Որ իրար չդանակահարեն. դպրոցում տարբեր դասերի շրջանակում կսերմանվի կոնֆլիկտների խաղաղ ճանապարհով կարգավորման մշակույթ

Օրերս արձանագրվեց պատանիների մասնակցությամբ դանակահարության հերթական դեպքը: Չնչին առիթով ծագած վիճաբանությունն ավարտվել էր ողբերգությամբ՝ 15-ամյա տղան մահացավ:

Վերջին շաբաթներին անչափահասների մասնակցությամբ դաժան միջադեպերի մասին տեղեկություններն արդեն ահազանգի պես են հնչում. երեխաներն ու դեռահասները չեն վարանում չնչին առիթներով ձեռք բարձրացնել միմյանց վրա ու գործի դնել, չգիտես ինչու, գրպաններում պահվող դանակները: Մտահոգիչ տվյալները վկայում են, որ արդեն ոչ թե առանձին՝ խեղված հարաբերություններից բխող մի քանի երեխայի մասին է խոսքը, այլ՝ վարակի պես տարածվող ագրեսիայի մշակույթի:

Ի՞նչ դեր է նախատեսում ստանձնել կրթությունն այսօրինակ մշակութային շեղումն ուղղորդելու հարցում: Այս մասին «Հայկական ժամանակ»-ի հետ զրույցում Կրթության, գիտության, մշակույթի եւ սպորտի նախարարության հանրակրթության պետական չափորոշիչների վերանայման աշխատանքային խմբի համակարգող Աննա Բաբաջանյանը նշեց, որ ռազմավարական, համակարգային փոփոխություններ են նախատեսվում կրթական ծրագրերում՝ հաշվի առնելով առկա մարտահրավերները:

«Մեր կրթական ծրագրերը հաստատ կարող են ավելին անել, քան անում են, նաեւ՝ հանդուրժողականություն սերմանելու համար»,- ասաց նա: Բաբաջանյանի խոսքով՝ մշակվում է նոր նախագիծ, որով նախատեսվում է որոշ թեմաների անդրադառնալ տարբեր առարկաների շրջանակում: «Այդպիսի մի ուղղություն է լինելու կոնֆլիկտների խաղաղ ճանապարհով կարգավորման կարողությունը, որ կարող է նշված ագրեսիվ դրսեւորումների առումով դրական ազդեցություն ունենալ»,- նշեց նա:

Բաբաջանյանի խոսքով՝ միայն կրթական ծրագրերով արժեհամակարգային փոփոխություն բերել հնարավոր չէ. «Կրթական գործընթացում ներգրավված բոլոր կողմերը պիտի համագործակցեն ցանկալի արդյունքները գրանցելու համար: Երեխաների հետ համապատասխան աշխատանքների իրականացումը, համապատասխան մթնոլորտի ստեղծումը եւ՛ ծնողների, եւ՛ ուսուցիչների, եւ՛ քաղաքականություն մշակողների խնդիրն է»:

Անդրադառնալով այսօր սերունդների միջեւ առկա մեծ տարբերությանը՝ Բաբաջանյանը նշեց, որ միշտ էլ ուսուցիչներն աշխատել են նոր՝ իրենցից տարբերվող սերնդի հետ. «Գուցե այս պահին մեր ուսուցիչները բավարար գործիքներ չունեն, սակայն ձգտում ենք, որ ժամանակի ընթացքում նրանք ունենան այդ ամենը եւ կարողանան դիմագրավել մարտահրավերները: Ուսուցիչներն, իրոք, լրացուցիչ օգնության, լրացուցիչ գործիքակազմի կարիք ունեն, բայց, կարծում եմ, այդ խնդիրն այնքան հին է, որքան գոյություն ունի կրթությունը»:

Կրթական համակարգի մարտահրավերներն ամեն օր առավել դժվար հաղթահարելի են դառնում, Բաբաջանյանի խոսքով՝ նախարարությունը համակարգային փոփոխություններ է նախատեսում. «Այսօր աշխարհում ինֆորմացիան այնքան շատ է եւ այնքան հասանելի, որ գուցե իմաստ չունի դպրոցում երեխաներին տալ դա, այլ պետք է սովորեցնել գտնել անհրաժեշտ ինֆորմացիան՝ ճիշտ գտնել ու ճիշտ օգտագործել: Ուսուցիչն այսուհետ պիտի դառնա ոչ թե ինֆորմացիայի միակ աղբյուրը, այլ այն մարդը, ով սովորեցնում է՝ ինչպես գտնել անհրաժեշտ տեղեկությունը, ինչպես աշխատել դրա հետ»:

