Ներքին ճգնաժամ ՀԱՊԿ-ում. Բելառուսի սկանդալային դիվանագիտությունը

Աստանայում նոյեմբերի 8-ին տեղի ունեցած ՀԱՊԿ Հավաքական անվտանգության խորհրդի նիստը եւ դրան հաջորդած իրադարձությունները ի ցույց դրեցին կազմակերպությունում առկա լուրջ ճգնաժամը անդամ պետությունների փոխհարաբերությունների հարթությունում: Ընդ որում, կազմակերպության գլխավոր քարտուղարի թեկնածության շուրջ ընդհանուր հայտարարի բացակայությունն արդեն անցել է երկրորդ պլան:

Նիստից հետո Ղազախստանի նախագահ Նուրսուլթան Նազարբաեւը լրագրողներին հայտնել էր, որ Հայաստանը ցանկանում է պահպանել գլխավոր քարտուղարի պաշտոնը, սակայն ժամկետի ավարտին մնացել է մեկ տարի եւ հայաստանցի նոր գլխավոր քարտուղարը մեկ տարվա ընթացքում չի հասցնի անգամ բոլոր երկրներն այցելել։ Այդ պատճառով, ըստ Նազարբաեւի, պետք է «նորմալ գործող գլխավոր քարտուղար Բելառուսից»:

Ինչ վերաբերվում է Բելառուսին, ապա այդ երկրի նախագահ Ալեքսանդր Լուկաշենկոն ավելի հեռուն էր գնացել. նոյեմբերի 12-ին նա ՀԱՊԿ-ում ստեղծված իրավիճակը քննարկել էր Բելառուսում Ադրբեջանի դեսպանի հետ՝ նշելով, որ «Հայաստանը գլխավորում է ԵԱՏՄ-ն եւ ՀԱՊԿ-ն, ինչը շատ մեծ ծանրաբեռնվածություն է անցումային շրջանում գտնվող երկրի համար»:

Այս դեպքը եւ ՀԱՊԿ ոչ անդամ պետության ներկայացուցչի հետ ներքին հարցերի քննարկումը ՀՀ ԱԳՆ-ն որակել էր ոչ կոռեկտ: ՀՀ վարչապետի պաշտոնակատար Նիկոլ Փաշինյանն ավելի ուշ հայտարարել էր, որ պարզաբանումներ է պահանջելու Բելառուսի եւ Ղազախստանի նախագահներից:

«Ես զարմացած եմ, որ 30 տարի պետության ղեկավարի կարգավիճակում եղած մարդը կարող է իրեն էդպիսի քայլ թույլ տալ: Եվ ես, իհարկե, պետք է պարզաբանումներ պահանջեմ Բելառուսի նախագահից եւ ոչ միայն Բելառուսի նախագահից: Մեր պայմանավորվածություններին հակասող հայտարարություն է արել նաեւ Ղազախստանի նախագահ Նուրսուլթան Նազարբաեւը՝ ՀԱՊԿ գագաթնաժողովի դռնփակ նիստից հետո հայտարարելով, որ ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարի պաշտոնում նշանակվելու է Բելառուսի ներկայացուցիչը», - լրագրողներին ասել էր Փաշինյանը:

Փաշինյանի խոսքերին արձագանքել էր Բելառուսի ԱԳՆ մամուլի քարտուղար Անատոլի Գլազը:

«Երեւի Հայաստանի վարչապետի պաշտոնակատարն իրեն միջազգային դատախազի տեղ է դրել, որը պատժելու կամ ներելու լիազորություններ ունի», - ասել էր Գլազը՝ հավելելով, թե «երեւի պարոն Փաշինյանը դեռ չի հասկացել, որ «փողոցային ժողովրդավարության» կանոններն անընդունելի են մեծ քաղաքականության մեջ»։

