Գործազրկությունը բավականին մեծ խնդիր է, ինչը արդեն մթնոլորտ է ձեւավորել հասարակության մեջ. Առաքելյան

Օրերս ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրեց, որ 2019 թվականի երկրորդ եռամսյակից Հայաստանում գործազրկության էական նվազում ունենք:

Նա նշել էր, որ 2018-ի երկրորդ եռամսյակում գործազուրկների թիվը կազմել է 236 հազար 400 մարդ, իսկ 2019-իերկրորդ եռամսյակում գործազուրկների թիվը կազմել է 207 հազար 200 մարդ, նվազելով 29 հազար 200 մարդով:

«Ներկայումս մեր երկրում գործազրկությունը կազմում է 17.7 տոկոս, ինչը նշանակում է, որ նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ մեր երկրում ընդհանուր գործազրկությունը նվազել է 2.5 տոկոսով»,- գրել էր վարչապետը։

29 հազար 200 գործազուրկների նվազման թիվը չի ենթադրում, որ այս ընթացքում այդքան աշխատատեղ է ստեղծվել: Սրա մեծ մասը հիմնականում ստվերից դուրս եկած աշխատատեղերն են:

Թեմայի վերաբերյալ «Հայկական ժամանակ»-ը զրուցեց ՀՀ վարչապետի խորհրդական, տնտեսագետ Մեսրոպ Առաքելյանի հետ:

- Պարոն Առաքելյան, վարչապետը գրել էր, որ 2018-ի երկրորդ եռամսյակի համեմատ, 2019-ի երկրորդ եռամսյակում գործազուրկների թիվը նվազել է 29 հազար 200-ով: Ինչո՞վ է սա պայմանավորված:

- Գործազրկության թիվը, որը հաշվառվում է, դրանք գրանցված գործազուրկներն են: Գրանցված աշխատողների մասով մենք ունենք բավականին դրական զարգացումներ: Չասեմ բավականին մեծ ծավալի, սակայն ակնհայտ է, որ աշխատատեղերի ստեղծման առումով ունենք մի փոքր առաջընթաց: Բայց այս առումով դեռ աշխատելու տեղ կա: Ի վերջո գործազրկության այն ծավալը, որն ունենք՝ 17.7 տոկոս, դեռեւս մտահոգիչ է: Սակայն ամենակարեւորն այն է, որ այդ տենդենցը՝ գործազրկության նվազման տեսանկյունից, դրական է:

- Ձեր գնահատմամբ, որքա՞ն աշխատատեղ է ստեղծվել այդ ժամանակաշրջանում:

- Կդժվարանամ թիվ նշել: Մինչեւ հեղափոխությունը ունեցել ենք չգրանցված աշխատողների բավականին զգալի հատված: Սակայն գործազրկության նվազումը միայն չգրանցված աշխատակիցների գրանցմամբ չէ պայմանավորված: Այն, որ կա որոշակի տեղաշարժ, նկատվում է նաեւ այն ներդրումային ծրագրերով, որոնց կառավարությունն արտոնություն է տվել:

- 17.7 տոկոս գործազուրկների թիվը արդյո՞ք իրական է, թե այստեղ դարձյալ ստվեր կա:

- Ընդհանրապես զբաղվածության առումով բավականին լուրջ խնդիրներ ունենք: Խնդիրը միայն չգրանցված աշխատակիցները կամ կարգավորումները չեն: Խնդիրը նաեւ այն է, որ մենք ունենք ոլորտներ, որտեղ կան եկամուտների գրանցման հետ կապված խնդիրներ: Օրինակ՝ գյուղատնտեսական ոլորտում օրենքի շրջանակներում հաշվառում չենք իրականացնում, թե մարդն ինչքան եկամուտ է ստանում: Մոտ կես միլիոն մարդ աշխատում է գյուղատնտեսության ոլորտում եւ ձեւավորում է եկամուտ: Սակայն ակնհայտ է, որ կան մարդիկ, ովքեր գյուղում են բնակվում, համարվում են գյուղացիներ, բայց հնարավոր է, որ որեւէ եկամուտ չեն ստանում ու այդ առումով նրանց կարելի է համարել գործազուրկ: Որոշակի ոլորտներում, օրինակ՝ շինարարության ոլորտում սեզոնային աշխատանքներ են կատարում, այդտեղ նույնպես հնարավոր է լինեն ոչ ամբողջական հաշվառումներ:

Ես նկատում եմ, որ իրոք մենք ունենք խնդիր: Խնդիրը, ոչ թե գործազրկության հետ է կապված, այլ այստեղ ես ավելի շատ կարեւորում եմ կայուն եկամտի առկայությունը: Այսինքն ինչքան մարդ կա, որ ունի կայուն եկամուտ ստանալու խնդիր: Այդ կայուն եկամուտը մարդը կարող է ստանալ իր փոքր բիզնեսով, գյուղատնտեսությամբ զբաղվելով կամ որոշակի աշխատանք կատարելով՝ նույնիսկ չլինելով ինչ-որ մի ընկերությունում գրանցված աշխատակից: Ե՛ւ քաղաքացու, ե՛ւ պետության համար կարեւոր է ունենալ այնպիսի տնտեսություն, որտեղ առավելագույնս մեծ թվով մարդիկ կարողանան ստանալ կայուն եկամուտ: Հնարավոր է, որ մարդիկ լինեն, ովքեր հաշվառված են գործազրկության համակարգում, սակայն արտերկրից բավականին օգնություն են ստանում կամ գյուղատնտեսությամբ են զբաղված: Հետեւաբար միայն այս վիճակագրությունը նայելով չենք կարող ստանալ ամբողջական պատկերը:

- Ձեր կարծիքով Հայաստանում գործազուրկների քանակին համաչափ աշխատատեղեր կա՞ն, թե ամեն դեպքում ինչքան էլ աշխատատեղեր են ստեղծվում դա չի բավարարում:

- Այդ խնդիրը մի կետ չունի, որ ենթադրենք ունենք 100 հազար գործազուրկ, պետք է ստեղծել 100 հազար աշխատատեղ: Աշխատանքի, գործատուների եւ գործազուրկների միջեւ կապը բավականին խնդրահարույց է: Ամենայն հարգանքով՝ չփնովելով քաղաքացիներին, ովքեր աշխատանք չունեն, սակայն ցավոք մենք բախվում ենք մի իրականության հետ, որ շատերը չեն ցանկանում աշխատել կոնկրետ այս աշխատանքում: Իհարկե, այստեղ գալիս է գործոն՝ կրթության հետ կապված: Մենք բավականին նուրբ աշխատանք ունենք կատարելու կրթական առումով՝ մարդկանց կրթելու առումով: Այսօր մենք ունենք մի խնդիր, որ մարդիկ երկար տարիներ՝ ընդհուպ չափահաս դառնալուց հետո չեն աշխատել եւ այդ մարդիկ բարդույթ ունեն աշխատելու՝ լավ են, նպաստ են ստանում կամ բարեկամները օգնում են: Մենք այստեղ բավականին լուրջ խնդիր ունենք, որովհետեւ ցավոք տասնամյակներով այդ գործազրկությունը բավականին մեծ խնդիր է, ինչը արդեն մթնոլորտ է ձեւավորել հասարակության մեջ:

- Առաջիկա տարիներին գործազրկությունը վերացնելու հարցով կառավարությունն ինչպիսի՞ ռազմավարություն ունի:

- Շատ թյուր կարծիք է ձեւավորվել, որը թեեւ հասարակության կողմից արդարացված է, դա այն է, որ կառավարությունը պետք է մարդկանց ապահովի աշխատատեղով: Կառավարության հնարավոր աշխատատեղերը դա պետական համակարգն է: Կառավարությունը պետք է ստեղծի մի միջավայր, որտեղ մեծ թվով ընկերություններ հնարավորություն ունենան աշխատել՝ ապահովելով մեծ թվով մարդկանց աշխատատեղ: Արդյո՞ք այդ ուղղությամբ աշխատանքներ տարվում են. իհարկե, այո՝ սկսած այն միջավայրից, որ տնտեսությունում որեւէ խոչընդոտ չկա, չկան արտոնյալներ: Հարկային օրենսգրքում մենք կատարեցինք որոշակի բարեփոխումներ, որը նույնպես կնպաստի բիզնեսով զբաղվելուն: Արդեն որոշակի դրական քայլեր են նկատվում: Սպասել, որ մենք ունենալու ենք 10-20 հազար աշխատատեղ ունեցող մեծ գործարաններ պետք չէ, քանի որ մեր տնտեսությունը գոնե այս պահին նման հնարավորություններ չունի: Մենք ավելի շատ գնում ենք փոքր եւ միջին ձեռնարկությունների խրախուսմամբ, որոնք էլ աստիճանաբար կմեծանան՝ փոքրը կդառնա միջին, միջինը՝ մեծ: Հետեւաբար՝ 10, 20, 50, 100 աշխատատեղով պետք է ապահովենք տասնյակ հազարավոր աշխատատեղեր:

