Գործադիրը մերժեց զինծառայողների առողջական համալիր փորձաքննությանը վերաբերող՝ ԼՀԿ խմբակցության պատգամավորների նախագիծը

Կառավարությունն այսօրվա նիստում բացասական եզրակացություն տվեց ԱԺ «Լուսավոր Հայաստան» խմբակցության պատգամավորների օրենսդրական նախաձեռնությանը, որը վերաբերում էր զորացրված զինծառայողների առողջական համալիր փորձաքննությանը։

Առաջարկված նախագծով փոփոխություններ էին նախատեսվում «Զինվորական ծառայության եւ զինծառայողի կարգավիճակի մասին» եւ «Հայաստանի Հանրապետության պաշտպանության ժամանակ զինծառայողների կյանքին կամ առողջությանը պատճառված վնասների հատուցման մասին» օրենքներում։

Նախագծով առաջարկվում էր օրենքով ամրագրել, որ պարտադիր զինծառայության ժամկետը լրանալու հիմքով զինծառայությունից արձակված շարքային եւ սպայական կազմերի պարտադիր զինծառայողներն անցնում են առողջական վիճակի համալիր հետազոտություն եւ բժշկական փորձաքննություն՝ զինվորական ծառայությունից արձակվելուց անմիջապես հետո, սակայն ոչ ուշ, քան արձակվելուց մեկ օրացուցային ամսվա ընթացքում, եւ եթե պարզվի, որ զինծառայության ընթացքում կամ պատճառով զինծառայողի մոտ առողջական խնդիրներ են առաջացել, ապա պետությունը պարտավոր է հոգալ այդ ծախսերը:

Պաշտպանության փոխնախարար Մակար Ղամբարյանը նախագիծը ներկայացնելիս ասաց, որ ՊՆ պարզաբանման մեջ նշվում է, որ պարտադիր ժամկետային զինվորական ծառայության մեջ գտնվող զինծառայողների առողջության պահպանման հետ կապված հարաբերությունները սահմանված են «Զինված ուժերի ներքին ծառայության կանոնագիրքը հաստատելու մասին» օրենքի 8-րդ գլխում, որի պահանջների համաձայն՝ զինծառայողներն անցնում են խորացված եւ հսկիչ-բժշկական քննություն, պլանային բուժզննումներ․

«Խորացված բժշկական քննության են ենթարկվում սպայական, ենթասպայական կազմերի եւ շարքային կազմի պայմանագրային զինծառայողները, ինչպես նաեւ պաշտպանության նախարարության համակարգում քաղաքացիական ծառայողները` տարեկան 1 անգամ` զինվորական բուժհիմնարկներում, իսկ պլանային բուժզննման են ենթարկվում շարքային կազմի պարտադիր զինծառայողները` տարեկան 2 անգամ` ուսուցման ձմեռային եւ ամառային փուլերից առաջ: Շարքային կազմի պարտադիր զինծառայողները խորացված բժշկական քննության կարող են ենթարկվել` ելնելով առողջական վիճակից»։

Փոխնախարարը հավելեց, որ պետության կողմից երաշխավորված անվճար եւ արտոնյալ պայմաններով բժշկական օգնության եւ սպասարկման իրավունք ունեցող անձանց շրջանակը սահմանված է Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2004թ. մարտի 4-ի որոշմամբ, որի համաձայն՝ բացի հաշմանդամություն ունեցող անձանցից, այդպիսիք են հանդիսանում նաեւ զինծառայության ընթացքում ստացած խեղման, վնասվածքի, հիվանդության պատճառով զորացրված անձինք, ովքեր բժշկասոցիալական փորձաքննության արդյունքում հաշմանդամ չեն ճանաչվել։

Այսպիսով՝ ՊՆ-ն մերժել է ԼՀԿ նախաձեռնությունը, քանի որ վերոնշյալ իրավական ակտերից ակնհայտ է, որ գործող օրենսդրությամբ սահմանված են մի շարք կարգավորումներ զինվորական ծառայությունից հետո առողջական խնդիրներ ունենալու դեպքում անձի առողջական վիճակի հետազոտման եւ փորձաքննության, դրանց արդյունքներով պատճառական կապի որոշման եւ առողջական վիճակի վերականգնման գործընթացի վերաբերյալ:

Նախագծի մերժման հիմնավորման մեջ ասված է նաեւ, որ պետության կողմից երաշխավորված անվճար բժշկական օգնությունը եւ սպասարկումն առնչություն չունի «Հայաստանի Հանրապետության պաշտպանության ժամանակ զինծառայողների կյանքին կամ առողջությանը պատճառված վնասների հատուցման մասին» ՀՀ օրենքի կարգավորման առարկայի հետ, քանի որ եթե պետության կողմից անվճար բժշկական օգնության եւ սպասարկման գործընթացն իրականացվում է սահմանված կարգով համապատասխան բժշկական հաստատություններում պետական պատվերի տեղադրման միջոցով, ապա նշված օրենքով սահմանված իրավահարաբերությունները կոչված են փոխարինելու պետության կողմից կենսաթոշակային ապահովության շրջանակներում իրականացվող գործընթացը։

ՊՆ փոխնախարարը նաեւ հայտնեց, որ, կիսելով նախագծի հեղինակների մտահոգությունները՝ պաշտպանության նախարարությունը հանդես կգա ՀՀ կառավարության 2004 թվականի մարտի 4-ի որոշման 1-ին հավելվածի 25-րդ կետում փոփոխություն կատարելու նախաձեռնությամբ, ըստ որի՝ զինվորական ծառայությունից առողջական վիճակի պատճառով վաղաժամկետ արձակված կամ զինվորական ծառայության ավարտից հետո զինվորական ծառայության հետ կապված պատճառական կապով առողջական վիճակը վատթարացած անձինք, ովքեր բժշկասոցիալական փորձաքննության արդյունքում հաշմանդամ չեն ճանաչվել, իրավունք կունենան անվճար եւ արտոնյալ պայմաններով հիվանդանոցային բժշկական օգնության եւ սպասարկման` բժշկասոցիալական փորձաքննության ոլորտում իրավասու պետական մարմնի կողմից կազմված վերականգնողական անհատական ծրագրի շրջանակներում։