Ուսուցիչները նման մեծ փոփոխությունների պատրա՞ստ են, հարցին ի պատասխան՝ Բաբաջանյանը նշեց, որ նման մարտահրավերների դիմագրավելու գործընթացն անդադար կրթվելու պահանջ է դնում հենց ուսուցիչների առաջ. «Ուսուցիչների մասնագիտական զարգացումը պիտի չսահմանափակվի 1-2 շաբաթյա վերապատրաստումներով, նրանք պիտի անցնեն չափահասների կրթության ինչ-որ մոդուլի միջով, պիտի տիրապետեն այսօրվա տեղեկատվական գործիքներին, քանի որ տեսնում ենք, որ այսօր երեխան ավելի տեղեկացված է, ավելի շատ գործիքների է տիրապետում, քան՝ ուսուցիչը: Նաեւ ուսուցիչը պիտի կարողանա սովորել իր աշակերտներից»:

Հոգեբաններն ու սոցիոլոգներն ահազանգում են, որ երեխաների ու դեռահասների մեջ աճող ագրեսիայի ակունքներից մեկն էլ հարաբերությունների առավել վիրտուալացումն է՝ համակարգչային խաղերը, ինչպես նաեւ՝ ֆիլմերն ու սերիալները: Կրթական համակարգն ի՞նչ իրական միջոցներ է ձեռնարկում անիրական աշխարհի վտանգները դիմագրավելու համար. «Սա պիտի լինի մեր նոր ռազմավարության հիմքում: Այսօր այս նույն անհանդուրժողականությունը թե օֆֆ-լայն աշխարհում է, թե օն-լայն տիրույթներում է: Կարծում ենք, որ այս ոլորտում անվտանգության կանոններին տիրապետելը պիտի առաջնային լինի»,- ասաց Բաբաջանյանը:

Նրա խոսքով՝ այս պահին էլ դպրոցներում աշխատանք տարվում է հանդուրժողականության մշակույթը տիրապետող դարձնելու ուղղությամբ, սակայն այլ հարց է, թե դա ինչքանով է հաջողվում: «Հիմա այն նախագիծը, որ մենք նախատեսում ենք, ռազմավարությունը դնում է մի շարք առարկաների ծրագրերի հիմքում: Սա արդեն կլինի սկզբունք, որին պիտի նպաստեն բոլոր առարկաները. մարդու իրավունքների ու արժանապատվության մասին պիտի խոսվի թե ֆիզիկայի, թե գրականության եւ թե բնագիտության դասերին: Մենք որդեգրել ենք ինտեգրված մոտեցումը, քանի որ կարծում ենք, որ դա արդյունավետ է որոշակի թեմաների դասավանդման արդյունավետությունը բարձրացնելու առումով»,- նշեց նա:

Նման ռազմավարության հաջողված օրինակ արդեն կա. «Առողջ ապրելակերպի սկզբունքը ներկայացվում է տարբեր առարկաների շրջանակում: Կենսաբանության դասաժամին ներկայացվում է նրա վնասակար ազդեցությունը օրգանիզմի վրա: Մաթեմատիկայի շրջանակում հաշվվում է, թե միջինում որքան գումար կտնտեսի մարդը, եթե չծխի, կամ մի գլանակի այրման համար ինչքան ժամանակ է պետք, դրա արդյունքում ինչքան ծուխ է առաջանում, որքան վնաս է հասցվում շրջապատին: Ֆիզկուլտուրայի շրջանակում դիտարկվում է, թե ծխող մարդը ինչ մարզաձեւերի չի կարող տիրապետել, քանի որ ֆիզիկական որոշակի ծանրաբեռնվածություն այլեւս չի կարողանա կրել»,- ասաց Բաբաջանյանը՝ ընդգծելով, որ հանդուրժողականության մասին հնարավոր է խոսել թե հասարակագիտության, հայոց լեզվի, օտար լեզուների ու պատմության շրջանակում, թե բնագիտական առարկաների դասաժամերին:

Կարմեն Մարտիրոսյան

Հոդվածը հրապարակվել է  «Հայկական ժամանակի» դեկտեմբերի 28-ի համարում

Տպել
1570 դիտում

ՊԵԿ-ը բացահայտել է ինտերնետային վճարովի ծառայություններից ստացված գումարների դիմաց հարկերը պակաս վճարելու դեպք

Երևանի տարբեր հատվածներում առավոտյան անհնազանդության ակցիաներ են եղել. բերման է ենթարկվել 2 ցուցարար

Եթե պարզվի, որ մեր պաշտոնյաները թերացել են, պատասխանատվության կկանչվեն. վարչապետը՝ Աբու Դաբիի ցուցահանդեսի մասին

Հայաստանը իսկապես մեծ գիտական ներուժ ունի. «Ֆիլիպ Մորիս Արմենիա»-ի ներկայացուցիչները հանդիպել են ԲՏԱ նախարարի հետ

Աշխատանքային խումբ կստեղծվի, որը կիրականացնի ԶՈՒ բարեփոխումների հայեցակարգի ձեւավորումը. վարչապետ

