«Կողմերի» պարտավորությունները պիտի հստակեցվեն. «մուննաթ գալով» ոչինչ չի ստացվի

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի այն միտքը, որ աղքատությունը մարդկանց ուղեղներում է, եւ դա հաղթահարելու համար մարդիկ նախ եւ առաջ պիտի հավատան սեփական ուժերին, իրենք փոխվեն ու տնտեսական հեղափոխություն անեն, հասարակությունն այքան էլ միանշանակ չընդունեց։ Առաջին հերթին, հասկանալի է, ընդդիմադիր քարոզչամիջոցների շնորհիվ, որոնք դա ներկայացրեցին այսպես՝ տեսեք, իշխանությունները որեւէ պատասխանատվություն չեն կրում ժողովրդի սոցիալական վիճակի համար ու «լվանում են ձեռքերը», թեեւ հեղափոխությունից առաջ մարդկանց բարեկեցության թռիչքաձեւ աճ էին խոստանում։

Բայց խնդիրը միայն ընդդիմադիր քարոզչամիջոցների ազդեցությունը չէ։ Ի վերջո նրանք իրենց առջեւ իշխանությունների վարկանիշն իջեցնելու հստակ խնդիր են դրել ու «իրենց գործն են անում»։ Խնդիրը նաեւ այն է, որ տասնամյակներ շարունակ մարդկանց գիտակցության մեջ արմատավորվել են իշխանությունների եւ ժողովրդի փոխհարաբերությունների վերաբերյալ խեղաթյուրված պատկերացումներ, ու դրանք այնքան ամուր են նստած մարդկանց ուղեղներում, որ ընկալվում են որպես բացարձակ, անառարկելի ճշմարտություններ ու ամեն առիթով որպես մեղադրանք շպրտվում իշխանությունների երեսին։

Միայն մի քանի օրինակ բերենք։ Տասնամյակներ շարունակ իշխանությունների հասցեին հնչող քննադատությունները սկսվել են «իշխանությունները պարտավոր են աշխատատեղեր ստեղծել» նախադասությամբ, ու մինչեւ հիմա դա ընկալվում է որպես անառարկելի ճշմարտություն։ Իրականում իշխանությունները պարտավոր չեն աշխատատեղեր ստեղծել, իշխանությունները պարտավոր են բիզնեսի զարգացման նպաստավոր պայմաններ ստեղծել, ինչի շնորհիվ տնտեսությունը կընդլայնվի, ու երկրում նոր աշխատատեղեր կստեղծվեն։ Տարբերություն էական է, որովհետեւ փաստորեն իշխանությունների /պետական համակարգի/ գործառույթներն այլ են, ժողովրդի ակնկալիքներն իշխանություններից /պետական համակարգից/՝ բոլորովին այլ։ Տեսականորեն իշխանություններն, իհարկե, կարող են աշխատատեղեր բացել։ Օրինակ՝ կարող են ստեղծել կծու բիբարի գիտահետազոտական ինստիտուտ կամ Մասիս սարի տեսարանի ՊՈԱԿ ու հազարավոր մարդկանց աշխատանքի ընդունել, բայց դրանից տնտեսությունը միայն կտուժի։ Հակառակը՝ իշխանությունների նպատակը պիտի լինի պետական համակարգի աշխատանքի արդյունավետությունը բարձրացնելը /այդ թվում՝ նաեւ օպտիմալացման միջոցով, որովհետեւ եթե պետական որեւէ հիմնարկ կարող է նույն աշխատանքը կատարել, ասենք, 50 հոգով, ինչո՞ւ պիտի 70 աշխատող ունենա հարկատուների հաշվին/։