Բելառուսական լրատվամիջոցներով տարածված այս հայտարարություններին արձագանքել էին բելառուս օգտատերերը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով «փողոցային ժողովրդավարություն» եզրույթի վրա: Նրանք, մասնավորապես, զուգահեռներ էին տարել հայկական «փողոցային» եւ սեփական` «կոլխոզային» ժողովրդավարությունների միջեւ՝ նախապատվությունը տալով «փողոցայինին»:

Ինչեւէ, վերադառնալով Բելառուսի պաշտոնական արձագանքին, հարկ է նշել , որ բելառուսական դիվանագիտության համար նմանատիպ խոսքերն ու քայլերը սովորական բնույթ են կրում: Լուկաշենկոյի 24 տարվա նախագահության ընթացքում սկանդալներն անպակաս են եղել:

Դեռեւս 1998 թ. Մինսկի՝ Դրոզդի կոչվող էլիտար թաղամասը, որտեղ տեղակայված էին 22 երկրների դեսպանների նստավայրերը, հայտարարվեց պետական սեփականություն: Մինչ այդ Լուկաշենկոն պահանջել էր, որպեսզի դեսպանները լքեն իրենց նստավայրերը: Դիվանագիտական ճանապարհով խնդիրը հարթել չհաջողվեց եւ ԱՄՆ դեսպանը հետագա մեկ տարվա ընթացքում պարտականությունները կատարում էր Վաշինգտոնից, իսկ Եվրամիությունը արգելափակեց Լուկաշենկոյի ու եւս շուրջ 130 պետծառայողների մուտքը ԵՄ 14 երկրներ:

Նույն տարվա ընթացքում ավելի վաղ Լուկաշենկոն, ոգեւորված Նագանոյում անցկացվող ձմեռային օլիմպիադայի ընթացքում Բելառուսի հոքեյի օլիմպիական հավաքականի հաջող ելույթներով, որոշել էր անձամբ ներկա գտնվել հետագա հանդիպումներին: Անտեսելով ընթացակարգային եւ էթիկետի բոլոր կանոնները՝ նա այդուհանդերձ մեկնել էր Ճապոնիա, ինչով անհարմար իրավիճակի մեջ էր գցել Բելառուսի եւ մասամբ Ռուսաստանի դիվանագիտական առաքելություններին, որոնք ստիպված էին հապշտապ զբաղվել Բելառուսի նախագահի այցի կազմակերպմամբ:

Լուկաշենկոյի ամենահայտնի սկանդալներից է Գերմանիայի արտաքին գործերի նախարար Գիդո Վեստերվելեի հասցեին հնչեցրած արտահայտությունը: Վերջինս մեղադրել էր Լուկաշենկոյին բռնապետական մեթոդներ օգտագործելու մեջ, ինչին ի պատասխան Լուկաշենկոն հայտարարել էր, որ «ավելի լավ է լինել բռնապետ, քան երկնագույն»՝ նկատի ունենալով Վեստերվելեի սեռական կողմնորոշումը:

Բելառուսի նախագահը կամակորություններ է անում նաեւ դաշնակիցների հետ հարաբերություններում: Իր նախագահության ողջ ընթացքում Լուկաշենկոն պարբերաբար նավթային եւ գազային սկանդալների մեջ է հայտնվում Ռուսաստանի հետ: Պաշտոնական Մոսկվան առայժմ խուսափում է սադրանքներին տրվելուց եւ հիմնականում անտեսում է կտրուկ հայտարարությունները:

2012 թ. Ղրղզստանի հետ սկանդալի պատճառով ՀԱՊԿ դաշնակիցները մոտ էին դիվանագիտական հարաբերությունները խզելուն: Պաշտոնական Բիշքեկը պահանջում էր արտահանձնել նախկին նախագահ Կուրմանբեկ Բակիեւի եղբորը՝ Ժանիբեկին: Մինսկը հրաժարվեց՝ պատճառաբանելով, որ հետապնդումը քաղաքական է:

Ինչեւէ, հասունացող նոր սկանդալից բացի, պետք է փաստել, որ հայ-բելառուսական ճգնաժամը արդեն դուրս է զուտ ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարի պաշտոնի շուրջ բանավեճից: ՀԱՊԿ «հնաբնակների» շրջանում Փաշինյանը նորեկ է, եւ Լուկաշենկոյի ու Նազարբաեւի սկզբունքայնությունը կարելի է բացատրել նորեկին «կանոնները սովորեցնելու» ցանկությամբ: Իրավիճակի ողջ բարդությունը նրանում է, որ նորեկը սեփական կանոններով է մուտք գործել ՀԱՊԿ եւ արդեն իսկ հայտնել է սեփական սկզբունքային դիրքորոշումը:

Ստեղծված իրավիճակում Ռուսաստանի լուռ եւ համբերատար դիրքավորվածությունը, թերեւս, բացատրվում է նրանով, որ դեպքերի նման ընթացքի պարագայում ռուսաստանցի Վալերի Սեմերիկովը կշարունակի կատարել գլխավոր քարտուղարի պարտականությունները, իսկ փոխզիջման պարագայում լիարժեքորեն կստանձնի այդ պաշտոնը՝ մինչեւ Հայաստանի ժամկետի ավարտը: Սակայն, Բելառուսի կամակորությունները կարող են անհետեւանք չմնալ. 2020 թ., երբ գլխավոր քարտուղարի պաշտոնում ռոտացիոն կարգով պետք է նշանակվի բելառուս ներկայացուցիչը, Հայաստանը միեւնույն է ունենալու է վետոյի իրավունք:

Տպել
3319 դիտում

Հյուսիսային Օսիայի անցակետում՝ Լարսի հետ սահմանին, զորահավաքային կետ կստեղծվի

Ալեն Սիմոնյանը Ժիլբեր-Լյուկ Դըվինազի հետ քննարկել է ՀՀ ինքնիշխան տարածքից ադրբեջանական ուժերի անհապաղ դուրսբերման հարցը

Մասնագիտական ուսուցում և աշխատանք՝ 2016 և 2020 թթ․ պատերազմական գործողությունների մասնակից գործազուրկների համար

«Լուռ աշխարհ». Արամեն եւ կինը 44-օրյա պատերազմի մասնակիցներին նվիրված նոր երգ են ներկայացրել (հոլովակ)

Դավիթ Բաբայանը ԱՄՆ Հայ իրավաբանական միության ներկայացուցիչների հետ Արցախյան հիմնախնդրին վերաբերող հարցեր է քննարկել

19 ընտրատեղամասում՝ վերահաշվարկի, 6-ում քվեարկության արդյունքներն անվավեր ճանաչելու մասին դիմումներ են ստացվել

Մեկնարկել է «Կոմիտաս» միջազգային գիտաժողով-փառատոնը

Բագրատաշենի սահմանային անցակետում հայտնաբերվել է Ղրիմի ոստիկանության կողմից հետախուզվող քաղաքացին

Պատասխան այցով Իրաքում է Հումանիտար ականազերծման և փորձագիտական կենտրոնի պատվիրակությունը

Բաքուն ներխուժել է ՀՀ ինքնիշխան տարածք և սպառնում է հայաստանյան ժողովրդավարությանը․ ԱԽ քարտուղար

ԱՄՆ-ն կոչ է անում Ադրբեջանին հետ քաշել զորքերը ելման դիրքեր․ Նեդ Փրայս

Վարչական տուգանքի՝ 23 որոշում, բնությանը պատճառվել է 2 մլն 855 հազար 162 դրամի վնաս․ ԲԸՏՄ-ն հաշվետվություն է ներկայացրել

Երիտասարդն արցունքաբեր գազ է փչել 21-ամյա աղջկա դեմքին և հափշտակել ձեռքի դրամապանակը

Խոշոր վթար Սարդարապատ-Նոր Արմավիր ճանապարհին․ կան տուժածներ և մեկ զոհ

Ձեր սխրանքն անմար է, ձեր անունը՝ միշտ մեր սրտերում. Արայիկ Հարությունյան

Արարատի մարզի որոշ բնակավայրերի գազամատակարարումը ժամանակավորապես կդադարեցվի

44-օրյա պատերազմը գոյութենական մարտահրավեր էր Հայաստանի և Արցախի համար՝ լի անդառնալի կորուստներով. ՀՀ նախագահ