- Առաջիկա տարիներին մինչեւ ինչքա՞ն կարող է նվազել գործազրկության տոկոսը:

- Կոնկրետ նպատակը ոչ թե գործազրկության տոկոսի նվազումն է՝ քանի որ դա ամբողջական պատկեր չի տալիս, այլ վերջնական թիրախը աղքատության ցուցանիշի կրճատումն է: Կառավարության թիրախում կա նաեւ ծայրահեղ աղքատության ամբողջական վերացումը: Ի վերջո մեր նպատակը աղքատության կրճատումն է ու աղքատության կրճատման գործիքը ոչ թե շարունակելու է լինել քաղաքացիներին նպաստ տրամադրելը, այլ՝ անել առավելագույնը, որպեսզի քաղաքացիներն ունենան կայուն եկամուտ՝ այդ թվում աշխատատեղերի տեսքով, որը կբերի նաեւ աղքատության կրճատման: Այսինքն՝ գալով այդ գլխավոր նպատակից՝ աղքատության կրճատում, կառավարությունը անելու է նաեւ առավելագույնը՝ աշխատատեղերի առումով խրախուսելով տնտեսությանը:

- Գործազրկության նվազմանը զուգահեռ աղքատության նվազում դուք նկատո՞ւմ եք, թե աշխատավարձերն այնքան բարձր չեն, որպեսզի աղքատության նվազում լինի:

- Իհարկե, կապ կա: Աղքատության հաշվառման տեսանկյունից. մենք ունենք հաշվառված մարդիկ, ովքեր ստանում են 43 հազար դրամից ցածր եկամուտ, իսկ նվազագույն աշխատավարձը աղքատության գծից բարձր է: Հետեւաբար՝ այն մարդիկ, ովքեր ընդհանրապես եկամուտ չունեն, եթե նույնիսկ ստանան նվազագույն աշխատավարձ, ինչը կենսապահովման նվազագույն զամբյուղից բարձր է, այդ տեսանկյունից գործազրկության նվազումը կնպաստի նաեւ աղքատության նվազմանը:

Տպել
777 դիտում

Հայտնի է Հայաստանի, Ռուսաստանի և Ադրբեջանի փոխվարչապետների հանդիպման օրը

Արտեմ Հարությունյանը նշանակվել է ԱՀ ՆԳՆ ոստիկանության պետ

Շրջակա միջավայրի նախարարությունը և Ագրարային համալսարանը համագործակցության հուշագիր են կնքել

«Путешествую без COVID-19». ԱԳՆ-ն ներկայացրել է ՌԴ այն քաղաքների ցանկը, ուր հնարավոր է մեկնել

Երիտասարդության ռազմավարությունը պետք է մշակվի  երիտասարդների ձանը լսելով. ԿԳՄՍ նախարարի տեղակալ

Իրականացվել են մարտական հերթապահության հերթափոխի նախապատրաստական աշխատանքներ

Տիգրան Հարությունյանը նշանակվել է ԱԱԾ տնօրենի տեղակալ

Ջավախքում մեկ օրում երկու ինքնասպանություն է տեղի ունեցել․ մանրամասներ

Հայ-ֆրանսիական բարեկամության ամրապնդման ևս մեկ վկայություն. Ֆրանսիական կրթահամալիրում նոր դասասենյակ է բացվել

Արմելլա Շաքարյանը նշանակվել է Մեքսիկայի Միացյալ Նահանգներում Հայաստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան

ՊԵԿ հարկային տեսուչները կաշառք են պահանջել, ստացել ու բռնվել (տեսանյութ)

ԿԳՄՍ նախարարը հաղթող թեկնածուներից ոչ մեկին դպրոցի տնօրեն դեռ չի նշանակել․ բողոքներն առայժմ քննում են

