Այս մեկ շաբաթը փորձություն կլինի բոլորիս համար

Եվ այսպես, արտակարգ դրությամբ պայմանավորված սահմանափակումները ՀՀ ողջ տարածքում մեկ շաբաթով խստացվել են։ Սահմանափակվում են մարդկանց տեղաշարժերը, բազմաթիվ հիմնարկներ ժամանակավորապես դադարեցնում են իրենց գործունեությունը, արգելվում են մարդկանց կուտակումները եւ այլն, ընդ որում՝ խախտումների համար շատ լուրջ տուգանքներ են սահմանվում։ Կորոնավիրուսով պայմանավորված՝ աշխարհի բազմաթիվ երկրներ ավելի վաղ էին նման կոշտ միջոցների դիմել ու հիմա հետին թվով խոստովանում են, որ նույնիսկ ուշացել են՝ եթե ավելի շուտ դիմեին այդ քայլերին, վարակն այսքան արագորեն չէր տարածվի։ Այնպես որ՝ ՀՀ իշխանությունների ձեռնարկած քայլերը միանգամայն տեղին են, որքան էլ բարդացնեն շարքային քաղաքացիների կյանքն ու ծանր հարված հասցնեն տնտեսությանը։

Բայց յուրաքանչյուր երկիր իր առանձնահատկություններն ունի, եւ միշտ չէ, որ այլ երկրների ձեռնարկած միջոցառումները ճշգրտորեն կրկնելը հնարավոր է կամ նույնքան արդյունավետ կլինի։ Հայաստանի դեպքում, օրինակ, կոշտ սահմանափակումների այս մեկ շաբաթն, իհարկե, կորոնավիրուսի տարածման կանխարգելման առումով շատ մեծ դրական էֆեկտ կունենա, բայց միաժամանակ կբացահայտի մինչ այժմ չերեւացող բազմաթիվ խնդիրներ։ Ուստի մեծ է հավանականությունը, որ մեկ շաբաթ անց կարանտինային ռեժիմում որոշակի փոփոխություններ մտնեն։ Եվ ընդհանրապես՝ բազմաթիվ հարցեր կան, որոնց լուծումն այս ընթացքում անպայման պետք է գտնվի։

Ի՞նչ խնդիրների մասին է խոսքը։ Օրինակ՝ մարզերի եւ Երեւանի միջեւ հանրային տրանսպորտի չգործելը լուրջ խնդիր կառաջացնի բոլոր նրանց համար, ովքեր ամեն օր աշխատանքի էին գալիս մայրաքաղաք։ Սեփական ավտոմեքենաներով ինքնակազմակերպվելն էլ բարդ կլինի, որովհետեւ ամեն մեքենայում վարորդից բացի կարող է լինել միայն մեկ հոգի։ Այս սահմանափակումն, ի դեպ, էապես «կխփի» նաեւ տաքսու վարորդների գործին։ Եվ ընդհանրապես՝ շատ կտուժեն հատկապես նրանք, ովքեր օրվա վաստակով են ընտանիք պահում՝ անգամ որեւէ տեղ որպես աշխատող պաշտոնապես գրանցված չլինելով։ Սա իր հերթին կարող է հանգեցնել մի վիճակի, որ շատերն ի վիճակի չեն լինի վճարել կոմունալ ծախսերը (լույս, գազ եւ այլն), ու հարց կառաջանա՝ որքա՞ն է այդ ընկերությունների «ամրության պաշարը», եւ ի՞նչ չափով կամ մեխանիզմներով կարող է աջակցել պետությունը, որպեսզի ռազմավարական ենթակառուցվածքները շարունակեն անխափան աշխատել։ Կան նաեւ հազարավոր մարդիկ, որոնց նկատմամբ պետությունը «դե յուրե» սոցիալական պարտավորություններ չունի, բայց չի էլ կարող մի կողմ քաշվել։ Խոսքն այն մարդկանց մասին է, ովքեր չեն կարող օնլայն աշխատել ու վաստակել սեփական հացը։ Օրինակ՝ վարսավիրները, մատուցողները, այն հազարավոր երեւանցիները, ովքեր վարձով տուն էին տալիս մարզերից եկածներին ու դրանով ապրում, արհեստավորները, եւ այլն։ Խիստ կարանտինը թույլ չի տալու այդ մարդկանց շարունակել «ինքնազբաղվել», ու եթե այս վիճակը շարունակվի՝ կարգավորումներում որոշակի փոփոխությունները պարզապես անհրաժեշտ կլինեն։

Մի խոսքով, այս մեկ շաբաթը շատ լավ հնարավորություն է՝ հասկանալու համար, թե ինչը պետք է փոխել (մեղմացնել կամ ավելի խստացնել), եթե ստիպված լինենք ավելի երկար ապրել գրեթե համատարած ինքնամեկուսացման պայմաններում։ Ամենայն հավանականությամբ նման բան, իհարկե, տեղի չի ունենա, բայց մեխանիզմները կատարելագործելը չէր խանգարի։ Ե՛վ պետական կառույցները, եւ՛ հասարակությունը պետք է հստակ իմանան իրենց անելիքն արտակարգ իրավիճակներում, ու դա, վստահաբար, կուժեղացնի մեզ։