Որպես անառարկելի ճշմարտություն է ներկայացվում նաեւ «իշխանությունները պարտավոր են բարձրացնել թոշակներն ու նպաստները» պնդումը։ Իհարկե բնակչության սոցիալական վիճակի բարելավումն իշխանությունների կարեւորագույն պարտավորություններից մեկն է, բայց ինչպե՞ս ապահովել դա։ Տեսականորեն կան մի քանի ձեւեր։ Առաջին՝ «լիքը փող տպել» ու բաժանել մարդկանց։ Բայց դա կհանգեցնի հիպերինֆլյացիայի ու ֆինանսական կոլապսի, եւ արդյունքում մարդկանց սոցիալական վիճակը հաստատ չի լավանա։ Երկրորդ՝ մեծահարուստների ունեցվածքը խլել եւ դրանով թոշակ ու նպաստ վճարել։ Բայց լավագույն դեպքում մի քանի ամիս անց այդ «ռեսուրսը» կսպառվի, իսկ երկարաժամկետ կտրվածքով հետեւանքներն աղետալի կլինեն Հայաստանի տնտեսության /եւ ընդհանրապես՝ պետության/ համար։ Երրորդ՝ թոշակներն ու նպաստներն ավելացնել այլ ոլորտների հաշվին։ Բայց ո՞ր ոլորտների։ Բանակի հաշվին՝ չի կարելի, առողջապահության կամ կրթության հաշվին՝ չի կարելի․․․ Մնում է պետական կառավարման համակարգը /ու սա ամենամոդայիկ թեման է/, եւ այստեղ իսկապես շատ անելիքներ կան, բայց եկեք անկեղծ լինենք՝ անգամ ավելորդ շռայլություններն իսպառ վերացնելու դեպքում հնարավոր կլինի թոշակները բարձրացնել առավելագույնը մի 200-250 դրամով, իսկ դա հարցի լուծում չէ /ինչն, ի դեպ, չի նշանակում, թե դա չպետք է անել/։ Չորրորդ՝ նպաստավոր պայմաններ ստեղծել բիզնեսի զարգացման համար, ինչի արդյունքում էլ բյուջեն էապես կմեծանա, եւ թոշակներն ու նպաստներն էլ համապատասխանաբար կաճեն։ Հասկանալի է, չէ՞, որ սա, ըստ էության, միակ տարբերակն է։ Այսինքն՝ էլի նույն պատկերն է․ պետությունը պիտի իրականացնի նույն գործառույթները, իսկ հասարակության ակնկալիքներն այլ են։

Մեծ հաշվով՝ հասարակության տրամաբանված ակնկալիքն իշխանություններից պիտի լինի այն, որ իշխանությունները նորմալ կատարեն «պայմանագրի» իրենց բաժինը, այսինքն՝ իրականացնեն պետական համակարգի արդյունավետ կառավարում։ Հասարակությունն էլ պիտի կատարի «պայմանագրի» իր բաժինը, այսինքն՝ օգտվի այդ արդյունավետ կառավարումից։  Իսկ իրար վրա «մուննաթ գալով» ոչինչ չի ստացվի։

Տպել
6274 դիտում

Մհեր Գանդիլյանը նշանակվել է Ռուսաստանի Դաշնության սպորտի նախարարի տեղակալ

Ով է իրականում «BMW» մակնիշի ավտոմեքենայով ավտոկայանատեղիի 3-րդ հարկից ընկած Ռաֆայել Առաքելյան անուն-ազգանունով անձը

Վարչապետի գլխավորությամբ տեղի է ունեցել «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության վարչության նիստ․ ինչ հարցեր են ամփոփվել

Կրասնոդարում 37-ամյա Ռաֆայել Առաքելյանը իր վարած «BMW» մակնիշի ավտոմեքենայով ընկել է ավտոկայանատեղիի 3-րդ հարկից

ՄԱԿ-ի մարդու իրավունքների բարձր հանձնակատարն անդրադարձել է Ադրբեջանում ապօրինաբար պահվող հայ գերիների խնդրին

Հայաստանի բասկետբոլի կանանց ընտրանին պարտությամբ է մեկնարկել Եվրոպայի փոքր երկրների առաջնությունը

Ատելության խոսքը լրջագույն մարտահրավեր է այսօրվա իրականությունում. Անահիտ Մանասյան

«Ոսկե ծիրան» Երևանի 21-րդ միջազգային կինոփառատոնի պատվավոր հյուրերի շարքում է հոլիվուդյան դերասան Քևին Սփեյսին

Պատմական իրադարձություն է․ Միշելը՝ Ուկրաինայի և Մոլդովայի հետ ԵՄ բանակցությունների մեկնարկի մասին

Այս մարդիկ չեն հասկանում՝ որտեղ են գտնվում, պետության մեջ պետություն են խաղում, հո պատուհաս չեն մեր գլխին. Մկրտչյան

Կայացել է «Իմ քայլը» բարեգործական հիմնադրամի հոգաբարձուների խորհրդի հերթական նիստը (տեսանյութ)

Արմավիր-Գյումրի ճանապարհին բախվել են «Mercedes»-ը և «ՈւԱԶ»-ը․ վերջինը գլխիվայր շրջվել է