Հաստատվել է կորոնավիրուսային հիվանդության 282 նոր դեպք. գրանցվել է 4 մահ

Մեկնարկել է ՀՀ կառավարության հերթական նիստը. օրակարգում ներառված է 42 հարց

Ձնաբքի պատճառով Լարսի ավտոճանապարհը կրկին փակ է բոլոր տեսակի մեքենաների համար

Սևանա լճի հանրային 3 լողափերում ջրափնյա հանգիստ կազմակերպելու և սպասարկման նպատակով կատարվում է հայտերի ընդունում

Չպայթած զենք-զինամթերքի վնասազերծման աշխատանքներ են նախատեսվում մի քանի համայնքներում

«Ստրանջայի » մրցաշարում 3 հայ բռնցքամարտիկ ապահովել է առնվազն բրոնզե մեդալ

Արցախը Հայաստանին կապող ներպետական ճանապարհի որոշ հատվածներում տեսանելիությունը անբավարար է

ՀՀ տարածքում կա մի քանի փակ ավտոճանապարհ. Տավուշի մարզի ճանապարհները դժվարանցանելի են

Գիշերը Mercedes-ը տապալել է «Կինո Հայրենիքի» տուֆե հսկա սյունը. Վարորդը հիվանդանոցի ճանապարհին մահացել է

Մի քանի ժամով լույս չի լինելու Երեւանում եւ 4 մարզում

Հրշեջ-փրկարարները 1 օրում մարել են ընդհանուր 2.5 հա տարածքում բռնկված հրդեհները

Պաշտպանը ցանկանում է պարզել՝ Սերժ Սարգսյանը կամ Հովիկ Աբրահամյանը հարցաքննվե՞լ են Լևոն Սարգսյանին առնչվող գործով

Դեպարդյեի դեմ կրկին հետաքննություն է սկսվել՝ երիտասարդ դերասանուհու բռնաբարության մեղադրանքով

Տիրան Խաչատրյանն ազատվել է զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետի առաջին տեղակալի պաշտոնից

Ռուսաստանի իշխանությունները տեղեկություններ ունեն պետության դեմ նախապատրաստվող սադրանքների մասին. Պուտին

Նախկին պատգամավորի որդուն պատկանող ընկերությունը մաքսատուրքից ազատման արտոնություն կստանա

Էրբիլում տեղի է ունեցել ՀՀ գլխավոր հյուպատոսության բացման հանդիսավոր արարողություն

Առաջատարների միջև հանդիպումը խաղաղ ելք ունեցավ

ՀՀ դիվանագիտական առաքելությունը հարաբերությունների զարգացման խթան կհանդիսանա․ Արտակ Ապիտոնյանի այցն Իրաքյան Քուրդիստան

ՄԱԿ-ի կառույցների հետ համագործակցության շրջանակն առաջիկայում ավելի կընդլայնվի. Հայկ Մարությանն ընդունել է Շոմբի Շարփին

Հիմա մեզ գումար է պետք, չէ՞. «Իմ քայլի» պատգամավորը Ամուլսարի հանքի շահագործումը այս իրավիճակում փրկօղակ է համարում

«Մանուկյան Սիմոն հետազոտական հիմնադրամը» սկսում է 2021 թ. հայտերի ընդունումը․ ԿԳՄՍՆ

Մարդու իրավունքների պաշտպանի աշխատակազմին ամրացված 3 ավտոմեքենա կկրճատվի

ԱՄՆ-ը վերադառնում է ՄԱԿ-ի Մարդու իրավունքների խորհուրդ

Արցախ է տեղափոխվել ՌԴ-ից ստացված հերթական հումանիտար օգնությունը

ՄԶԳ և ՀԱՀ հիմնադրամի միջոցով առողջապահության նախարարությանը տրամադրվել է թթվածնի 50 խտացուցիչ և 4 շարժական ռենտգեն սարք

Կգործի «Գենային ճարտարագիտության, գենոմի խմբագրման և 3-րդ սերնդի սեքվենավորման» գերազանցության կենտրոն

Ծակքար գյուղի հարսանյաց սրահի բակում կրակոցներ են հնչել․ ոստիկանություն (տեսանյութ)

Դաշտ գյուղի ջրանցքից քաղաքացու դի է հայտնաբերվել

Կորոնավիրուսի համավարակը կավարտվի հաջորդ տարվա սկզբին. ԱՀԿ-ի հուսադրող հայտարարությունը

ԶՈւ և ԱԱԾ սահմանապահ զորքերի ստորաբաժանումները վերահսկում են իրավիճակը սահ­մա­նա­գո­տու ամբողջ երկայնքով․ ՊՆ

Վանաձորի բնակարաններից մեկում հրդեհի հետևանքով զոհվել է ընտանիքի մայրը, քույր ու եղբայր տեղափոխվել են հիվանդանոց

Վրաստանում ակտիվիստին տուգանել են վարչապետին «ստրուկ» ասելու համար

Հայաստանում բենզինը դարձյալ թանկացել է. տնտեսագետը նշում է պատճառը

Հայկ Կոնջորյանը ԵԱՀԿ ԽՎ մշտական կոմիտեի նիստում բարձրացրել է հայ ռազմագերիների շուտափույթ վերադարձի հարցը