Ստուգումներ են անցկացվել մարտական հենակետերում

9 մարզի 101 հիմնական ու միջնակարգ դպրոցում հեռավար ձևաչափով ուսուցումն իրականացնելու հնարավորություն է ստեղծվել

Սյունիքի և Գեղարքունիքի մարզերի բոլոր ավտոճանապարհներին առկա է մերկասառույց

Սուրեն Պապիկյանն ընդունել է Զարգացման ֆրանսիական գործակալության փոխտնօրեն Բերտրան Վալկենարին

Հայագիտական կենտրոնների թիվը կավելանա եւս երկուսով

Վարչական վարույթներ են հարուցվել Գեղարքունիքի և Կոտայքի մարզերի որոշ դպրոցներում

Լարված ու անելանելի պայմաններում արագ կողմնորոշվելու շնորհիվ առաջադրված մարտական խնդիրները բարձր մակարդակով են կատարել

Արա Այվազյանը Լավրովի հետ հեռախոսազրույցում ընգծել է ռազմագերիների, պատանդների, պահվող այլ անձանց վերադարձի մասին

Դուրս եմ եկել Covid-ի հետ կապված քննիչ հանձնաժողովի կազմից․ Արտակ Մանուկյան

Փետրվարի 1-ից ՌԴ մուտք գործելու համար հնարավոր է թեստ հանձնել առայժմ միայն երկու լաբորատորիայում, գինը՝ 15 հազար դրամ

Զինծառայողներն արյուն են հանձնել

Վահան Քերոբյանը և Անդրեա Վիկտորինը քննարկել են համագործակցության հետագա խորացման հնարավորությունները

Արագածոտնի նախկին մարզպետը մեղադրանքն անհիմն է որակում. նրան կալանավորելու միջնորդությունը կքննվի այսօր

Վարչապետի գլխավորությամբ քննարկվել է Տնտեսական արձագանքման ծրագրի նախագիծը

40-ամյա հետախուզվողը չի ենթարկվել ոստիկանների օրինական պահանջներին, կրակոցներ է արձակել. հարուցվել է քրեական գործ

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն ընդունել է Իրանի ԱԳ նախարար Մոհամմադ Ջավադ Զարիֆին (լուսանկարներ)

Որոշում է կայացվել քաղաքական նշանակում կատարել․ Սիմոնյանը՝ Մակունցի ԱՄՆ-ում հնարավոր նշանակման մասին

Ալեն Սիմոնյանը՝ վարչապետի դիվանագիտական անձնագիրը հափշտակելու մասին

Հայաստանի և Իրանի ԱԳ նախարարները մտահոգություն են հայտնել տարածաշրջանում ահաբեկիչների տեղակայման առնչությամբ

Ռուստամ Բադասյանը Բելառուսի դեսպանի հետ քննարկել է հակակոռուպցիոն պայքարին առնչվող մի շարք հարցեր

ՊԵԿ մաքսանենգության դեմ պայքարի վարչությունը համալրվել է գերժամանակակից սարքավորումներով

Ավելի հասցեական նպատակներ՝ կրթության ռազմավարության բարեփոխման մեջ. ԿԳՄՍ նախարարությունը ամփոփում է տարին

Հայկական կողմը պատրաստակամ է ԵԱՀԿ ՄԽ շրջանակում վերսկսել բանակցությունները․ Արարատ Միրզոյանն ընդունել է ՌԴ դեսպանին

«Թող փորձի»․ Ալեն Սիմոնյանը՝ Վազգեն Մանուկյանի շենքեր գրավելու հայտարարության մասին

94 տարեկանում մահացել է հայկական սպորտի մեծ երախտավոր Մնացական Հովհաննիսյանը

Հայաստանում սելեկտիվ աբորտների քանակը 2001-2002 թթ․ ամենաշատն էր, տարիներ անց զոհվեցին նաեւ այդ թվերին ծնված տղաները

Վազգեն Մանուկյանի հայտարարությունների մասին տեսանյութն ուղարկվել է ԱԱԾ՝ ընթացքը լուծելու համար. դատախազություն

Մանուկյանը փաստացի ասում է, որ պատերազմի ժամանակ զինվորականներին կոչ է արել իշխանությունը վերցնել իրենց ձեռքը․ Սիմոնյան