Տնտեսական հեղափոխությունը ոչ թե մի քանի ամսվա, այլ մի քանի տարվա գործ է. տնտեսագետ

ՀՀ իշխանությունները 2019-ի ինն ամիսների ընթացքում տարբեր վիճակագրական թվերի եւ միջազգային վարկանշային հրապարակումների հիման վրա բազմիցս նշել են, որ ՀՀ տնտեսությունը որակական աճ է գրանցում:

Իհարկե, այս պնդումը հիմնված է նաեւ վիճակագրական կոմիտեի հրապարակած այն տվյալների հիման վրա, որից պարզ է դառնում, որ տնտեսական աճ հնարավոր է ապահովել ոչ թե նախկինի պես առաջնահերթություն տալով հանքարդյունաբերությանը, այլ մշակող արդյունաբերությանը, ծառայություններին, զբոսաշրջությանը:

«Տարածաշրջանի երկրների եւ ընդհանրապես համաշխարհային տնտեսության թուլացող տնտեսական ակտիվության ֆոնին Հայաստանը շահեկանորեն առանձնանում է»,- ՀԺ-ի հետ զրույցում նման կարծիք հայտնեց տնտեսագետ Հովհաննես Խաչատրյանը:

- Պարոն Խաչատրյան, 2019-ի 3 եռամսյակներում տնտեսության մեջ շոշափելի փոփոխություններ նկատե՞լ եք:

- Տարվա առաջին կեսին գրանցվել է 7%-անոց տնտեսական աճ: Տնտեսական ակտիվության ինդեքսը տարվա առաջին ութ ամիսներին կազմել է 7%, այն դեպքում, երբ առաջին 6 ամիսների համար 6.5% էր: Տարածաշրջանի երկրների եւ ընդհանրապես համաշխարհային տնտեսության թուլացող տնտեսական ակտիվության ֆոնին Հայաստանը շահեկանորեն առանձնանում է: Զարմանալիորեն այս աճն ուղեկցվում է ցածր գնաճային միջավայրով` ընդամենը 1.8%: Դա մի շարք պատճառներ կարող է ունենալ, որոնցից կարեւորն այն է, որ Հայաստանի պոտենցիալ ՀՆԱ-ն վերջին երկու տարում աճել է: Մասամբ դա կարող է լինել մասնավոր ներդրումների աճի հաշվին, ինչը համախառն առաջարկի ավելացում է ենթադրում: Բացի այդ, ունենք արտադրողականության աճ:

- Ո՞ր ճյուղերն են ավելի ակտիվ եղել եւ ո՞րի ակտիվությունն է ավելի առաջնահերթ ՀՀ-ի համար:

- Ըստ վիճակագրության՝ ծառայությունները, առեւտուրն ու արդյունաբերությունը ամենաարագ աճող ճյուղերն են` գրանցելով երկնիշ կամ դրան մոտ ցուցանիշ: Ընդ որում՝ արդյունաբերությունն աճում է ի հեճուկս հանքարդյունաբերության կոմպոնենտի զրոյական նպաստման: Գյուղատնտեսությունն այս տարի ակնհայտորեն առաջատարներից չէ: Շինարարության ճյուղում եւս ակտիվություն կա, բայց պատկերը երկակի է: Մի կողմից ունենք բնակարանաշինության կտրուկ աճ, սակայն մյուս կողմից դանդաղել է կապիտալ շինարարությունը հանքարդյունաբերական ձեռնարկությունների եւ որոշ ենթակառուցվածքային ներդրումների մասով: Վերջինս կարծես մեծ ծավալներով վերականգնվելու է մի շարք խոշոր նախագծերի հաշվին (հիմնականում էներգետիկայի ոլորտում):

- Ձեր կարծիքով որքանո՞վ են տնտեսական փոփոխությունները որակական առումով ազդել քաղաքացու կյանքի վրա:

- Ունենք սպառման երկնիշ աճ, որը մի կողմից պետք է որ դրական ազդեցություն ունենա քաղաքացիների կենսամակարդակի վրա, բայց մյուս կողմից խնայողությունների ցածր հակումը մտահոգիչ է` երկարաժամկետ կայուն աճի տեսանկյունից: Սպառումը կազմում է ՀՆԱ-ի 80%-ից ավելին, ինչը շատ բարձր է: Իմ սուբյեկտիվ գնահատականով փոխվել է նաեւ սպառման կառուցվածքը, որում ավելացել է միջին եկամուտ ունեցողների սպառումը:

- Այս ամիսներին զգացվե՞լ է վարչապետի հայտարարած տնտեսական հեղափոխության շունչը:

- Ենթադրում եմ, որ տնտեսական հեղափոխությունը ոչ թե մի քանի ամսվա, այլ մի քանի տարվա գործ է: Ես կառաջարկեի ուշադրություն դարձնել սպասումներին. եթե սպասումները կտրուկ լավատեսական են դարձել, ապա տնտեսական հեղափոխությունն ընթացքի մեջ է: Սպասումների ինդիկատոր կարող է հանդիսանալ անշարժ գույքի եւ հիփոթեկի շուկան, որոնք բում են ապրում: Ինչպես նաեւ նոր գրանցված ընկերությունների քանակը, սարքավորումների ներկրման աճը հուշում են, որ տնտեսական ագենտները տնտեսության նկատմամբ ունեն լավատեսական սպասումներ: Դրանք կանխատեսման ավելի հուսալի մեթոդներ են, քան փորձագիտական գնահատականները:

- Ի՞նչ եք կարծում, 4-րդ եռամսյակում տնտեսական ակտիվությունը նույն տեմպով կշարունակվի՞:

- Ինչպես արդեն նշեցի՝ տնտեսական ակտիվության ցուցանիշը (ՏԱՑ) վերջին ամիսներին էլ ավելի է բարելավվում: 4-րդ եռամսյակն, այնուամենայնիվ, ամենամեծ տեսակարար կշիռն ունի տարեկան ՀՆԱ-ում: Հնարավոր է, որ առաջին 9 ամիսների շատ բարձր տնտեսական աճը նաեւ 2018-ի բազայի էֆեկտի պատճառով է եղել: Իրականում չկա որեւէ ազդակ, որ 4-րդ եռամսյակի աճը լինելու է հիասթափեցնող, բայց ամենայն հավանականությամբ, զուտ տեխնիկապես, այն կարող է մի փոքր նվազեցնել տարեկան միջինը:

Հետագա բարձր աճ ապահովելու համար եւ տնտեսական ակտիվությունն է բարձր (բիզնես վարկերի մեծ պահանջարկ), եւ առկա է տնտեսությունը վարկավորելու ֆինանսական կազմակերպությունների ախորժակը: Մի բան է մնում մտահոգիչ. օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների հոսքը դանդաղ է, ծավալները՝ անհասկանալի փոքր: Հուսանք, որ 4-րդ եռամսյակում բեկում կլինի նաեւ այս առումով:

Տպել
6918 դիտում

Շուտով Եռաբլուրի միակողմանի ծառուղին կդառնա երկկողմ․ պանթեոն տանող խճուղում տնկվել է 120 սոսի

Ռուստամ Բադասյանի պարզաբանումը Հակակոռուպցիոն կոմիտեի ստեղծման համար նախատեսվող ֆինանսական միջոցների վերաբերյալ

Նրա երգն ու երաժշտությունը հոգեհարազատ ու սիրելի են բոլոր սերունդներին․ Ռուբեն Հախվերդյանը բոլորեց ծննդյան 70-ամյակը

Արմեն Փամբուխչյանը և Հելեն Ֆեյզին անդրադարձել են ԱԻՆ աշխատակիցների համար անգլերեն լեզվի ուսուցման ծրագրին

Բոլորը հարցնում էին՝ ո՞վ, եթե ոչ Նիկոլ Փաշինյանը... 16 ուժերի վարչապետի միասնական թեկնածուն Վազգեն Մանուկյանն է

Սյունիքի մարզի գրեթե 30 համայնք կդառնա սահմանամերձ. Սյունիքի փոխմարզպետ

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հանդիպում է ունեցել ՍԴ նորընտիր նախագահի հետ

Թավջութակահար Սևակ Ավանեսյանը, հաջակցություն արցախցի արվեստագետների և նրանց ընտանիքների, դրամահավաք է սկսել

ԱԱԾ-ն հերքում է իր աշխատակիցների կողմից համակարգը զանգվածաբար լքելու մասին լուրերը

Երևանի մշակույթի և արվեստի պետական քոլեջի աշխատակազմը համաձայնության է եկել տնօրենի հարցում

Թուրքիան ընդունում է, որ պատերազմի ընթացքում ինքն աջակցություն ունեցել է․ Արթուր Սաքունց

Կարծում եմ՝ մոտ ապագայում Հայաստանը կբարձրացնի Ղարաբաղի անկախ տարածքների դեօկուպացիայի հարցը․ Ղազարյան

Ընթանում են զորքերի վերակազմակերպման և ստորաբաժանումների կառուցվածքի վերանայման աշխատանքներ. հանդիպում Արցախում

Պատերազմին մասնակից ուսանողները և պատերազմի մասնակիցների ուսանող երեխաները կստանան ուսման վարձավճարի փոխհատուցում

62 ուսուցիչ ստացել է առաջին, երկրորդ և երրորդ աստիճանի տարակարգ

Կբարելավվի կապի ոլորտի ծառայությունների որակը Արցախում. Արցախի նախագահը հանդիպել է «Տելեկոմ Արմենիա»-ի տնօրենների հետ

Որքան Ադրբեջանն է կարող հայց ներկայացնել ՀՀ-ի դեմ, այդքան կամ ավելի այդքան ՀՀ-ն կարող է պահանջներ դնել․ Կիրակոսյան

ԱԺ նախագահը հանդիպել է ՄԻ պաշտպան Արման Թաթոյանի հետ

Երեւանի կրկեսի շենքի շինարարական աշխատանքները նախատեսված է ավարտել 2021-ի տարեվերջին

Վահան Հունանյանը նշանակվել է փոխվարչապետի խորհրդական