԻՊ

Ազգային-Ժողովրդավարական Բևեռը մերժել է Նիկոլ Փաշինյանի հանդիպման առաջարկը

Հայաստանը մեծ հույսեր է կապում ձեզ հետ․ Նիկոլ Փաշինյանը հանդիպում է ունեցել Սամվել Բաբայանի հետ (տեսանյութ)

«Հայաստան» դաշինքը դատի է տվել ԿԸՀ-ին՝ պահանջելով նախազգուշացում կիրառել ՔՊ-ի նկատմամբ

Արմեն Սարգսյանը հեռախոսազրույց է ունեցել Ռոբերտ Քոչարյանի հետ

Որևէ պարտադրանք և հարկադրանք չի եղել. Չարչյանը՝ աղմկահարույց ձայնագրության մասին

ԿԸՀ-ն բավարարել է ևս մեկ պատգամավորության թեկնածուի ազատությունից զրկելու վերաբերյալ դատախազության միջնորդությունները

«Մեր օրակարգը պարտվել է այս ընտրություններում. չնայած դա ոչինչ չի նշանակում». Էդմոն Մարուքյանը՝ Նիկոլ Փաշինյանին