Հիշում ենք Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև հակամարտության զոհերին և զորակցում նրանց ընտանիքներին. ԱՄՆ դեսպանատուն

Շիրակի մարզպետն այցելել է «Շիրակ» գերեզմանատան «Ազատամարտիկների պանթեոն» (լուսանկարներ)

Թուրքական լիրան արժեզրկման նոր պատմական ռեկորդ է սահմանել

Սևան-Մարտունի-Գետափ ճանապարհահատվածում կատարվում են միջին նորոգման աշխատանքներ

Երկար ժամանակով կհոսանքազրկվեն Երևանի և 6 մարզերի մի շարք հասցեներ

Ժամը 09:00-ի դրությամբ իրավիճակը հայ-ադրբեջանական սահմանին հարաբերականորեն կայուն է. ՊՆ

Երևանում և 4 այլ քաղաքներում 4 օրում հրդեհի մասին 5 ահազանգ է եղել

ԱՄՆ-ում քննարկում են Հայաստանին պաշտպանողական զենք վաճառելու հարցը. Հայ դատի հանձնախումբ

Գտնվում ենք այնպիսի ճակատագրական վիճակում, որ պահանջում է երկխոսություն և համատեղ որոշման կայացում. Լևոն Տեր-Պետրոսյան

Լևոն Տեր-Պետրոսյանը հանրայնացրել է տեքստը, որը պետք է ընթերցվեր Էջմիածնի հանդիպումից հետո

Կառավարության անդամները վաղը Եռաբլուր չեն այցելի

Նախնական արդյունքներով՝ որ ուժերն են հաղթանակ տարել երեկվա ՏԻՄ ընտրություններում, և ովքեր կլինեն նոր համայնքապետները

Ազգությամբ քուրդ Աթիլլա Չիչեքի և Հուսեին Յըլդըրըմի նկատմամբ դեռ օգոստոսից ՀՀ-ում հետախուզում է հայտարարված եղել

ժամը 22:00-ի դրությամբ իրավիճակը հայ-ադրբեջանական սահմանին հարաբերականորեն կայուն է

Ֆրանսիան պահանջել է, որպեսզի Ադրբեջանի ուժերը վերադառնան ելման դիրքեր. Փարիզում կայացել է Փաշինյանի և Մակրոնի հանդիպումը

ՀՀ-ի ՄԱԿ Թմրամիջոցների և հանցավորության դեմ պայքարի գրասենյակի միջև ստորագրվել է համագործակցության ճանապարհային քարտեզ

«Մա՛մ, էն տղեն, որ նկարում էի, պատերազմում է զոհվել». Արեն Մալաքյանը դիմանկարիչ էր, հաճախ էր նկարում հերոսներին

Հերյուրանքի հեղինակին դատական կարգով պարտավորեցնելու եմ հրապարակային ներողություն խնդրել․ Շիրակի մարզպետ

Խոր ցավով տեղեկացա Իժևսկ քաղաքի դպրոցներից մեկում տեղի ունեցած ողբերգական միջադեպի մասին․ Նիկոլ Փաշինյանը հեռագիր է հղել

Կրակային պատրաստություն, մարտավարություն ռազմամարզական ճամբարում․ 11-րդ դասարանցիները 10 օր իրենց կզգան բանակում

Գազի ներքին ցանցի կառուցում, ասֆալտապատում, կենտրոնների նորոգում․ Աշոցքում ընթացքի մեջ են սուբվենցիոն ծրագրերը

ՔՊ-ն Բարձրագույն դատական խորհրդի անդամի թեկնածուներ է առաջադրել

Ինչ էլ ստորագրի, պիտի ասեն՝ դավաճան, թուրք, ով էլ գա, գուցե և ավելի վատ փաստաթուղթ է ստորագրելու․ Լևոն Տեր-Պետրոսյան