Ձևավորվում է ՆԳ նախարարին կից հասարակական խորհրդի կազմ․ ովքեր կարող են ընդգրկվել

Հայ խորհրդարանականները Գերմանիայի ԱԳՆ պետնախարարի հետ քննարկել են Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության գործընթացը

Մեկնարկել է «Աջակցություն Լեռնային Ղարաբաղից բռնի տեղահանված բնակչության սոցիալականացմանը» ծրագիրը

«Խաղաղության գործընթացում խոչընդոտը ՀՀ Սահմանադրությունն է»․ Բայրամովն ու իր ռուս գործընկերը նույն «երգն են երգում»

ՀՀ-ում երբեք օտարություն չեմ զգացել․ նախագահն ընդունել է Հայաստանում Իրաքի գործերի ժամանակավոր հավատարմատարին

ԵՄ առաջնորդները համաձայնության են եկել Եվրահանձնաժողովի նախագահի պաշտոնում Ֆոն դեր Լայենի թեկնածության շուրջ

Կրթական նոր չափորոշիչներում մեդիագրագիտությունն ամրագրել ենք կարևոր և առանցքային ունակություն․ նախարար

Եվրո-2024․ քիթը կոտրած Մբապեն Ֆրանսիայի հավաքականի մեկնարկային կազմում է Լեհաստանի դեմ խաղում

ՀՀ Սահմանադրությունը և նրա փոփոխությունները Հայաստանի ներքին գործն են. Արուսյակ Ջուլհակյանը՝ ԵԽԽՎ-ում

Թեհրանը կշարունակի բարելավել հարաբերությունները տարածաշրջանի երկրների հետ․ Ալի Բաղերի Քանի

Կիրանց-Աճարկուտ ավտոճանապարհին կիրականացվեն պայթեցման աշխատանքներ

Միջազգային քրեական դատարանը Շոյգուի և Գերասիմովի ձերբակալման օրդերներ է տվել

Վարչապետը կարևորել է սպառողների իրավունքների պաշտպանության ուղղությամբ քայլերը, քննարկվել են ոլորտի բարեփոխումները

Քենիայում ցուցարարները ներխուժել են խորհրդարանի շենք, տուժել է Բարաք Օբամայի քույրը

ՀՀ ԱԳՆ-ն մանրամասներ է հայտնել Արարատ Միրզոյանի և Հաքան Ֆիդանի հեռախոսազրույցից

Տեղի է ունեցել ՀՀ վարչապետի որոշմամբ ստեղծված աշխատանքային խմբի նիստ՝ ուղղված անտառային հնարավոր հրդեհների կանխարգելմանը

Որպես անհետ կորած որոնվում է 21-ամյա Կառլոս Զառագոզաին

Արձանագրվել են հրդեհային անվտանգության սպառնալիքներ․ դադարեցվել է հեղուկ վառելանյութի լցակայանի պահեստարանի շահագործումը

Արարատ Միրզոյանն ու Հաքան Ֆիդանը հեռախոսազրույց են ունեցել

Լինելով ՀՀ-ի ամենաերիտասարդ կին պատգամավորը՝ հասկանում եմ երիտասարդների քաղաքական գործընթացներին մասնակցելը․ Ղազարյան

ԵԽ նախարարների կոմիտեն լիակատար աջակցություն է հայտնել Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության գործընթացին․ Լանդսբերգիս

Լոռու մարզի Կաթնառատ գյուղում ինտենսիվ կարկուտ է տեղացել․ Սուրենյանը լուսանկար է հրապարակել

«Հայաստանը մաքուր սպորտի կողմնակից է». Կարեն Գիլոյանն ընդունել է ԵԽ հակադոպինգային կոնվենցիայի ներկայացուցիչներին

Պուտինն ու Էրդողանը պայմանավորվել են հանդիպել Աստանայում ՇՀԿ գագաթնաժողովում. նախագահները հեռախոսազրույց են ունեցել

Վերջին շրջանում զգալիորեն ավելացել են կենցաղային այրվածքներով դեպքերը․ առողջապահության նախարար

Ամիօ ժամանակաշրջան. ստորագրվել է հուշագիր Հայաստանում ֆրանսիական համալսարանի հետ

Ընտիր երեխա էր, համեստ ապրող մարդիկ են. ով է բանակում մահացած զինծառայողը. վարչական ղեկավարը մանրամասներ է հայտել

Ադրբեջանն ամեն ինչ անելու է՝ վիժեցնելու Հայաստանի հետ խաղաղության համաձայնագիր կնքելու գործընթացը․ Ջուլհակյան