Մակրոնի միջամտությունը կհամոզի Փաշինյանին. ով է Հայաստանի ապագայով «մտահոգ» բրիտանացին

ՀՀ ԱԱԾ տնօրեն Արթուր Վանեցյանի եւ ՀՔԾ պետ Սասուն Խաչատրյանի գաղտնալսված հեռախոսազրույցի հրապարակման մասին տեղեկատվությունը հասել է նաեւ Եվրոպա եւ անգամ արձագանքներ ստացել:

Euronews լրատվական հեռուստաալիքը անդրադարձել է ԱԱԾ տնօրենի եւ ՀՔԾ պետի հեռախոսազրույցի գաղտնալսման եւ դրան հաջորդող իրադարձություններին: Հեռուստաալիքը մեջբերել է ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի՝ սեպտեմբերի 11-ին արված հայտարարությունը՝ երկու ժամվա ընթացքում օլիգարխների թիկնազորը զինաթափելու վերաբերյալ:

«Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը պատերազմ է հայտարարել գանձագողերին՝ խոստանալով վերադարձնել անգամ արտերկրում գտնվողներին: ԱԱԾ ղեկավարին եւ ոստիկանապետին հանձնարարվել է ռեյդեր իրականացնել կասկածվող օլիգարխների եւ բարձրաստիճան պաշտոնյաների մոտ, ինչպես նաեւ զինաթափել նրանց թիկնազորը», - հայտնել է Euronews-ը:

Սակայն Euronews-ի ռեպորտաժը զուտ արձանագրային է, մինչդեռ եվրոպական մամուլում հանդիպում են նաեւ վերլուծական հոդվածներ: Դրանք առայժմ երկուսն են եւ երկուսի հեղինակն էլ նույնն է՝ European Centre for Public Affairs կենտրոնի փոխտնօրեն, բրիտանացի Մայքլ Բառելը:

Կենտրոնը զբաղվում է տարբեր ոլորտների ներկայացուցիչներին խորհրդատվական ծառայություններ մատուցելով: Բառելը պրոֆեսիոնալ լոբբիստ է եւ այդ գործունեությամբ է զբաղվում նախորդ դարի 80-ականների կեսերից: Դրանից առաջ զբաղվել է քաղաքական լրագրությամբ:

«New Europe» թերթի կայքում հրապարակված «Հայաստանի «Ուոթերգեյթը». Արեւմուտքի գործելու ժամանակը» հոդվածում Բառելը գրում է, որ սովորաբար բարդ է լինում ապացուցել, որ այս կամ այն երկրի ղեկավարը քրեական գործեր է պատվիրում: Սակայն, նրա խոսքով, Հայաստանի դեպքում երկու բարձրաստիճան պաշտոնյաների միջեւ հեռախոսային խոսակցության ձայնագրության սենսացիոն արտահոսքը այդպիսի դեպքի ապացույց է: Ուշագրավ է, որ Բառելը, որն, ըստ ամենայնի, իրեն համարում է եվրոպական արժեքների առաջամարտիկ, գեղեցիկ կերպով շրջանցում է այն փաստը, որ ձայնագրված հեռախոսազրույցի «սենսացիոն արտահոսքը», ըստ էության, հանցագործություն է:

Ինչեւէ, Բառելը, ներկայացնելով խոսակցության բովանդակությունը, նշում է, որ արտահոսքից հետո Փաշինյանը հայտնվել է «ներքին փոթորիկի» էպիկենտրոնում: «Փոթորիկի» մանրամասները նա եւս բաց է թողնում, ինչը պայմանավորված է, թերեւս, փոթորիկի բացակայությամբ:

Բառելը հիասթափեցնող է համարում դեպքերի նման զարգացումը, քանի որ «Փաշինյանի՝ իշխանության գալուց հետո հույսեր էին առաջացել, որ նա կդառնա այն առաջնորդը, որի հետ Արեւմուտքը կարող է համագործակցել»: Միեւնույն ժամանակ նա հույս է հայտնում, որ Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնը, որպես ժողովրդավարական երկրի ղեկավար, իր մտահոգությունը կհայտնի «Հայաստանում արեւմտյան արժեքների պաշտպանությամբ»:

«Ֆրանսիայի նախագահ Էմմանուել Մակրոնի եւ Հայաստանի վարչապետի միջեւ Փարիզում կայացնալիք հանդիպումը կազմակերպվել էր շատ ավելի վաղ, սակայն այն պատեհաժամ հնարավորություն է ընձեռում Մակրոնին, որը իրեն ներկայացնում է որպես արեւմտյան արժեքների պաշտպան, հարցնելու իր հյուրին՝ ինչպե՞ս են այդ արժեքները պաշտպանվում ներկայիս Հայաստանում», - գրել է Բառելը:

Դրա հետ մեկտեղ Բառելը նշում է, որ Մակրոնը՝ «հայկական զգալի սփյուռք ունեցող երկրի նախագահը», բավականաչափ դիվանագիտություն կդրսեւորի՝ հրապարակային հարցադրումներ չանելու համար: Ըստ Բառելի՝ Մակրոնի միջամտությունը կհամոզի Փաշինյանին՝ Հայաստանի ավելի պայծառ ապագան ապահովելու եւ «Արեւմուտքի աջակցությունը պահպանելու» համար հարկավոր է շարժվել այլ ճանապարհով: Թե ինչ աջակցության մասին է խոսքը, ինչպես եւ «փոթորիկի» դեպքում, հեղինակը չի մանրամասնում:

Բառելի հոդվածում առերեւույթ նկատվում է որոշակի միակողմանիություն: Սակայն, հաջորդ օրը «bne IntelliNews Magazine» տնտեսական եւ քաղաքական ամսագրի կայքում հրապարակված նրա հոդվածը որոշակի պարզություն է մտցնում այն առումով, որ հեղինակը ուղղակի չի տիրապետում ողջ տեղեկատվությանը: Խոսելով 2008 թ. դեպքերի մասին, Բառելը նշում է, թե իբր ցույցերի ընթացքում գրանցվել են թալանի եւ ոստիկանների վրա հարձակումների դեպքեր, իսկ «հեռացող նախագահ Քոչարյանը ռազմական դրություն է հայտարարել»: Մինչդեռ, մինչեւ մարտի 1-ի առավոտյան ոստիկանական ուժերի ներխուժումը Ազատության հրապարակ՝ ցույցը կրում էր տեղային բնույթ եւ «թալանի ու ոստիկանների վրա հարձակումների» մասին խոսք չկար: Բացի այդ՝ «հեռացող նախագահ Քոչարյանը» հայտարարել էր արտակարգ դրություն, ոչ թե ռազմական:

Ինչեւէ, ակնհայտ է, որ Բառելը՝ անշուշտ լայն գիտելիքների տեր մասնագետը՝ պարզապես համակողմանի ուսումնասիրության չի ենթարկել Հայաստանի ներկայիս իրավիճակը եւ առաջնորդվել է հետխորհրդային տարածքում տեղի ունեցած նախորդ հեղափոխությունների տրամաբանությամբ: Իսկ եթե, այդուհանդերձ, գործ ունենք ոչ թե մակերեսային մոտեցման, այլ լոբբիզմի փորձի հետ՝ հարկ է հիշել հենց նույն Մայքլ Բառելի խոսքերը. արդյունավետ լոբբիզմի համար անհրաժեշտ է հասկանալ ազգային առանձնահատկությունների տարբերությունները: